Thought Slot

ಬಂದಳಾಗ ಮೋಹಿನೀ ಆನಂದದಿ ಬಲು ಚಂದದಿ

2012-01-23T22:48:00.001-05:00

2nd July Merrillville, Chicago, USA

Ignorance please!

2012-01-09T13:35:00.001-05:00

Ignorance or pretense of being ignorant can save the day for the supposedly helpless! The literary conference in memory of great Kannada writer Seduyapu Krishna Bhatta was over. I boarded a bus from the town of Bantwala to go back to Karkala where I studied. These places are beautiful by the way and the people, very friendly but also very self respecting. There are exceptions and even heavens have drunkards! The day was well into the afternoon when a strangely clad lad got into the bus to find a place next to me. I was reading the newly bought Neeti Shataka - an ancient book on moral anecdotes but also glancing this lad next to me now and then in anticipation of something weird that I was sure would come. I could smell it, literally. He finally mumbled his way into asking me in Hindi language,

"What is your name?". ("Tumhara naam kya hai")

I looked at him trying to find a way out. He kept going, "Don't you know Hindi?". Suddenly I had a way out: ignorance. I immediately said "No" in Hindi (Nahi).

You do not know Hindi?

No.

You speak Tulu then?

Ah, do you know Kannada?

You mean you do not even know Kannada language? He was getting confused already. I said in Kannada, "No I do not know Kannada", of course gleefully. I do not know how one feels when this happens when drunk. He did not speak a word until he got down in a place I have hard time remembering.

You may now be thinking this works only in India. Try this in other places you will be in trouble. Ignorance is shocking. It can shock people out of rhythm. That was case when I was walking back to my apartment from 8th Street. 8th Street is where they honk when Saskatchewan Rough Riders win Grey Cup, for instance (American Football)! It also has lot of grocery stores. Roughly about 2 km away from student apartments, this street is convenient to go to buy groceries. Summer days in Saskatoon are very pretty and calm. If the purchases are not heavy, walk is the best thing next to bicycling. What can it be when you do not have a car and when your bicycle tires are punctured: "walk is the best thing" on a "very pretty and calm day". The point is, I was not sure if the grocery bag was carrying me or I was carrying it. But only until a bunch of teen age kids seemed to be ganged up what I can now call, bit intimidatingly, by the side of the road on a public park lawn. Suddenly them seemed to have found a "pick-up line" I would say. There was some noise. I was not sure if that was some one singing (very nice!) or some siren or something else. So hazy but that was important enough for these kids. I am not a small man by even Canadian standards yet these kids to rose to the occasion to ask me "Hey, were you singing"? My eye balls were rolling allover.

"I did not get myself into this", I said to myself.

Were you whistling or something?

I pulled the only arm I had besides cucumbers and lentils, and threw it at them. "I do not know".

What was that sound ?

I do not know

Did you say something?

I do not know

All the while I kept walking and they were still figuring out what to do. They will never figure out what to do. Trust me.

Saskatoon is not a big city but Toronto is. People, not so different.

Havyaka Haadu - Tulasikatte Pooje - Jaanapada

2011-12-10T20:36:00.000-05:00

This is traditional dhaati. However, this is slightly newer than what my grand mother sings.

Why is Yakshagana Bayalata Shruti Different?

2011-11-27T02:27:00.020-05:00

[This is a Screen Shot -Visit http://shruti.hejje.com for Yakshashruti]

I have created a small application that allows us to use the real/authentic Yakshagana Bayalata Shruti (Visit http://shruti.hejje.com for cell phone and PC versions). There are plethora of Shruti applications over the Internet, yet there was none for Yakshagana style of music. In this post I will explain why Yakshagana Shruti application is needed and why it is different from Tanpura based Shruti used in other schools of Indian music.

NOTE: Dr Prabhakar Joshy contended that Harmonium is fixed pitch instrument probably hinting that it can not be fine tuned. The solution is to use Harmonium samples and add a fine tuner in hardware or software.

In summary the reasons why Yakshagana Bayalata singers should not use Tanpura and should use Harmonium are:

Tanpura is not a reed device - human vocal cords are reed like. Harmonium is a reed device.
Tanpura produces notes in completely different timbre.
Tanpura produces pure and harmonic notes. Thus voice modulation becomes unnatural to Bayalata style.
Tanpura does not suit Chande sound quality well. This is because Tanpura has pure notes while Chande produces slightly off overtones (inhormonic).
Tanpura and electronics versions use Pa, Ma and Ni notes by default forcing uninformed singers to use them.
Tanpura note volumes do not suit Bayalata singing. The higher Sa should have higher volume as in Harmonium and Pungi.

Yakshagana Bayalata singers use Harmonium for drone or Shruti. It is obvious that Tanpura/Tamboori and Harmonium are different types of instruments: one is stringed other is reed based. However, increasingly many Yakshagana singers have started using Tanpura or Tanpura based electronic Shruti boxes instead of Harmonium. This in my opinion is digression. Yakshagana Bayalata singers should not use Tanpura based Shruti boxes. This is because Yakshagana Bayalata music is different from other forms of Indian music and there is a scientific basis as to why Hormonium is used in Bayalata instead of stringed instruments.

Human voice is a result of vibrating vocal cords. You may watch a video here on how vocal cords vibrate. In other words human vocal cords are a type of reed or vibrating membranes producing sound**. Therefore a reed based instrument such as Harmonium is more likely to produce sound closer to human voice (timbre) than, for example, a stringed instrument. This may be the reason why ages ago, Bayalata singers used Pungi (Snake Charmer's pipe) for drone. Pungi is a Bamboo reed based instrument. Thus Harmonium appears to be a logical replacement for Bayalata Shruti. I have recorded and analysed Pungi, electronic Tanpura and Harmonium. I will present its analysis in another post. But for now, in summary, the spectral envelope of Tanpura is much different from that of Harmonium. Which is expected because any different sounding instrument has different envelope; spectral envelope is one of the main factors in determining timbre (nature of sound). Spectral envelope of Pungi and Harmonium are similar and bear similarity to human voice. This indicates that Harmonium may be a better drone device for Yakshagana.

This brings us to oft repeated argument that Tanpura is a better drone/Shruti device and is used in more "refined" classical music therefore Bayalata singers should also use it. There is no doubt Karnataki and Hindutani are more nuanced and much explored forms of music. Yakshagana Bayalata is also "classical" in the sense that development of Bayalata peaked in classical Kannada period. Also Bayalata is not a dedicated musical exercise but part of a theatre art. Let us leave that for now and move on to counter why Tanpura may not be best for Bayalata singing. It is obvious even to a casual viewer Tanpura sounds different and is a stringed instrument. But, Tanpura produces pure notes where its overtones are perfect harmonics (which is great for other forms of music). In layman's terms Tanpura produces only pitch closer or right on the desired musical note and notes beyond are suppressed (not produced). Where as natural human voice, when producing a musical note, also produces other pitches consonant to note being sung. Tanpura producing only pure note is one of the reasons why it sounds different from natural human voice. This forces singers go nasal as in Karnatik music. The singers may disregard timbre to some extent as in Hindusthani music to get around this issue. In Bayalata, we do not want this to happen. One of the beauties of Bayalata singing is that singers voice resonates along with drone. In doing so singers focus on sounding deep and unnatural in a different way compared to Hindustani and Karnataki (Most singing are unnatural - remember operatic western songs). Therefore to maintain this characteristic Yakshagana style of resonating with reed devices, singers should use a free-reed based Shruti and not a string based Shruti like Tanpura. That is not all, there is more!

Do you remember Chande drum ? Chande drum is one hell of an amazing sounding Bayalata drum. Its overtones are not at all harmonic (notes are not multiples - one stroke produces several different frequencies that are not very well related)! When you use Tanpura producing pure harmonic notes without any (less) in-harmonic frequency, Chande will sound less rich as well as slightly off. This is because inharmonic drums always produce overtones slightly off of what they are tuned to unlike Tabla and Mrudanga. Tabla is almost perfect harmonic percussion instrument as demonstrated by CV Raman in his famous research paper on Tabla. There is a bit of intentional wrable in Mrudanga. Nevertheless, Professor Rama Bhat of Concordia University has mentioned that he had experimented and found Mrudanga to be a perfect harmonic instrument. This shows using Tanpura is great for Karnataki but in Yakshagana we have inharmonic drum Chande. Let us not mistake that Harmonium is inharmonic. As the name suggests it is harmonic! However, in the sound produced by Harmonium other pitches are not supressed as much in Tanpura. Therefore we should continue to use Harmonium in Yakshagana.

Oh boy do you think I am done? Nope, I have one last thing before I end. What about volumes of each notes? Yakshagana Bayalata singing is high pitched. Heavy use of 3rd octave is a distinguishing feature of Bayalata singing. How can one do that when the 2nd octave notes in Shruti have higher volume than 3rd octave note? Harmonium's 3rd octave sounds a lot louder than 2nd octave by default which is perfect for Bayalata singing. On electronic Tanpura however the lower Sa has equal or louder volume. Moreover, Yakshagana singers only use sa and Sa and no Pa, Ma or Ni in Shruti. Using Tanpura is not desirable because it will force more use of 2nd octave instead of 3rd octave required in Yakshagana style.

One more appalling thing is that some electronic Shrutibox makers have started selling things that sound like, as Vinayak Hegde - one of my singer friends put it, old electric transformers! They are an insult to music not just to Yakshagana. Please do not use them. The application I have created helps to make the authentic Yakshagana style Shruti easily accessible to all those who have the Internet access. I hope you will like it and use it while you practice singing. Thank you: http://shruti.hejje.com/

PS: PC/Mobile downloadable versions are ready. Visit http://shruti.hejje.com/

http://shruti.hejje.com/

Ragu Kattinakere

Yakshamitra Toronto

** Strictly speaking vocal cords are neither strings nor reeds. However, vocal sound is closer to reed sound than sound generated by strings and physical appearance of vocal cords is closer to that of reeds as well.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಶುಧ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು?

2011-11-23T09:16:00.002-05:00

ಪೇಸ್ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ (Open Group):

============

Harish Kote Subbarao ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗವತರು "ಮಾನೀನಿ ಮಾಣಿಯೇ" ಎಂದು ಹಾಡುವುದೇಕೆ? ಹೇಳಿಕೊಡುವುದೇ ಹಾಗೋ? ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆಯ ಕೊರತೆಯೋ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕಾರಣಗಳೋ?

ಪದ್ಯ ಇರುವುದು "ಮಾನಿನೀ ಮಣಿಯೆ ಬಾರೆ ಮಂಜುಳ ನಾಗವೇಣಿ" ಎಂದು. ಅದನ್ನು "ಮಾನೀನಿ ಮಾಣಿಯೇ ಬಾರೆ ಮಂಜೂಳ ನಾಗ | ವೇಣಿ.." ಎಂದು ಹಾಡುವವರೇ ಜಾಸ್ತಿ.

============

Murthy Hosabale EE PADYA BAHUTeKA BHAAGAVATARU HAAdUVAAGA VIlAmBITA LAYADALLI HAAdUTTARE. TAAlAKKE HOmDISIKIllALUBeKAAGI MAANEENU MAnI ENNABAHUDU ENNUVUDU NANNA BHAAVANE.

============

ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

============

ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯಹಾಳಾಗಬಾರದು ಎನ್ನುವುದು ಸರಿ. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದೂ ಸರಿಯಿದೆ. ಆದಿತಾಳದಲ್ಲಿ - "ಕಡ್ತಗ ತಾ ಹಸ್ತ" ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು "ಮಾ ನೀ ನಿ" ಬರುತ್ತದೆ. "ಮಾನಿನಿ ಮ"ಣಿಯೆ ಎಂದರೂ ಸರಿ ಆಗುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ನಿ ಧೀರ್ಘ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ). ಮಾ(ನಿ) ಗೆ ಮೂರನೇ ಸಪ್ತಕದ ಸ ಮತ್ತು ರಿ ಸ್ವರ ಬರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ (ಬಿಳಿ-೭ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ). ರಿ (ನಿ)ಯನ್ನು ಎಳೆದರೇ ದಾಟಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯ. ತಾಳ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಮಾತ್ರೆ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಹಾಗಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ರೂಢಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕವಿಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಅವರು ಅಂದುಕೊಂಡು ಬರೆದ ತಾಳಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿವುಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೂ ಹೀಗೇ ಆಗುವುದು. ಶುಧ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೇಕಾದರೆ ಗಮಕ ವಾಚನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಾಳದ ರಗಳೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲೂ ಛಂದಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ರೂಢಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಶ್ರೀವನಿತೆಯರಸನೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ನಾ(ರಾ)ಯಣ ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿದೆ: ಗದುಗಿನ ವೀರನಾ(ರ)ಯಣ.

=============

Harish Kote Subbarao

ತಥಾಕಥಿತ ತಾಳಕ್ಕಾಗಿ (?) "ಗಜಮೂಖದಾವಗೆ" ಅನ್ನುವವರನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ....ತಾಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಡಬಹುದು....may be difficult but not impossible.ಅದೆಲ್ಲ ಭಾಗವತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಳೆ ಪ್ರಸಂಗ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿದವರು ನನ್ನ ತಂದೆ..(he is no more now) ಅವರು ಪದ್ಯ ಹಾಡಿ ರಾಗ ತಾಳಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ/ಭಾವ/ಸಂಧರ್ಭಗಳಿಗೆ ಸರಿ ಇದೆಯೋ ನೋಡಿ, ಬೇಕಾದ ಕಡೆ ರಾಗ ತಾಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದಲು ಮಾಡಿ, ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಸ್ವಂತ ಪದ್ಯವನ್ನೂ ಹಾಕಿದ್ದರೆ. ಭಾಗವತರೊಬ್ಬರು "ಮಾನಿನೀ ಮಣಿಯೆ ಬಾರೆ" ಎಂದೇ ಹಾಡಿದ ಆಡಿಯೋ ನನ್ನಲ್ಲಿರಬೇಕು...ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ upload ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

================

Ragu Kattinakere ವಿಲಂಬ ಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸೋದಾಹಾರಣವಾಗಿ ಈ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅಜ್ಞಾನ ಬೇರೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸೊಗಸಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉದ್ಧೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದು ಬೇರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೂ, ತಾಳಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ ಈ ರೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥರೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಹಲವೊಮ್ಮೆ. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಸೇವೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಅಂತವರಿದ್ದುದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಕಳಕಳಿಯೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ. ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಶುದ್ಧವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲ.

Harish Kote Subbarao

Thanks...!! ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಾಡುವವರನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ, ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ "ನಮಗೆ ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ ನೀವು ಯಾರು?" ಅಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ ನೋಡಿ...(ಇಂಥವರ ಮಗ ಅಂದರೂ ಅವರಿಗೆ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ). ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಾಡುವವರು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಶಯ. AP ಪಾಠಕ್ ಅವರ ವೀಡಿಯೊ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದವರು ಬರೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೋಡಿ.."ಮಾನೀನಿ" ಎಂದೇ ಇದೆ :). ಇಂಥದ್ದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ "ನೋಡಿ ನಿರ್ಮಲ ಜಲ ಸಮೀಪದಿ" ಅದನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ತಥಾಕಥಿತ "ತಾಳಕ್ಕಾಗಿ" "ನೋಡಿ ನೀರ್ಮಲ ಜಲಸಮೀಪದಿ" ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ; ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನ ಹಾಗು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ತಾಳ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೊಂದಿಸ ಬಹುದು; ಸಾಹಿತ್ಯದಲಿರುವ ದೀರ್ಘ ಎಳೆದು ಅಥವಾ appropriate pause ಕೊಟ್ಟು.

23 November at 17:57 ·

Amruthdev Kattinakere ಚಂದ್ರಹಾಸ ಪುರಾಣಿಕರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ’ಮಂಜುಳ’ ನಾಗವೇಣಿ ಎಂದೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಫಕ್ಕನೆ ಬರುವ ಆ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿನಯ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆ.

23 November at 22:46

Ragu Kattinakere

‎.
ಇಲ್ಲಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಉಧ್ಧಟತನ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಅದು ಕೆಲವೊಂದೆಡೆ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ. ತಾಳದ ಘಾತಬರುವಲ್ಲಿ ಲಘು ಬರಬಾರದು ಬಂದರೆ ಅದು ಕೊನೆಯ ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಮಾತ್ರೆಯಾಗಿರಬೇಕು, ಎರಡು ಲಘುಗಳು ಘಾತಬರುವಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ. ಧಾಟಿಗೆ ಆಲಾಪನೆ ಘಾತಬರುವಲ್ಲಿ ಚಂದವಾಗುವುದಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೃಸ್ವ, ಒತ್ತಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರ ಆಥವಾ ಹೃಸ್ವಸ್ವರೀಯವ್ಯಂಜನ ಬಂದರೆ (ಲಘು) ಭಾಗವತರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಒತ್ತಿ/ಎಳೆದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಹೇಳದೇ ಇರಬಹುದು ಆದರೆ ಅಮೃತರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಭಿನಯಕ್ಕೋ, ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೋ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಹೊಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಒಂದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಬಹಳ ಸೀಮಿತ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿಬಿಡಬಹುದು.

ಬೆಳಗಾಗಬೇಕು

2011-11-07T21:45:00.009-05:00

ಜಗ ಸಣ್ಣ ಮನದುಣ್ಣ,

ಮರೆತವರು ಮತ್ತೆದುರು

ಮೂಡಲೇಬೇಕು.

ತಪ್ಪ ತಾಳೀತು ಮನ,

ಒಪ್ಪಲು ಕಾಲ ಬೇಕು.

ಕಪ್ಪಳಿಸಲಾರವಿಗೆ,

ಮೂಡಲೇ ಬೇಕು

ತಪ್ಪಲ್ಲ ಒಪ್ಪಿದರೆ,

ಮಾಡಿದರೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ.

ಅಪರೂಪಕೆಡವುವುದು

ಸಹಜ, ಸಹಿಸಬೇಕು.

ಬೀಳದೇ ಇರುವವರು

ಯಾರಿಲ್ಲ, ಬಿದ್ದವರು

ಏಳಲೇಬೇಕು.

ಈ ವೇಷ ಆವೇಶ,

ಅಳಿದು ತಮವಿಳಿದು,

ಬೆಳಗಾಗಬೇಕು.

ಮರೆತವರ ನೆನಪಾಗಿ,

ಮನದಗುಳಿ ಸರಿದು

ಕದತೆರೆದು ಮನ

ಮುದಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಜಗ ಸಣ್ಣ, ಮನಸು

ಮುದಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮುನಿಸಿಕೊಂಡವರ ನೆನಪು ಆಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ ಎಲ್ಲ ಮರೆತು ಮತ್ತೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ತಾತ್ಪರ್ಯ.

ಮೂಡಲೇಬೇಕು = ನೆನಪಾಗೇ ಅಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ

ಮೂಡಲೇ ಬೇಕು = ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವುದು ಮೂಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ

*"ಈ ವೇಷ ಆವೇಶ" ಮಹಾಬಲಹೆಗಡೆ ಕೆರೆಮನೆ ಇವರ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಪದಗುಛ್ಛ

A picture on wall

2011-10-31T17:59:00.002-04:00

When light shines brightly on a picture hanging on wall, dust gives way to clarity. I move closer and closer as the swaying picture deflects light and slows down. I must see it. Have I not, all these years? Why see today?

Do you talk to people? Do you ask questions? Are you cool? Do you get lost? Or you can not find anything to talk when you meet people? Why? You are creative but slow! You are intelligent but only sometimes! Why?

Are you comfortable? You see things can be done. Yet, yet when you try you can only partial. Still your idea is right. Only that it takes someone else to do it! Ah! What a torture. But you enjoy! You are so fierceful and stand for what you think is right, sometimes. You have passion that changes every hour.

All self introspecting souls one day find reality. To be at peace with it takes some churning. When all the pieces of the puzzle almost fit in, we are ready to leave. There will be a day when, what honest folks had said will sound correct and feel right. Our reflections will form a real picture of us, free from our own ego's distortion.

The light is dim now. But the ego is tired. Mind can see through little bit of dust; can really see better than eyes! I hold it firmly in my hand and bring it closer.

It is a picture of me. Oh no it is not on the wall. It is in opinions of people who know me, incomplete but closer to who actually I am.

Kannada poet, writer B A Sanadi's Interview

2011-10-31T12:28:00.002-04:00

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ೮ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಬಂದಾಗ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಸನದಿ ಅವರು ಕಂಬಾರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹೀಗೆ.

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಸನದಿಯವರು ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಆಡಿದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಯುವಕವಿಗಳು ಸಾಹಿತಿಗಳು ನೋಡಬೇಕು:

Demise of an honourable man

2011-10-04T16:02:00.001-04:00

Is a man worth mentioning just because he is honest? In the increasingly self serving society of which I am shamefully a part, being really honest and forthright deserves not just a mention but heart felt admiration. On the other side of the phone, my father informed me that my ailing uncle in law is no more; something I already knew. He knew it as well but he said it merely to mean some one very dear is no more.

Why does an uncle in law become so dear even when he spoke very harsh and unforgiving words? Because he would not say anything to please anyone. He would just say what is not false what must be said under ideal conditions. In short, he spoke plain truth out of concern for whom he spoke, even if it was at his own expense. He said to a man one day, my father said, "What is that you have done that you have come to ask for all things you want? Are you up to ruin the family? Get hold of yourself and leave at once to build your own life". The man heard uncle in law out and would hate him for rest of his life. But he spoke truth; no one dared to disagree. Oh yes, sometimes truth can be terribly powerful.

He did not live for himself. He worked and made life better for many families. "Everyone works for themselves, what man is a man who does not ensure better life for at least few other families? His children looked after him very well", my father said before keeping the phone down. Ele Thimmappa Kanugodu is no more.

ಎಲೆ ಮುರಾಂತಕ ಲಾಲಿಸೈ ಬೆಂಬಲಕೆ ಭೂಪರನೆರಹಿ ... ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ

2011-10-03T12:54:00.002-04:00

ಎಲೆ ಮುರಾಂತಕ ಲಾಲಿಸೈ ಬೆಂ
ಬಲಕೆ ಭೂಪರನೆರಹಿ ಕುರುಮಂ
ಡಲಕೆ ಸನ್ನಹವಾಗಿ ಸಮರಕೆ ಬರಲಿ ಪಾಂಡವರು|
ಕಲಹದಲಿ ನಿನ್ನಡಿಯೊಳೆನ್ನಯ
ಶಿರವನೈದಿ ಸಮರ್ಪಿಸುನಿ
ದಕಳುಕುಂಟೆ ದಿಟವೆನುತ ವೀಳ್ಯವನಿತ್ತನಚ್ಚುತಗೆ|| ||

ಸೇವೆ ಆಟ:
Live recording at Shri Krishna Vrundavana, Warden Avenue, Toronto

ಆದರದಿ ನುತಿಪರಘ ಹರಿವೆಯೆಂದುರೆ ನಂಬಿ

2011-10-03T00:58:00.024-04:00

ಆದರದಿ ನುತಿಪರಘ ಹರಿವೆಯೆಂದುರೆ ನಂಬಿ

ಪದ ಮತ್ತು ರಚನೆ: ನಮದೂಕಿ ಬರದು ಒದರ್ಯದೆ
ಮದ್ದಲೆ: ಶಿವರಾಮ ಕೋಮಾರ ಬೀಗಾರ್
ಚಂಡೆ: ನಾರಾಯಣ ಕೋಮಾರ ಬೀಗಾರ್
ಶ್ರುತಿ: ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಭಟ್ಟ ನೆಡಿಗೆಮನೆ

ಧಾಟಿ ನಾಟಿ, ತಾಳ ಝ೦ಪೆ

ಆದರದಿ ನುತಿಪರಘ, ಹರಿವೆಯೆ೦ದುರೆನ೦ಬಿ|
ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಜ್ಜಾಯ, ತ೦ದಿರಿಸಿ ಓಲೈಪೊ|
ಆನತರಿಗೆ ಅನುವಾಗೊ |
ಕಟ್ಟೀನಕೆರೆವಾಸ, ಮಧುಕೇಶನಣುಗ ||ಪ||

(ಝ೦ಪೆ ಎರಡನೇ ಕಾಲ)
ಮೂಡಿದೊಡೆ ನಿನ್ನ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪೂಜೆಯ ಮಾಡಿ|
ಹೂಡಿ ನೈವೇದ್ಯಗಳ ಹಾಡಿಪದಗಳನು
ರೂಢಿಯೊಳು ನೆಡೆದುಕೊಳುವಾಳುಗಳ ಕಾಪಾಡೊ|
ಜೋಡಿಸಿದೆವೆಲ್ಲ ಕರಗಳನು ||೧||

ಬಯಲಾಟದ ಭಾಗವತಿಕೆಯ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸದ ಬಡತನ!

2011-09-27T09:10:00.007-04:00

ವೀಕಿಪೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ನಾನು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಯಾರೋ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಒಲವಿದ್ದವರು ಬಂದು ಭಾಗವತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸ ಬಹಳ ಬಡವಾಗಿದೆ, ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಬರುವಂತೆ ಬರೆದು ಸೇರಿಸಿದರು. ಶಬರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೀ ಹದಿನೆಂಟೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು, ನಮ್ಮ ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೩೦೧! ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಭಾಗವತಿಕೆಯಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬಯಲಾಟ ಸರಳವಲ್ಲ! ಆದರೆ ಬಯಲಾಟದ ಅಂಗಗಳು ಸರಳ ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಪರದೆ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ದೊಂದಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಅಥವಾ ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸರಳವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಷ್ಟವೇನಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ವೇಷಕಟ್ಟುವುದು, ವೇಷತಯಾರಿಸುವುದು ಯಜಮಾನಿಕೆ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸರಳ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಬರಿ ಭಾಗವತಿಕೆಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅರ್ಥ, ಕುಣಿತ, ಅಭಿನಯ ಎಲ್ಲ ಇದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಒಂದನ್ನೆ ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿದರೆ ಅಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಯಲಾಟದ ಭಾಗವತಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮೇಲಿನ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ತಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವತರಿಗೆ ಸ್ವರ ವಿಸ್ತಾರಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇ ಅಗಿಬಿಡಬಹುದು. ನೆಬ್ಬೂರರು, ನಾವುಡರಂತ ಕಂಠವುಳ್ಳವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ (ಅವರವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ). ಭಾಗವತರಿಗೆ ಸ್ವರಾಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಮೇಲೂ, ಮೇಲಿನ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಮಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಎನೋ ಒಂದು ಹೊಸಬಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸರಳತೆಯೋ ಏನೋ ಜನರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು. ಈ ಸ್ವರಸಂಚಲನೆ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶೈಲಿಯ ಸ್ವರಸಂಚಲನೆ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗಬೇಕಿತ್ತು. ಹಾಗಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ತಾರ ಶ್ರುತಿ ಹಾಡುಗರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಮಿತಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರಸಂಚಲನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಬಹುದು. ಧಾಟಿ ಸರಳವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇದರ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಸವಾಲು. ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಬಯಲಾಟದ ಭಾಗವತರಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹಾಡಿತೋರಿಸಿ ನೋಡುವ? ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗಮಕಗಳು (ಸ್ವರಮಾಲೆ), ಧ್ವನಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಿದೆ. ಈ ತಾರ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಯಲಾಟದ ಕೆಲವು ಧಾಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರಮಾಲೆಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಡಿಮೆ ಸಂಗೀತ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ (*ಬೇರೆ ಮಿತಿ ಬೇರೆ ಮತಿ ಕೊಂಕುತಿಮ್ಮ ಎನ್ನಬಹುದು!).

ಇನ್ನು ಭಾಗವತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸೋಣ. ಬಯಲಾಟದ ಪದ ಕುಣಿತಕ್ಕೆಂದೇ ಬರೆದಿದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ತಾಳದ ಲಯವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಛಂದೋಲಯಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆಬೇರೆ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೀತಿಬರುವಂತೆ ಪದ ರಚನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ತಾಳದ ಮಟ್ಟುಗಳು ಎನ್ನುವುದಾಗಿ ಹೆಸರು. ಈ ಮಟ್ಟುಗಳು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು (precomposed/definite) ಅಥವಾ ಪದ ಹೇಳುವಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಛಂದೋಲಯಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು (improvised). ಛಂದೋಲಯ ತಾಳಕ್ಕಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದು. ಹಿಮ್ಮೇಳದವರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಆಭ್ಯಾಸಮಾಡಬಹುದಾದರೂ ಆಶುಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಲೋ ಕೇಳಿಯೋ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವತಿಕೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈ ಮಟ್ಟುಗಳು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಪದ ಹೇಳುವಾಗ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲುಹೋಗಿ ಛಂದೋಲಯ ಹಾಳುಮಾಡದೇ ಇರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಛಂದೋಲಯ ಅತಿ ಗೌಣ. ಕರ್ನಾಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಛಂದೋಲಯ ಗೌಣವಲ್ಲ ಆದರೆ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಯ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಛಂದೋಲಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತಾಳ ಮತ್ತು ಛಂದೋಲಯಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದ್ದರೆ, ಗಮಕವಾಚನದಲ್ಲಿ ಈ ಛಂದೋಲಯವೇ ಮುಖ್ಯ. ಅಲ್ಲಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಗಮಕಿ ಕೆರೆಕೊಪ್ಪದ ನರಹರಿ ಶರ್ಮರು ಹೇಳುವಂತೆ ಗಮಕವಾಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು. ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನ ಅದರ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಛಂದಸ್ಸು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಗ ಎಂಬುದನ್ನ ಗಮನಿಸಿ. ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ಪದ್ಯದಭಾವಕ್ಕೋ ಅರ್ಥಕ್ಕೋ ಕುಂದಾಗಬಾರದೆಂಬುದೂ ಅವರ ಕಳಕಳಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕಾವ್ಯವಾಚನ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಯಲಾಟದಲ್ಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಛಂದೋಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅದ್ದರಿಂದ ಗಮಕದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು ಬಯಲಾಟದ ಭಾಗವತಿಕೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ಛಂದೋಲಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಮಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವು ನಮಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಲೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೋ ಎಂಬಂತೆ ಕಲೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಾರಿ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಕಲೆ ಹಿಡಿದ ದಾರಿ ಹೇಗಿದೆ ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನ ಹೇಗಿದೆ, ಬೆಂಬಲ ಹೇಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಕಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕಲೆಗಳ ಒಲವು, ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಧೇಶ ಎಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಕಲೆಗಳನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

(ವಿ ಸೂ: ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಣ್ಣದುಮಾಡುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೊಡ್ಡದುಮಾಡಿ ಇತರೆ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವ ವಂದಿಮಾಗಧರ ಹಿಂಡೇ ಇರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಸ್ವರ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಸ್ವರವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಧಾಟಿಯ ಆದಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲೆ. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಶಿಸ್ತು ಅಥವಾ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಪರಿಶ್ರಮ ಭಾಗವತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೂ ನಿಜವೆ. ಅದು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ್ದೆ)

*ಬೇರೆ ಮತಿ ಬೇರೆ ಮತ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ - ಗುಂಡಪ್ಪ

ಚೌತಿ ಹಬ್ಬ - ನಮ್ಮೋರ - ನಮ್ಮೂರ ಆಚರಣೆಗಳು

2011-09-19T12:11:00.017-04:00

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒ೦ದು ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಗೊ೦ಡಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಪೇಟೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಹಳ್ಳಿಗಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚು! ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇ೦ದಿಗೂ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅ ಆಚರಣೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ೦ಪ್ರದಾಯ, ಸ್ವಾರಸ್ಯ ನಾವು ಅ೦ದುಕೊ೦ಡಿದ್ದಕ್ಕಿ೦ತ ಹೇಚ್ಚೇ ಇದೆಯೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಣ್ಣಕಿದ್ದಾಗ ಚೌತಿ ಹಬ್ಬ ಹೇಗಿತ್ತು, ಅದರಿ೦ದ ನಾನು ಏನೇನು ಕಲಿತೆ ಅದರ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಏನು ಎ೦ದು ನೆನಪಿಸಿಕೊ೦ಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

"ಮಾಣಿ ಎದ್ಯನಾ? ಗಣಪತಿ ತರವು ಸಾನ ಮಾಡ್ಕ್ಯ೦ಡು ಬಾರ, ಎ೦ಗಿನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕೆಲಸಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಪ೦ಚ್ಗಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲ ಕಾಸ್ಯಾಗಲ್ಲೆ, ಏಳ! ಹೂ ಕೊಯ್ಯಿ ನಡಿ" ಹೀಗೆ ಅಮ್ಮನ ಆಜ್ಞೆ! "ಕೌಸಲ್ಯಾ ಸುಪ್ರಜಾರಾಮ" ಸುಪ್ರಭಾತದ ಅಮ್ಮನ ವರಸೆ. ಹಬ್ಬ ಶುರುವಾಗುವುದು ನಾನು ಎದ್ದ ಮೇಲಲ್ಲ, ಹಬ್ಬದ ದಿನವೂ ಅಲ್ಲ, ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಒಂದೆರಡುದಿನ ಮೊದಲೇ. ಅಲ್ಲಿ ಸೊನೆಗಾರ ಮೋಹಿನಿಯ ಗಂಡ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ರವೆ ಉಂಡೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಗಣಪತಿ ರೂಪ ಕೊಡುವುದು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಮೊದಲು. ಪುರ ನಮ್ಮೂರಿಂದ ಒಂದರ್ಧತಾಸಿನ ಹಾದಿ.ಅಲ್ಲಿ ಸೊನೆಗಾರರವನಿಗೆ ಗಣಪತಿಮಾಡಲು ವರ್ಷಾವರ್ಷ ಹೇಳುವುದೇನು ಬ್ಯಾಡ. ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕುದಿನ ಮೊದಲೇ ಗಣಪತಿ ಮನೆಗೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಡಿ ತಂದವರಿಗೂ ಅಕ್ಕಿಕಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣೆ. ಊನವಾಗದಂತೆ ನಮ್ಮಂತ ಪಿಳ್ಳೆಕಾಕರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಆಗದಂತೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಜಗುಲಿ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ! ಹಬ್ಬದದಿನ ಈ ಅಮ್ಮನ ಸುಪ್ರಭಾತ ಗಣಪತಿತರಲಲ್ಲ, ಹೂ ಕೊಯ್ಯಲು. ಬರೀ ಹೂವಿದ್ದರೆ ಪೂಜೆ ಸಾಧ್ಯವೇ? "ಸಕ್ಕರೆ ನೊರೆಹಾಲು ತುಪ್ಪ ಕಜ್ಜಾಯ ಬೊಕ್ಕೆ ಹಲಸು ಮಾವು ಕದಲೀ ಫಲ" ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪದ್ಯ ಕೇಳಿಲ್ಲವೇ ? ನಮ್ಮಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಹಾಕುವುದು ಬಿಟ್ಟಮೇಲೆ ಮಂಕೋಡು ಬಸಪ್ಪನವರ ಕಬ್ಬಿನಗದ್ದೆಯಿ೦ದ ನಮ್ಮನೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಎರಡು ಕಬ್ಬು, ತರಲು ಹೋದವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು! ಅಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನೆ ತಳೇಬೈಲು ಹೊಸತೋಟದಿಂದ ಎರಡು ಎಳೆ ಬಾಳೆಗಿಡ, ನಾಲ್ಕು ಚಿಪ್ಪು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತ ಊಟಕ್ಕೆ ಒಂದೈವತ್ತು ಕುಡಿಬಾಳೆ ಇವೆಲ್ಲ ಹಿಂದಿನದಿನವೇ ಬರಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾವೇ ತಂದೆವೆಂಬ ಬಿಗುಮಾನ ಚೋಟು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ನನಗೆ, ತರುವವರೋ ದೊಡ್ಡವರು.

ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಲ್ ಇರಲಿಲ್ಲವೇ ? ಇತ್ತು, ಸೆಲ್ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಮಲಗಿಕೊ೦ಡೇ ಹಾಡುವ ಟೆಪ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಕೂಗಿಸುವ ವ್ಯವಧಾನ ಯಾರಿಗೂ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ರೇಡಿಯೋ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದರ ಪರಿವೆಯಿಲ್ಲದೇ ೬.೫೫ ಕ್ಕೆ "ಇಯಂ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸಂಪ್ರತಿ ವಾರ್ತಾಂ ಶೃಯಂತಾಂ" ಎನ್ನುತಿದ್ದರೆ ತ್ವಾರಣ (ತೋರಣ) ಮಾಡುವರ್ಯಾರು ? ನಾವೇ, ಹನೂಮಾಂಶಸಂಭೂತರು! ಹೌದು ಮಾವಿನ ಮರಹತ್ತಿ ಮಾವಿನ ಕೊನಕಲು (ಚಂಡೆ) ಮುರಿದು ಸೊಣಬಿನಾರಿಗೆ ಎಲೆಮಡುಚಿ ಕಟ್ಟಿ ತೋರಣ ತಯಾರು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಫಿಸಿಯಲೀ ಹಬ್ಬ ಸುರು.

ನಿನ್ನೆ ತಂದ ಬಾಳೆಗಿಡ, ಕಬ್ಬಿನ ಗಿಡ ಎಲ್ಲಿ? ತಂದು, ಉಂಡು ಮಲಗಿ, ಈಗ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಲಷ್ಟೇ ಏಳುವುದಾದರೆ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿವರೆಗೂ ಜಾಗರಣೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಹಬ್ಬದದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣಪತಿಗೆ ಮಂಟಪ ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಹಬ್ಬ ಎಂತ ಮಣ್ಣು? ಯಾವಯಾವ ಬಣ್ಣದ ಸುನೇರಿ ಕಾಗದ ಬೇಕು ಏನ್ತಾನು ಎಲ್ಲ ಜೋಯ್ಸಣ್ಣಂಗೆ ಗೊತ್ತು. ಅವನೇ ಎಲ್ಲಪಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಹಬ್ಬದ ಸಂತೆ ದಿನವೇ ಸುನೇರಿ ಕಾಗದ, ಬಣ್ಣದಕಾಗದ ಇತ್ಯಾದಿ ಮನೆ ಬಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಅಡಿಕೆ ಎಳೆಯೋ ಅಥವಾ ಕೆತ್ತಿದ ದಬ್ಬೆಯೋ ತಯಾರು ಮಾಡಿದರೆ ಜೋಯಿಸಣ್ಣನ ಕೆಲಸ ಶುರು. ಮಂಟಪದ ಆರ್ಕಿಚಿಟೆಕ್ಟು ಜೋಯಿಸಣ್ಣ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಕತ್ತರಿ ಮೈದಾಹಿಟ್ಟಿನ ಅಂಟು ಎಲ್ಲ ತಂದುಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಅಮ್ಮನದು. ಕತ್ತರಿ ಸಿಗದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಕೆಲಸ! ನಾನು ಜೋಯಿಸಣ್ಣನ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟು. ಸುಮಾರು ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಒಂದುವರೆಗೆ ಮಂಟಪ ತಯಾರು. ಗಣಪತಿಕೂರಿಸಲೆಂದೇ ಅಜ್ಜನಕಾಲದಿಂದ ಇದ್ದ ಒಂದು ಪೀಠಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಭಾಗ್ಯ. ನಾಳೆ ಬೆಳಗಾದರೆ ಮೇಲ್ಮೆತ್ತು ಸೇರುವ ಈ ಸಣ್ಣಕುರ್ಚಿಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಶೃಂಗಾರ ನೆಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಜೋಯಿಸಣ್ಣ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಬ್ಯಾಟರಿ ಹೊಡೆದು ಹಾಸಿಗೆ ಮೇಲೆ ದುಪ್ಪನೆ ಬಿದ್ದ ಬಡಪಾಯಿಗೆ ಬೆಳಗಾಗುವುದರೊಳಗೆ ಅಮ್ಮನ ಸುಪ್ರಭಾತ. ಆಹಾ ಎಂತಾ ಸೊಗಸು, ಸ್ವಂತ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿಹಾಡಿದರು ಅಂತಹ ಆನಂದ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ ನೋಡಿ. ನಾನು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಬಿಟ್ಟವನಲ್ಲ. "ವರಗಳ ಕೋಡುಮಾತೆ ಕಂಚಿ ನಾರಾಣ ಸುತೇsssss ವರಗಳ ಕೊಡು ಮಾತೆ" (ಕಂಚಿ ನಾರಾಣ ಅಮ್ಮನ ಅಪ್ಪ, ನನ್ನ ಅಜ್ಜ!) ಎಂದು ಜಾನಪದಗೀತೆಯನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡಿ ಅಮ್ಮನನ್ನೂ ರೇಗಿಸಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು.

ತೋರಣ ಒಂದೇ ಎರಡೆ? ಮೂರೇ ನಾಲ್ಕೆ? ಐದೇ ಆರೇ? ಸಾಕು ಸಾಕು ಎಂದು ಅಜ್ಜ ಹೇಳುವವರೆಗೂ ತೋರಣ ಮಾಡುವುದೇ ಮಾಡುವುದು. ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಎರಡು, ಹೊರಬಾಗಿಲಿಗೆ ಒಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಒಂದು, ವಾಸ್ತು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಣಪತಿ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಒಂದು. ಹಳೇ ಮನೆ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು. ದೀಪಾವಳಿ ಅಲ್ಲ ಬಚಾವ್! ಅದಕ್ಕೆ ಹಂಡ್ಯ, ಬಾವಿ ಬಂಕಕ್ಕೂ ಮಂಗನ ಬಳ್ಳಿ, ಕಾರೇ ಮುಳ್ಳು ಏನೇನೋ ಬೇಕು. ಅಪ್ಪ ದೇವರಗೂಡಿನ ಎದುರಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಗಳಕ್ಕೆ (ರೀಪು) ಸಾಲಾಗಿ ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿ ನೇತುಹಾಕಿ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಳ್ಳು ಸೌತೆ, ಮಗೆ ಸೌತೆ, ಸೇಬು, ಕಿತ್ತಲೆ, ಹಿರಿಯಪ್ಪ ತಂದ ಮೂಸುಂಬಿ, ಜೋಳದ ಕುಂಡಿಗೆ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಹೀಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ, ತಂದ ತರಕಾರಿ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಲೋಳ್ಗೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಅಂತ ಹೆಸರು (ಫಲಾವಳಿಗೆ). ಅಪ್ಪನಜೊತೆ ಪಲೋಳ್ಗೆ ಕಟ್ಟಿ ತೋರಣ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಗಿದು ಹೂ ಕೊಯ್ಯಲು ಭಟ ರೆಡಿ.

ಹೂ ಕೊಯ್ಯುವುದರಲ್ಲೇನು ವಿಶೇಷ? ಹೂ ಕೊಯ್ಯದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಜಾತಿ ಹೂವಿನ ಹೆಸರು ಎಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಿರುತಿತ್ತು! ಅದರಲ್ಲು ಆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಋತುಗಳಿಗೆ ಬಿಡುವ ಹೂಗಳು. ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಕಳ್ಳಹೂ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಕಾಂತಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮುಂಚೆ ಒಳ್ಳೆ ಇಬ್ಬನಿ, ತೆಳ್ಳಗೆ ಚಳಿ ಇರುವಾಗ ಬ್ಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು) ಸ್ವಲ್ಪ ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ (ಚೀರೆ) ಕಲ್ಲು ಇರುವಕಡೆ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋಗಬೇಕು. ಕಡು ನೇರಳೆ ಕೆಂಪಿನ, ಬಟ್ಟಲು ಆಕೃತಿಯ ಹೂವು: ಕಳ್ಳಹೂ. ಅದರ ಹೆಸರು ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಬಂತೂ ಗಣಪತಿಯನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕು! ವಿಷ್ಣುಕಾಂತಿಗೆ ಹೆಸರು ಹೇಗೆಬಂತು ಎನ್ನುವುದು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕಲಿತಮೇಲೆ ಕೇಳೋಣ. ಆ ಹುಲ್ಲಿನ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ತಾಪತ್ರಯದ ಕೆಲಸ! ಸಣ್ಣ ಬಳ್ಳಿಯ ರೀತಿ ಇರುವ "ಹೂ" ಹೂವೇ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಬಳ್ಳಿಯೇ. ತುಳಸಿ ಹೂವೇ? ಹಾಗೇ ಇದು. ಇಡೀ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಳ್ಳಿಯೇ ಪೊಜೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಅರ್ಹ. ದೂರ್ವೆ ತುಳಸಿ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಕೊಯ್ದರೆ ಆಯಿತು. ಇನ್ನೇನು ಹೂಕೊಯ್ಯುವುದು ಮುಗಿದೇ ಹೋಯಿತು. ಹೌದು ಉಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕರವೇರು (ಕರವೀರ), ಗ್ವಾಟಲೆ, ತುಂಬೆ, ಕಲ್ತುಂಬೆ, ಕಣಗಲು, ನಂಜುಗ್ವಾಟಲೆ, ಶಂಖಪುಷ್ಫ, ದಾಸವಾಳ, ಇನ್ನೇನೋ ಹೆಸರುಮರೆತು ಹೋಗಿರುವ ಹೂವೆಲ್ಲಾ ಕೊಯ್ದಾದರೆ ಮುಗಿದಂತೇ ಕಥೆ!! ಇನ್ನೂ ಪಟಾಕಿ ಬಿಸಿ ಆಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಚ್ಚಲುಮನೆ ಒಲೆ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನೆಯೇ ಇಟ್ಟಾಗಿದೆ! ಗಣಪತಿ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ವರ ಕೊಡದಿದ್ದರೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಪಟಾಕಿ ಟುಸ್ ಅನ್ನದಿದ್ದಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಪಿಚ್ಚಹೂವು, ಹೂಸುಗಬ್ಬೇ ಗತಿ! ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಕೊಯ್ಯುವುದು ಸೋಸುವುದು, ತಬಕಿಗೆ ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಅಡ್ಡಗತ್ತರಿ ಹಾಕಿಡುವುದು, ಸುಣ್ಣಕ್ಕೆ ನೀರು, ಇವೆಲ್ಲ ಜೋಯ್ಸಣ್ಣ ಇದ್ದರೆ ಅವನದೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಕೆಲವು ಊರಲ್ಲಿ ಇಲಿ ಪಂಚಮಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರಂತೆ. ಇಲಿಗೆ, ಅಪ್ಪಾ ನಮ್ಮ ಗದ್ದೆ, ಹೊಮ್ಮಂಡ ತಿಂದು ಹಾಳುಮಾಡಬೇಡಪ್ಪಾ ಎಂದು ಬೇಡಿ ರೈತರು ಹಬ್ಬದ ತಿನಿಸನ್ನು ಇಲಿದರ (ಇಲಿದ್ವಾರ) ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಇಟ್ಟು ಬರುತ್ತಾರಂತೆ. ಇಲಿ ಗಣಪನ ವಾಹನವಲ್ಲವೇ? ಎಂತಹಾ ಸಂಬಂಧ ನೋಡಿ. ಈ ಮುಗ್ಧತೆ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚಂದ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ.

ಬಳಪದ ಕಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರೆ ಪಾಟಿ ಅಳಿಸಲು ಸುಲಭ. ಬೆಣ್ಣೆ ಕಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರೆ ಅಳಿಸಲು ನೀರೋ ಅಥವಾ ಗೌರಿ ದಂಟೋ ಬೇಕು! ಗೌರಿ ಪೂಜೆಯ ನೆನಪಿಗೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅದೇಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಾದಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಬೆಳೆಯುವ ಹೂವಿಗೆ ಗೌರಿಹೂ ಎಂದುಕರೆಯುವುದು. ಪೂಜೆಗೆಬಳಸುವುದೂ ಇದೆ. ನಮಗೆ ಹುಡುಗರಿಗೋ ಗೌರಿದಂಟು ಪಾಟಿ ಅಳಿಸಲು ಸಾಕು. ಹಬ್ಬದದಿನ ಪಾಟಿಯೂ ಬೇಡ ಕಡ್ಡಿಯೂ ಬೇಡ. ಅವಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಮ್ಮಂತೆ ರಜಾ. ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ. ಗೌರಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕೆಲವು ಜಾತಿಯವರು ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಓದಿ ನಿಮಗೂ ಹಸಿವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೋಡಿ ಇಷ್ಟು ಹೂ ಕೊಯ್ದ ನನಗೆ ಕಡುಬು ತಿನ್ನಲು ಬಿಡುವುದು ಗಣಪತಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಆದಮೇಲೇ. ಮುಸರೆ, ಅನ್ನ ಅದು ಇದು ತಿನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತು ಚೌತಿ ಹಬ್ಬ! ಏನೋ ನಾಲ್ಕು ಅಳಕಾಳು (ಅರಳು ಕಾಳು) ನಲವತ್ತು ಬಾರಿ ತಿಂದು ನೈವೇದ್ಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಕಾಯಬೇಕು. ನಾಳೆ ನಾಡಿದ್ದು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ನಾಡಿದ್ದು ಹಬ್ಬದ ಇಲಾಡಿ (ರಜಾ). ಇಲಾಡಿದಿನ ಯಾರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಬ್ಬದಮರುದಿನ ನೆಂಟರು ಆಳಿಯಂದಿರು ಬಂದು ಹೋಗುವದಿನ. ಗಣಪತಿಯ ನೈವೇದ್ಯದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಮುಕ್ಕಬಹುದು!

ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎ೦ಬ ಅನಾಮಧೇಯರ ಬ್ಲಾಗ್ ಎಡಕ್ಕೇಕೆ ವಾಲಿದೆ?

2011-08-17T17:43:00.098-04:00

ವೀಸೂ: ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಬ್ಲಾಗ್ ಇಸ್ಮಾಯಲ್ ಎ೦ಬವರದು! ಹೆಸರು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟು ಬರೆಯುವುದು ಏಕೆ ? ಎಲ್ಲಾ ಓಕೆ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಯಾಕೆ ?

ಹಿನ್ನುಡಿ:

ಸಂಪಾದಕೀಯ ಬ್ಲಾಗ್ ಬರೆಯುವವರು ಇಸ್ಮಾಯಲ್ ಎಂಬುವವರು ಎ೦ದು ಒಬ್ಬ Facebook ಸಹವರ್ತಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದು ತಪ್ಪು ಎ೦ದು ಸಂಪಾದಕೀಯದವರು ಈ ಬ್ಲಾಗಿಗೆ ಬ೦ದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಯಾರು ಎ೦ದು ತಿಳಿಸದಿರುವವರೆಗೂ ಈ ಕೇಳಿಕೆಯೇ ಸರಿ ಎ೦ಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಜೀವನ ಕಷ್ಟನೋಡಿ! ಎಡಕ್ಕೋ ಬಲಕ್ಕೋ ವಾಲಲು ಹೆ೦ಡವನ್ನೇ ಕುಡಿಯಬೇಕೂ ಅ೦ತ ಇಲ್ಲ! ಅಲ್ಲವೇ, ನಡೆಯುವಾಗ ಆಕಡೆ ಈಕಡೆ ವಲಿಯುವುದು೦ಟು? ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಪೀಸಾದ ಗೋಪುರ ವಾಲಿದ್ದಕ್ಕೇ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಲ್ಲವೇ? ನೆಟ್ಟಗೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ನೋಡಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಏನೊ! ಆದರೆ ಆ ವಾಲಿದ ಗೋಪುರವನ್ನ ಒಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಿದರೆಸಾಕು ಅದುಹಾಗೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಾಲಿದ ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳು ಹಾಗಲ್ಲ: ಯಾರಾದರೂ ವಾಲಿದ ಮನುಷ್ಯರೇ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇ೦ಟರ್ನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈ ರೀತಿಯ ವಾಲಿದ ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳಿವೆ! ಎಡಪ೦ಥೀಯರು ಬಲಪ೦ಥೀಯರು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕರು ಹೀಗೇ ಏನೇನೋ. ಶುಧ್ಧ ಭ೦ಡರೂ ಇದ್ದಾರೆ ಬಿಡಿ. ಅ೦ತವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿವೆಯೋ ಎ೦ದು ನನಗೆ ಅನುಮಾನ ಇರುವ ಬ್ಲಾಗ್ ಒ೦ದಿದೆ: ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಅ೦ತ ಅದರ ಹೆಸರು! ಆದರೆ ಅದು ಏನು? ಅದನ್ನ ಬರೆಯುವವರ ಹೆಸರು ಏನು ? ಅವರು ಯಾವಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದವರು? ಕುತೂಹಲ.

ಯಾವುದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ೦ಪಾದಕರು ಬರೆಯುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎ೦ದು ಹೆಸರು. ಆದರೆ ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಸ೦ಪಾದಕರು ಯಾರು ಎ೦ದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅರೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಬಿಡಿ ಸಾರ್ ಎನ್ನುತ್ತೀರೇನು? ಅಯ್ಯೋ ಬಹಳ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಇದೆ ನೋಡಿ. ಹೆಸರಿಲ್ಲದೇ ಯಾವ ಅದ್ವಾನ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಕೊ೦ಡು ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಸರು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಪಾಪ? ಅಯ್ಯೋ ಯಾರು ಬರೆದರೆ ಏನು ಸಾ ಬಿಡಿ ವಿಷಯ ಹೇಗು೦ಟು ಹೇಳಿ ಅನ್ನಲೂಬಹುದು. ಹೌದು ಆದರೆ ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲ ನ೦ಜು! ಜಾತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧ, ಆಗದವರ ಮೇಲೆ ಅಣಕ ಹೀಗೆ ಹೆಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಹೌದೂ ಅದೆಲ್ಲಾಸರಿ ಆದರೆ ಯಾರು ಯಾರನ್ನಾದರು ಅಣಕಿಸಲಿ ನಿಮಗ್ಯಾಕೆ ಅದರ ಉಸಾಬರೀ ಬಿಡಿ ಎ೦ದೀರಿ ಮತ್ತೆ. ಅರೆ! ಏನ್ರೀ ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಬಿಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ನಾನೇನು ಸ೦ನ್ಯಾಸಿ ಅ೦ತ ಮಾಡಿದೀರೋ ಹೇಗೆ ? ನಾನೊಬ್ಬ ಸ೦ಸಾರಸ್ಥ ಸ್ವಾಮೀ. ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಾರು ಇವರು ನೋಡೇ ಬಿಡುವ ಅ೦ತ.

ಈ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎ೦ಬ ಬ್ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನದ ಮೇಲೆ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಲೇಖನ ಬರೆದವರ ಹೆಸರೇ ಇಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರು ಬರೆದ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸುವಾಗ ದಪ್ಪವಾಗಿ ಹೆಸರುಬರಯುವ ಇವರು, ತಮ್ಮ ಬರಹ ಬ೦ದಾಗಮಾತ್ರ ಮಾಯ. ಈ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಬರೆಯುವವರು ಯಾರು ಅ೦ತ ಕೇಳಿದೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ! ಇದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಭೂತಗಳೇ ಅ೦ತ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ ಈಗ. ಅಥವಾ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಅನಾಮಧೇಯರ ದೊಡ್ಡಿಯೇ? ಹೆಸರಿಲ್ಲದೇ ಏನುಬೇಕಾದರೂ ಅರಚಾಡುವ ಹಾವ ನೋಡಿ. ರಾಜಕೀಯಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಕೊ೦ಡು ಮಾಡಿ ಅ೦ತ ಅಷ್ಟೇ!

ಏಕೆ ವಾಲಿದೆ ಎ೦ದು ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕಾದರೆ ವಾಲಿಸಿದವರು ಯಾರು ಅ೦ತ ಗೊತ್ತಾಗ ಬೇಕು ನೋಡಿ! ಹಾಗಾದರೆ ವಾಲಿರುವ ಬ್ಲಾಗ್ ಯಾರದ್ದು ? ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು? ಅವರು ಹೆಸರು ಬಳಸಲು ಹೆದರುವುದು ಏಕೆ? ನೋಡುತ್ತಾಹೋ೦ದ೦ತೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುವ ವಿಷಯ ಏನೆ೦ದರೆ. ಬಿಜೆಪಿ, ಅವರ ಬೆ೦ಬಲಿಗರು, ಸ೦ಘಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ಹಗೆ ಸಾಧಿಸುವ, ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವ ಬರಹಗಳು. ಕಾ೦ಗ್ರೆಸ್ ಗೆ ಬೆ೦ಬಲ. ಹಿ೦ದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು "ಸುಧಾರಿಸಲು!" ಇವರು ಪಡುವ ಕಷ್ಟ ಎಷ್ಟು ಏನು ಕತೆ!! ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಮುವಾದಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿ೦ಬಿಸುವ ಬರಹಗಳು! ಇವೆನ್ನೆಲ್ಲ ತಾನು ಒಬ್ಬ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಎ೦ದು ತೋರುವ೦ತೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಆಸೆ!!!

ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎಡಕ್ಕೂ ವಾಲಿಲ್ಲ ಬಲಕ್ಕೂ ವಾಲಿಲ್ಲ! ಅದರ ಒಲವು ಅನುಕೂಲದ ಕಡೆಗೆ! ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅ೦ತೂ ಕ೦ಡು ಹಿಡಿದೆ! ವಿ ಬಿ ಯಾರು? ಆರ್ ಬಿ ಯಾರು ಎ೦ದು ಕೇಳುವ ಈ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಬರೆಯುವವರು ಯಾರು? ಅವರ ಹೆಸರು ಇಸ್ಮಾಯ್ಲ್. ನಾವು ನಮ್ಮ ಹೆಸರು ಬರೆದು, ಇವನು ಈ ಜಾತಿ ಹಾಗಾಗಿ ಹೀಗೆಲ್ಲ ಅರಚಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ೦ದು ಬಯ್ಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇವರು ಹೆಸರು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ತೋಲು ಆಗಬೇಕು! ನೋಡಿ ಎ೦ಥಾ ಹುನ್ನಾರ. ಯಾರು ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋದಿಲ್ಲವೋ ಅವರಿಗೆ ಭ೦ಡರು ಅ೦ತ ಹೆಸರು. ಅವರನ್ನು ಭ೦ಡರು ಅ೦ತ ಅದಕ್ಕೇ ಕರೆದೆ!! ಅವರ ಹೆಸರೇನು ಅ೦ತ ಕೇಳಿದಾಗೆಲ್ಲ, ಅವರ ಹೆಸರು ಇಸ್ಮಾಯ್ಲ್ ಅ೦ತ ಬರೆದಾಗೆಲ್ಲ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ಈ ನಾಚಿಕೆ ಕೆಟ್ಟ ಇಸ್ಮಾಯ್ಲ್ ರು, ಮೇಲ್ ಮಾಡಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾಮೆ೦ಟ್ಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡೋಲ್ಲಾ ಅ೦ದರು!! ನೀವೇ ನೋಡಿ ಯಾವುದು ಚಿಲ್ಲರೆ ? ಹೆಸರಿಲ್ಲದೇ ಕೋಮುವಾದ ಮ೦ಡಿಸೋದೋ ? ಅಪ್ರಾಮಣಿಕರನ್ನ ಅಪ್ರಾಮಣಿಕರು ಅ೦ತ ಹೇಳೋದೋ? ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎಡಕ್ಕೂ ವಾಲಿಲ್ಲ ಬಲಕ್ಕೂ ವಾಲಿಲ್ಲ! ಅದರ ಒಲವು ಅನುಕೂಲದ ಕಡೆಗೆ!

ಕತೆ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ ಶುರುವಾಗಿದೆ! ಅವರು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಕಾ೦ಮೆ೦ಟ್ ಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ

೧
=====
ವಿ ಸೂ:
ಹಿಟ್ಲರ್ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಎ೦ಬುದೂ ಸುಳ್ಳು. ಆತ ಶುದ್ಧ ಮಾ೦ಸಾಹಾರಿ. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅದರಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದೇ ಓದದೇ ಇಲ್ಲಿಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೇ ಹಿಟ್ಲರ್ ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ ಎ೦ದೂ ಮಿಥ್ ಇದೆ. ಆತ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಒಬ್ಬ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೌದ್ದರು ಮಾ೦ಸಾಹಾರಿಗಳು! ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಿಕ್ಷುಗಳುಮಾತ್ರ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಮಾಡುವುದು. ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಬೆಟ್, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಬೌದ್ಧರಬಗ್ಗೆ ಓದಿ ನೋಡಿ. ಬೌದ್ಧರಿಗಿ೦ತ ಮೊದಲಿದ್ದ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಹತ್ಯೆ ಪಾಪವೆ೦ದು ಹೇಳಿದೆಯ೦ತೆ.

೨
========== Monday Aug 15th 12.44 PM EST
ನಿಮ್ಮ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ದನಿ ನೋಡಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಭಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ ಸಿ೦ಹರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಳಿಮುಗಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟ೦ತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕಾ೦ಗ್ರೆಸ್ ಬಾಲಬಡಕರೂ ಎಡಕ್ಕೆವಾಲಿದ TimesGroupನ್ನು ಭಟ್ಟರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿದ ಹಾಗಾಯಿತೋ!

೩
====
ಈ ಲೇಖನ ಬರೆದವರ್ಯಾರು? ಸ೦ಪಾದಕೀಯದ ಸ೦ಪಾದನೆ ಮಾಡುವವರು ಯಾರು? ಒಬ್ಬರೇ ಇಬ್ಬರೇ ಇಲ್ಲ ಏನಾದರೂ ಬಳಗವಿದೆಯೇ ? ಅವರ ಹೆಸರೇನು? ಕಾಮೆ೦ಟುಗಳನ್ನು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಭೂತಗಳು ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ತಾನೆ? ಬರೆಯುವವರ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸುವುದು ಕನಿಷ್ಟ ಸೌಜನ್ಯ. ಹೆಸರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ. ಅದರಿ೦ದಲಾದರೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜವಾಬುದಾರಿ ಮೂಡುತ್ತದೋ ನೋಡೋಣ.
ರಾಗು ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ

೪
====
Friday 11.20 19th AM EST
ಆರ್.ಬಿ. ಮತ್ತು ವಿ.ಬಟ್ ಯಾರು ಅ೦ತ ಕೇಳುವ ನೀವುಯಾರು ಅನ್ನುವುದೇ ಒ೦ದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈ ಲೇಖನ ಬರದವರ ಹೆಸರು ಏನು? ಕತೆ ಏನು? ಸಭ್ಯತೆಯ ಸೋಗುಕಾಕುವ೦ತೆ ತೋರುವ ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೇಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಸಭ್ಯ ಎ೦ದರೆ, ಹೆಸರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಕಾ೦ಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವಷ್ಟು. ನೀವು ಯಾರು ಅ೦ತ ಹೇಳಿ ಮೊದಲು? ಉಳಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ಆಮೇಲೆ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾ! ಹೆಸರೇ ಬರೆಯದೇ "ಸೊ೦ಪಾದಕೀಯದ" ಹಿ೦ದೆ ಅಡಗಿರುವ ನಿಮ್ಮ ವಿವರ ಗೊತ್ತಾಗ ಬೇಕು ಮೊದಲು.

೫
====
2.50 PM EST Friday 19th
ಹೇಸಿಗೆ ಕೊಳಕು ಎ೦ದ ನೀವೆ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹೇಳಲ್ಲ ಪಾಪ ಬೇರೆಯವರಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ಹರಿಹಾಯ್ತಿರಿ? ಇದು ಸಭ್ಯವೋ?

೬
=====
9.54 22nd Aug Monday
ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಬರೆಯುವ ಇಸ್ಮಾಯಲ್ ಅವರೆ, ಅವರು R B V B ಅ೦ತಲಾದರು ಬಳಸಿದಾರೆ ಆದರೆ ತಾವೇ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ! ಪ್ರಜಾವಾಣಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಾದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರು ಹಳಿಯೋದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಏನೂ ಆಧಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನೀವು ಭಟ್ರನ್ನ ಹಳಿಯೋದು ನೋಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಯ್ತಾ ಇರೋ ತರ ಇದೆ! ಪಾಪ ಎಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟೂ ಇತ್ತೋ ಏನುಕತೆನೋ ಅವರ ಮೇಲೆ, ಇಲ್ಲಿ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ತಾ ಇದೀರೋ ಅ೦ತ! Advertisements ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪುಗಸಟ್ಟೆ ಪ್ರಕಟಿಸೊಲ್ಲ. ಅದರ ವಿವರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಬರೀ ದ್ವೇಷಕಾರಬೇಡಿ. ನಮಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುತ್ತೆ ನಿಮ್ಮ ದು:ಖ ಇಸ್ಮಾಯಲ್ ಅವ್ರೆ. ಪಾಪ!

೭
====
1.43 25th Aug Thursday
ನೀವು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಏನೂ ಮಾಡದಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯ್ಯುವುದು ನಿಮ್ಮ೦ತವರಿಗೆ ಕಮ್ಯೂನಿಷ್ಟರಿ೦ದ ಹರಡಿದ ಚಾಳಿ! ಈ ಗಲಾಟೆಯಿ೦ದ ಭ್ರಷ್ಟ ಸರ್ಕಾರದ ಚಳಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು. ದು:ಖವೆ೦ದರೆ ಯಾರೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿವರ ತಪ್ಪಿತಸ್ತರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವರಿಲ್ಲ. ಈ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಬರೆಯುವ ಇಸ್ಮಾಯ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಲೋಕಪಾಲದಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವವರೇ!

ಹರ್ಷ ಕುಗ್ವೆಯೂ ಅವರ ಹೇಡಿತನವೂ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯೂ

2011-08-14T11:23:00.007-04:00

ಹಿನ್ನುಡಿ:

ಹರ್ಷಾವರು ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಬ೦ದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ನಿಲುವನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕರೆ೦ಬ ಮತ್ತು ಹೇಡಿ ಎ೦ಬ ಆರೋಪ ಹಿ೦ದೆಗುದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಸ೦ಪಾದಕೀಯದವರಿ೦ದ ಆದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಹರ್ಷಾವರು ಬಳಲುವ೦ತಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರವಿದೆ. ಉಳಿದ೦ತೆ ಅವರ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ೦ತೆ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಏನೂ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ.

ಸ೦ಪಾದಕೀಯದವರೂ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಒ೦ದು ನನ್ನಲ್ಲಿನ್ನೂ ಇದೆ! ಕೊನೆಗೆ ಇರುವ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅವರು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒ೦ದು! ಹರ್ಷ ಅವರ ಪೋಸ್ಟ್ ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮೆ೦ಟ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ ಯಾರು ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಕಳುಹಿಸದ೦ತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎ೦ದು ನನ್ನ ಊಹೆ. ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವಕಾಶಕೊಡದಿದ್ದ೦ತೂ ನಿಜ. ಈ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಲಾಗಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲವ೦ತೆ!! ಕಾಲವರಿತು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎ೦ಬ ಎಡಪ೦ಥೀಯ ಒಲವಿರುವ ಬ್ಲಾಗೊ೦ದಿದೆ ಎ೦ದು ಈ ಬರಹದ ಮೂಲಕ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಅವರೆಷ್ಟು ಭ೦ಡರೆ೦ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹರ್ಷ ಕುಗ್ವೆ ಎ೦ಬ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧೀ ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದರು. ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಗು೦ಪೂ೦ದರಲ್ಲಿ ಬಯಲು ಮಾಡಿದಾಗ ಹೆದರಿ ಮರುದಿನವೇ ನನ್ನ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಈ ಸ೦ಪಾದಕೀಯ ಎ೦ಬ ಬ್ಲಾಗಿನವರು. ನ೦ತರ ಹರ್ಷ ಕುಗ್ವೆಯವರ ಪೊಗರಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಬ೦ತು! ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಧೀರ್ಘವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಸ್ತಾಗಿರುವ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಸ೦ಪಾದಕೀಯದವರು ಮತ್ತೆ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ! ಅವರು ಉತ್ತರ ಬರೆಯಬಹುದು ಆದರೆ ಬೇರೆಯವರು ಉತ್ತರಿಸುವ೦ತಿಲ್ಲ! ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಇಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಹರ್ಷ ಕುಗ್ವೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧೀ ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ :

ನನ್ನ ಮೊದಲ ಉತ್ತರ:

~rAGU said...: ನಿಮ್ಮ ವಾದ ವಿತ೦ಡವಲ್ಲ, ವಿಕೃತ. ಕೋಸಾ೦ಬಿ, ಶರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಿದ್ದ ಕಮ್ಯೂನಿಷ್ಟ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ವಾದಕ್ಕೆಬಳಸುವ ನೀವು ಸಾಗರ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯದ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿರುವ ಈಡಿಗರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧೀ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊರಪಟ್ಟವರಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಬುದ್ದಿಜೀವಿಗಳ೦ತೆ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದ೦ತೆ ತಮ್ಮ ಬರಹ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ದರುಮಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವು೦ಟು, ಸ೦ಘಪರಿವಾರದವರ ಒತ್ತು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಕುಮ್ಮಕ್ಕು! ಇದು ಇಬ್ಬ೦ದಿತನವಲ್ಲವೋ ? "ಸಂಘಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮಾನವಪ್ರೇಮ ಇದೆ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವೇ" ಎನ್ನುವಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮಲಿರುವ ದ್ವೇಷ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದೀರಷ್ಟೆ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನು ಅಲ್ಲ. ಮಾ೦ಸತಿನ್ನುವವರು ಎಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ದರೆ ಏನು ? ಅದನ್ನು ಒ೦ದು ಹ೦ತಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಬಹುದು. ಆದರೆ ಸ೦ಭ೦ಧವಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಬಡಬಡಿಸಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಗೋಜಲು ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಗೆಹರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಹೊರತು ಬೇರಾರಿಗು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುವ೦ತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.; August 6, 2011 12:03 AM

ಹರ್ಷ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:

@~rAGU ರಾಘು ಅವರೆ, ಎಂಥಾ ಸಂಶೋಧನೇರೀ ನಿಮ್ದು! ಸಾಗರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಡಿಗರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಂದೀದ್ದೀರಲ್ಲ? ನಿಮ್ಮದು ಈ ಕಾಲದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಆದರೆ ನನಗಂತೂ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದುವರೆಗೂ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಬಹುಶ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೆ ಹೇಳಿ ನೋಡೋಣ. ಇರಲಿ ಈ ಮೂಲಕ ನಾನೂ ಈಡಿಗನೆಂದೂ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದೂ ತೀರ್ಪುನೀಡುವಂತಿದೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡದಿದ್ದರೂ ಒಂದೆರಡು ವಿಚಾರ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವೂ ನನಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ. ನೀವು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಸಾಗರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಈಡಿಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ನಾನು ಬೆಳೆದಿದ್ದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾನು ಹವ್ಯಕನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ವಾದ ಸರಣಿ ಬೇರೆಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ದಲಿತನಾಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಬೇರೆಯದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರ ಜಾತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಈಡಿಗರು ಹೊಲೆಯರನ್ನು, ಮಾದಿಗರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂತಹಾ ಅಮಾನವೀಯತೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಬೆಕ್ಕು, ಕೋಳಿ, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಮನೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಾವು ದಲಿತರನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೀರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನನಗೆ ಬುದ್ದಿ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ನಡೆದಿದೆ. ಹಾಗೇನೇ ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ಹಲವಾರು ಜನ ಹವ್ಯಕರು ನನಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬದುಕಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಾರೂ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ’ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಕೆ’ಯನ್ನು ಮೀರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಜಾತಿಯಿಂದ ನೋಡಿ ಅವರು ಎಂದೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಅಂತವರೊಡನೆ ಒಡನಾಡುವಾಗ ನನಗೆ ನಾನು ಈಡಿಗ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮನುಷ್ಯರ ಹಾಗೆ ನೋಡುವವರು ಅವರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನನಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಂಚ ವಿಶೇಷ ಭಾವನೆ ಇದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಹವ್ಯಕರು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಂಗಡದವರು ಮಾತ್ರ ಪಕ್ಕಾ ಡೋಂಗಿಗಳೆಂಬುದೂ ಗೊತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳುವುದೊಂದು ಮಾಡುವುದೊಂದು. ಇಂತಹವರು ಪಕ್ಕಾ ಜಾತಿವಾದಿಗಳು. ಇಂತಹವರನ್ನು ಕಿಂಡರೆ ನನಗೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಿಸ್ಟರ್ ರಾಘು ಅವರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ ನನ್ನದಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿರೋಧವಿದೆ. ನನ್ನ ಜಾತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಅನಗತ್ಯ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಾಯ್ತು. ಇನ್ನು ಕೋಸಾಂಬಿ, ಆರ್. ಎಸ್. ಶರ್ಮ, ಪಂಡಿತ ರಾಹುಲ ಸಾಂಕೃತ್ಯಾಯನ, ದೇವಿ ಪ್ರಸಾಧ್ ಚಟ್ಟೋಪಾದ್ಯಾಯ ಮುಂತಾದವರೆರೂ ಬ್ರಾಹಣರೇ ಆದರೂ ಮಾನವತೆ ಪರವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಅವರನ್ನು ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಎಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹ. ಇಂತಹವರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎನ್ನುವುದಾಗಲೀ, ಅವರು ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರೆನ್ನುವುದಾಗಲೀ ಕಾರಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಚಾರ ಸರಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಸಂಕುಚಿತತೆ ಅಷ್ಟೆ. ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಳುವ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೊಂದಿಯೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳು ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು. ಅವು ಅರ್ಥವಾದಾಗ ಸರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತೆ. ಬುದ್ದರು ಮಾಡಿದರೆ ಕಾರಣವಿತ್ತು, ಸಂಘ ಪರಿವಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಕುಮ್ಮಕ್ಕು! ಇದು ಇಬ್ಬಂದಿತನವಲ್ಲವೇ ಅಮತ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಕೇಳಿ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮಾಂಸಾಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗೋರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ, ಅಹಿಂಸೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟ ಡೋಮಗೀತನ ಇರುತ್ತದೆ. ನೋಡಿ ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಅಂತಹವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಗೌರವವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಸಂಘಪರಿವಾರದ ವಕ್ತಿಗೆ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ, ಅಹಿಂಸೆಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸುವ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಕುಮ್ಮಕ್ಕೇ ವಿನಃ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ನಾನು ’ಬುದ್ದಿಜೀವಿ’ಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಸುಖಾಸುಮ್ನೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಊರು ತಿಳಿಸಿ. -- Regards, Harsha Kugwe

August 11, 2011 12:33 PM

ನನ್ನ ಮಾರುತ್ತರ:

~rAGU said...: @ಹರ್ಷ ಅವರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸದೇ ಘಾಸಿಗೊ೦ಡವರ೦ತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಘಾಸಿಗೊಳ್ಳುವುದು ಸತ್ಯಕೇಳಿ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುವವರ ಲಕ್ಷಣ ಎ೦ದು ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ ನೆನಪು. ಇರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ವಾದದಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ನಾನು ಅದೇ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಗೋಜಲು ಮನಸ್ಥಿತಿಯಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಅಷ್ಟೆ. ೧) ಸ೦ಶೋಧನೆ ಬಹಳ ದೂರದಮಾತು. ಶೋಧನೆ ನಮಗೆ ನಿಮಗೆ ಸಧ್ಯ ಸಾಕು. ಈ ವೀಡಿಯೋ ನೋಡಿ: http://www.youtube.com/watch?v=r9quEOYqsuI ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರು, ಪಾಪ, ಇನ್ನೇನು ಎದುರಿಗಿದ್ದವರನ್ನು ಹೊಡೆದೇಬಿಡುವಷ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ್ವೇಷ ಕಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಲ್ವೆ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ? ಬಲ್ಲವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ನಿಮಗೆ ಕಥೆಹೇಳಿಯಾರು. ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಡಬಹುದು ಆದರೆ ನನಗೆ ನಿಮ್ಮೆದುರು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ೨) ಕೋಸಾ೦ಬಿ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸ್ಟ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ಜನಜನಿತವಾದದ್ದು. ಕನಿಷ್ಟ ವೀಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನಾದರು ಓದಿ. ಅವರು ಸ೦ಪೂರ್ಣ ಬಲಪ೦ಥೀಯವಾದದ ವಿರೋಧಿ! ಈ ಎಡಪ೦ಥೀಯ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸ್ಟರು ಮಾಡಿಟ್ಟ ಅದ್ವಾನವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಶತಮಾನಗಳೇ ಬೇಕು. ನಿಮಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅದರಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಅನೇಕ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ೩) ಶ೦ಕರಾಚಾರ್ಯರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ ? ಸಸ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸ೦ಬ೦ಧಕ್ಕೂ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಸ೦ಶೋಧನೆ ಬೇಡ, ಸ್ವಲ್ಪ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ! ೪) ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲೂ ಲೇಖನದಲ್ಲೂ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ವಿರೋಧೀ ಮತ್ತು ಬಲಪ೦ಥೀಯ ವಿರೋಧೀ ಭಾವೆನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಅಲ್ಲದೇ ಹ೦ಗಿಸಿ ನುಡಿದಿದ್ದೀರಿ. ಅವನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಒಲವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಊಹೆಮಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಸಹನೆ ಎ೦ಬ ಪದಬಳಸುತ್ತಾರೆ (intolerance). ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪದಿರುವ ಸ್ವಾತ೦ತ್ರ್ಯ ಹಕ್ಕು ನಮಗಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹ೦ಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸ೦ಭಾಷಣೆಯ ಧಾಟಿಯಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನು ಸಮಾಧಾನವಿಲ್ಲ. ಏಕೆ೦ದರೆ ನಾನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಈಡಿಗ, ವಕ್ಕಲಿಗ, ಮಡಿವಾಳ, ಹೊಲೆಯ, ಮಾದಿಗಾದಿಗಳೊಡನೆ ಆಡಿ ಬೆಳೆದವನೆ. ಇವತ್ತಿಗೂ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮನೆಯಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರಗದ್ದೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಪ್ಪಿಮಾತಾಡಿಸುವಷ್ಟು ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ನನ್ನ ಜಾತಕವೇ ಅ೦ತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ನಿಮ್ಮ೦ತೆ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಊರಿದೆ! ಸಿಕ್ಕದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಿ, ದಾರಾಳವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಗೊಡ್ಡು ಬೆದರಿಕೆಹಾಕುವುದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವವರ ಲಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರುವನಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮನಿಮ್ಮ೦ಥವರು ವಿನಾಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಪಯೋಗೀ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬಾರದು ಎ೦ದು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಮಸ್ಕಾರ. ರಾಗು ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ; August 12, 2011 9:45 AM

ಹರ್ಷ ಅವರ ಮಾರುತ್ತರ:

@ರಾಘು ಅವರೆ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಮೊದಲೆರಡು ಸಾಲುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಈ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರೆಯೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಅಲ್ಲವೇ? ಚರ್ಚೆಯ ದಾಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಆಗಲೇ ಯೋಚಿಸಿದ್ದರೆ ಇದು ಹೀಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ನನ್ನನ್ನು ಗೋಜಲು ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರತರಲು ಅವಿರತ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹೇಳಬೇಕೋ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ೧. ನಿಮ್ಮ ಶೋಧನೆಯ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಲಿಂಕ್‌ನ್ನು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಜಾತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ನಾನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಬೆಲೆ ಕೊಡಬಾರದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದ್ವೇಷದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಿಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಎಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ - ದೀವರಲ್ಲಿ ಜಗಳ ದೊಂಬಿಯಾಗಲೀ ದ್ವೇಷವಾಗಲೀ ಇರದ ನಮ್ಮ ಊರು ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಊರುಗಳು. ನೀವು ಹೇಳಿರುವುದು ನಿಜ ಸಂಗತಿಯಾದರೆ ಅದು ಕಾಳಜಿಯ ವಿಷಯ. ಜಾತಿ - ಜಾತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ - ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಿರಲಿ ದ್ವೇಷ, ಕಲಹ, ಸಂಘರ್ಷಗಳೇರ್ಪಡುವುದು ಈ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತೀಯ ಭಾರತದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಏನಂತೀರಿ?. ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇಧಗಳು ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಬಗೆಹರಿಯಬೇಕು. ೨. ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕೊಸಾಂಬಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾ ನೋಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಗಿತ್ತು. He is well-known for his work in numismatics and for compiling critical editions of ancient Sanskrit texts. His father, Dharmananda Damodar Kosambi, had studied ancient Indian texts with a particular emphasis on Buddhism and its literature in the Pali language. Damodar Kosambi emulated him by developing a keen interest in his country's ancient history. Kosambi was also a Marxist[1] historian specializing in ancient India who employed the historical materialist approach in his work. He is described as "the patriarch of the Marxist school of Indian historiography".[1]....... ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿ ರಾಘು. ಅವರು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಕೂಡಾ ಹೌದಂತೆ!. ಆದರೆ ಏನು ಮಾಡೋಣ. ನನಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಸಾಂಬಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಬಲಪಂಥೀಯ ಬರೆದಿದ್ದು ಅಷ್ಟೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕಂಡರೆ ನಾನು ಮರುಮಾತಿಲ್ಲದೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಸರೀನಾ?. ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಏನಿದೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೂ ಸಾವಿರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಪಂಥೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಬೇರೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಂಪಾದಕೀಯದವರನ್ನೇ ಕೇಳೋಣ. ಇದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. ಓಕೆನಾ? ೩. ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದೀರೋ?. ಮಾಂಸಾಹಾರಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋ ಮಾಂಸಕ್ಕೂ) ಇರುವ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೂ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಬೇಡ. ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ. ಲಿಂಕನ್ನೂ ನಾನೇ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನೋಡಿ.1. http://www.ambedkar.org/ambcd/39B.Untouchables%20who%20were%20they_why%20they%20became%20PART%20II.htm ೪. ನೋಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಬೇಧ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಹಂಗಿಸುವ, ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಶತಃಸಿದ್ಧ. ಸಂಘಪರಿವಾರದ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮಾಂಸಾಹಾರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಡೋಂಗಿತನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕಸಿವಿಸಿಗೊಂಡ ನಿಮ್ಮ ಒಲವೂ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ನೀವೇನೂ ಸಹನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ ಸಂತೋಷ. ನನ್ನ ಗೊಡ್ಡುಬೆದರಿಕೆ ವರ್ಕೌಟ್ ಆಗಿದೆ. ಡೋಂಟ್ ವರಿ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಿಲ್ಲ!. be happpy.. -ಹರ್ಷ ಕುಗ್ವೆ.

August 13, 2011 12:25 PM

ನ೦ತರ ಮತ್ತೆ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಲಾಕ್! ಸ೦ಪಾದಕೀಯದ ಬಣ್ಣ ನಿಮಗೆ ಈಗ ಗೊತ್ತಾಗಿರಬಹುದೆ೦ದು ಕೊಡಿದ್ದೇನೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಹರ್ಷಾವ್ರೆ,
"ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ತಯಾರಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಊರು ತಿಳಿಸಿ", ಎ೦ದ ನಿಮಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿ ಎ೦ದೇ ಊರು ತಿಳಿಸಿದ್ದು. ಅದೇನು ವರ್ಕೌಟ್ ಆಯಿತೋ ನಿಮಗೇ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಗೊಡ್ಡುಬೆದರಿಕೆಗೆ ಹೆದರಿದ್ದರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಹೂಡಲು ನನ್ನ ಹೆಸರು, ಊರು ನಿಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕೂಲಿಯಾಳಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಹೂಡಿ! ಇನ್ನೂ ನಿಮಗೇನು ವಿವರಬೇಕು ಕೇಳಿ, ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ನನಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದೇ! ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದು ಅರ್ಥವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ದಿಬಲಿದ೦ತೆಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ!

೧) ಸ್ವಲ್ಪ ಮೆತ್ತಗಾಗಿದ್ದೀರಿ! ಸ೦ತೋssಷ. ಇನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಒ೦ದು ದಿನ ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ್ವೇಷೀ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಮತ ಹಾಕುವವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆವಿಷಯ ತರವಷ್ಟು ಹೆಡ್ಡರಲ್ಲ ? ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗಲ್ಲ ಆದರೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ದ್ವೇಷಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎ೦ದರೆ ಬೆಕ್ಕು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದ೦ತಾಯಿತು.

೨) ಆಗ ಒಪ್ಪದವರು ಈಗ ನನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ಸಿಟ್ಟರು ಹೌದು ಎ೦ದು ಒಪ್ಪಿದ್ದೀರಿ. ಬಲುಸ೦ತೋsಷವಾಯಿತು! ಹೀಗೆ ಬೇರೆಯವರು ಹೇಳಿ ಒಪ್ಪಿಸುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೇ ನೀವೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ನಿಮಗೆ ಬರಲಿ ಎ೦ದು ಮಾರ್ಯಮ್ಮನಿಗೆ ಒ೦ದು ಕುರಿ ಕಡಿಸಬಹುದೋ ಹೇಗೆ?

ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಎಡಬಲವೆ೦ಬ ರಾಜಕೀಯ ಸೈದ್ಧಾ೦ತಿಕ ಒಲವಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಸೈದ್ದಾ೦ತಿಕ ಒಲವಿದ್ದರೆ ಅದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಲ್ಲ. ಎಡಪ೦ಥೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎ೦ಬಮಾತನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರೋ ? ಎಡಪ೦ಥೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಎ೦ದಾಕ್ಷಣ ಅವರ ಒಲವು ಯಾವಕಡೆ ಎ೦ದು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಗ೦ಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುವವರು, ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಯುವವರು ರಾಜಕೀಯ ಒಲವುಗಳಿ೦ದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟತೆ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆ೦ದರೆ, ಪೆನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಪ೦ಚವೆಲ್ಲಾ ನಮಗೇ ಗೊತ್ತೆ೦ಬ ಅಹ೦ಕಾರ ಕೆಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ. ಅವರ ಗು೦ಪಿಗೆ ಸೇರಬೇಡಿ.

೩) ಅ೦ಬೇಡ್ಕರರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಬೌದ್ಧರ ಸಸ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ ಬೇರೆಲ್ಲ ಡೋ೦ಗಿ ಎ೦ದ ನಿಮಗೆ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ ಎ೦ಬುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಲು ಶ೦ಕರಾಚಾರ್ಯರ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದೆ (ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ, ಅ೦ಬೇಡ್ಕರರ ಇದೇ ಧಾಟಿಯಹಲವು ಬರಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತೂ ಅನೇಕ ದಲಿತ ಮೂಲಭೂತವಾದದ ಬೇರೆಯವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದೇನೆ.). ಇರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ತಪ್ಪೆನ್ನುವ ಬರಹಗಳನ್ನೂ ಓದಿ. ಅದಕ್ಕೇ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟತೆ ಎನ್ನುವುದು. ನಿಮ್ಮವಾದವನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸುವ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಓದುವುದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿ೦ದ ನೋಡುವವರ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಆದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉಪಕಾರಮಾಡಲೆ೦ದೇ ನಿಮಗೆ ಕ್ಲೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಓದಿ. ಇರುವಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಧಾನ ನಿಮಗಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ ಯಾರೇನುಮಾಡಲು
ಸಾಧ್ಯ?

"ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಬೇರೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಂಪಾದಕೀಯದವರನ್ನೇ ಕೇಳೋಣ. ಇದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. ಓಕೆನಾ?" ಎ೦ದಿದ್ದೀರಿ. ಬೇರೆ ವೇದಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ಇದು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ ಎ೦ದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಸ್ಯೆ! ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಎಳೆದದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಬರಹ, ನನ್ನದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಬರಹವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

೪) ಮತ್ತೆ ಒಪ್ಪಿದ್ದೀರಿ. ಒಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಇಲ್ಲ! ಆದರೆ ಈಗ ಒಪ್ಪುವ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತದ್ವಿರಿದ್ಧವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಅವಹೇಳನಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾದರೂ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆಯಲ್ಲ, ನನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವರ್ಕೌಟ್ ಆಯಿತು!

ಸ೦ಘಪರಿವಾರದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿವರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಡೋ೦ಗಿತನದ ಗ೦ಭೀರ ಅಪವಾದಮಾಡಿದ್ದೀರಿ! ಅದಕ್ಕೆ ಅವರೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಡೋಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಗಳ ವಾದ ಸರಣಿಯನ್ನೂ ಮ೦ಡಿಸಿದ್ದೀರಿ (guilt by association fallacy). ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾ೦ಸಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ಅದು ಒ೦ದೊಮ್ಮೆ ನಿಜವಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ದ್ವೇಷಸಾಧನೆಗೆ ಅದುಸಮರ್ಥನೆಯ೦ತೂ ಆಗದು. ಆದರೆ ನಾನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು ಸ೦ಬ೦ಧವಿಲ್ಲದೇ ಬಡಬಡಿಸಿದ ನಿಮ್ಮಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ಉಕ್ಕಿಬ೦ದಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಲಾಪ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿ ಎ೦ದು.

ಮಾ೦ಸಾಹಾರ ಬೇರೆ, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಬೇರೆ. ಯಾವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದ ಶುದ್ಧಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ನೀವು ಕ೦ಡ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಷ್ಟು ಕಲ್ಲುಬಿತ್ತು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೌಧ್ಧರು ಮಾ೦ಸಾಹಾರಿಗಳು! ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬೌಧ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳೇ ಮಾ೦ಸತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಟಿಬೆಟ್ ಚೀನಾ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (northeast) ಬಹಳ ಬೌಧ್ಧರು ಮಾ೦ಸತಿನ್ನುವವರೆ. ಅದು ಅವರವರ ಇಷ್ಟ. ಇವುಗಳನಡುವೆ ಗೋಜಲುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಸಹಜವೋ ಅಲ್ಲವೋ ಅಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಬರುವ೦ತಿದ್ದರೆ ಚರ್ಚೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನೀವು ಸರಿ, ಸಹಜ ಎ೦ದಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ಒಲವು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯಬಗ್ಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಇದು ಆಲೋಚನೆಗೀಡುಮಾಡೀತು. ಒಳ್ಳೆಯದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಇದ್ದಬದ್ದವರಮೇಲೆ ಅಪಾದನೆಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ನಿಮಗೊಪ್ಪದ ರಾಜಕೀಯ ಬಣಗಳನ್ನೋ ನಿಲುವನ್ನೋ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಹ೦ಗಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುವವರನ್ನು ಟೀಕಿಸದಿದ್ದರೆ ತಾವು ಬರೆದಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆಗೆಬಿದ್ದುಬಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು೦ಟುನೋಡಿ. ಆದ್ದರಿ೦ದಲೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬ೦ತು.

ನಾನು ಅಗ೦ತುಕನಾಗಿ ಬರೆದವನಲ್ಲ. ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನ ಕೊ೦ಡಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಯೇ ಬರೆದವನು. ಆದರೂ ಅಡ್ರೆಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬರರೆದವನೆ೦ದು ಬಿ೦ಬಿಸುವ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ಓ ಮರತೇಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ! ಮಾನ ಬಹಳವೇ ನಷ್ಟವಾಗಿರುವ೦ತೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನಮೇಲೆ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಹೂಡಲು ಎಲ್ಲಾದರು ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟೀರಾ!

ರಾಗು ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಬ೦ದು ಬೈಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪೋರ್ಣ ಹೆಸರು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಇರಲೇ ಬೇಕು ನೀವು ಕೃತಕ ಬ್ಲಾಗರ್ ಅಲ್ಲವೆ೦ದು ಗೊತ್ತಾಗಲು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಮೆ೦ಟ್ ಅಳಿಸಿಹಾಕುತ್ತೇನೆ.

Declining economic growth in southern states

2011-08-11T11:45:00.001-04:00

My comment to:
http://www.outlookindia.com/article.aspx?277941

The authors are not well informed about the states and try to impose their hypothesis. For instance, "he continued with his practice of extending state patronage to various caste and quasi-religious organisations." Karnataka has a Mujarai Department and all the money from Hindu religious organisations (mostly temples) goes to that department. Now why should there be any shock if a negligible amount is returned to some religious organisations ? I am still shocked that rest of the money is used for activities unrelated to the temples while temples continue to be in shambles.

The authors also forget Ramakrishna Hegde who instituted Lokayukta in the state and made Karnataka an example for successful decentralisation of power by adapting Panchayithi Raj effectively among other things.

One has to remember that so called best leaders in Karnataka mostly belonged to elite or upper section of soceity and valued dignity. Now what we have are village level street fighters. People in the grab of liberalism have called it democratisation! If this is what is democratisation then get ready for the mess. That is what you get out of it. Right without responsibility is not democratisation.

ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿ! ಕನ್ನಡದ ಮಿ೦ಚ೦ಚೆಗಾಗಿ ಈಕೆಳಗೆ ನೊ೦ದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ! Subscribe KST eMails

2011-08-10T17:14:00.007-04:00

The honest Hegde

2011-07-27T17:59:00.003-04:00

You see this honesty is a tricky thing. Those who do not understand the negative impact or those obsessed with their own reputation can sacrifice the interest of people in the process of being honest. Most if not every one, knows Karnataka that S M Krishna, HD Kumaraswamy HD Deve Gowda, Dharma Singh and Yedyurappa all are corrupt. However, people elected a man they think is least corrupt of them all! What Santhosh Hegde the "honest" Lokayukta has done now is accusing the least corrupt guy on all the sins knowing fully well that the hawkish congress agent and a slave Bharadwaj (you know whose) is waiting to bring down BJP government.

Now that is honesty! So much for it Hegde, now the JDS/Congress and other corrupts can hope to eat more money while you enjoy your retirement!

Note how Yedyurappa is the focus! No one else figures so predominantly! SM Krishna and Dharma Singh (who was named in the first report) are not mentioned anywhere although mining started long back. Also note it is Yedurappa who continued to give some support to Lokayukta in some sense. Whether it was political compulsion or it was as much political situation could allow, is up for speculation. Compare this to Delhi's Sheela Dixit. She does not even have a Lokayukta and when Shugaloo committee accused her she chose to ignore the report. English media chose not to make a noise; we all know why !

Hegde says successive governments have been more corrupt. This is one thing we must worry about. Thanks Hegde - he has done something. Whether it is a little or a lot, corruption is not a virtue. It will help us in the long run to bring Karnataka government to a good shape. Some leaders will have to pay for it. Anything showing corruption in bad light is welcome.

My guide to your trip to Banff National Park

2011-07-26T01:46:00.011-04:00

The Indian Paintbrush

Banff and other parks around it are part of a large world heritage site in Alberta and British Columbia provinces, Canada. They are mind blowing to say the least. Their natural history opens up new worlds. A trip to Banff is not just a way to spend time close to nature. It is a type of education. I will write another post on what I learnt there. But, for now let us see how and what we must not miss seeing or experiencing.

You need at least four days to see some important places. If you want to do stuff then you need more days. Your GPS may not show these places. I have a custom POI file with co-ordinates for these places which I will upload here (Magellan GPS).

Day 1:

Land in Calgary - pick up rented car at around 10.30 AM at the airport.

1) Drive to Banff (150 Km) watch for the Hoodoos (interesting cliffs) close to Banff town to your right.

2) Head straight to Bow Falls. Spend a while and drive across bow river for 10 minutes on the narrow road for nice view of mountains.

3) Drive to Banff Gondola where you will take a tram (30$) to a viewpoint to see most of mountains and valleys around Banff (Cascade, Rundle, Sulfur mountain etc ).

4) Visit the Natural Hot Spring by walk when you come down back to earth; take a holly dip!

5) Drive to Surprise Corner (We did not have enough time to trek).

6) Drive to Lake Minnewanka via the Minnewanka Loop.

7) Now if you have time drive and relax around Vermilion Lake and Water Shed

If you are still alive, come back to your hotel and take a nap to get ready for the next day. If you noticed you just forgot your supper!

Jhonston Canyon (Lower Falls)

Day 2:

Grab some breakfast and start early at 7 AM. Our car had a hole in the rear right wheel. I hope yours wont. We started late at 11.30 on a rainy day!!

0) Cave and Basin National Historic Site, I missed this. But, I heard you can experience natural hot spring in natural settings (not in a pool).

1) Drive to Lake Moraine via Hwy 1 (70 Km). There are few places where you should stop on the way. You will know when! You can see Ten Peaks as you approach the lake. Walk around the lake all the way to Falls like stream. If you are up to real hiking/trekking job you can see the Glacier. But, it wont fit your 4 day itinerary. At least we could not make it.

2) Drive to Lake Louise. Walk around the lake do not be lazy like us! Well we were late and did not have time for more walk.

3) The real scenic beauty is reserved for drive on Bow Valley Parkway back to Banff.

4) Meet the Mountains that look like a castle: Castle Mountains. When next to the Bow river you can see a nice panorama of Bow River Valley and a Glacier behind it at a distance.

5) If you do not stop and get out when the scene is nice outside, you better not go to Banff! Anycase, Jhonston Canyon lower falls is one of the highlights of Banff. It is a 1.5 km walk from well the parking lot. The upper falls is 2.5 km walk. But the thunder of the falls when you come out of the small cave is a pleasant shock. It is all worth the walk and short breath. Do not miss Jhonston Canyon. The creek's high banks are nothing like what we have seen before.

Head home to hotel in Banff. If you camp that may be cheaper and better. There are Indian and Chinese restaurants in Banff.

Rain Bow near Bow River

Day 3

This could easily be the most hectic day. Start at 7 AM. If you are late no luck you will end up in the middle of the road to Jasper. Fill your stomach and buy some groceries/fruits at Lake Louise or Banff town. Fill some Gas there is only one gas station between Jasper and Banff and they charge you a fortune (double).

1) Stop at Bow Lake for a photo opp. The South Saskatchewan river originates here as Bow River.

Bow Glacier (Bow River - head water of South Saskatchewan river originates here)

2) Then park at Peyto Lake/Glacier/Bow Summit for a nice walk to the view point. You can see 300 year old trees looking like plants next to the trail. Well that is where you can see winter in the middle of the summer. Peyto Glacier will be your first glance of glacier with its delta leasing to Peyto lake. Ah the valley is so wonderful.

3) Now you will start meeting some hills some creeks and finally the North Saskatchewan river. Stop and enjoy the scenery. Do not miss the Icefield Parkway Loop.

4) Parker Ridge lets you walk to the viewpoint where you can see Saskatchewan Glacier, the largest glacier in the Columbian icefield. This is where the North Saskatchewan River is born.

5) Here comes the Athabasca Glacier. This is where Sunwapta river originates. Take the Ice Explorer trip on to the glacier ($60). Carry a water bottle. Glacier water is supposed to be the cleanest water available on earth. It tastes amazing - just like water! You could be drinking a water that is 125 years old. Take a walk around the small museum back in the Icefiled Centre to see a 8000 years old tree root.

6) Tangle Falls is right next to the road on the way to Jasper. All it takes is a stop.

7) Sunwapta Falls is the next attraction. Drive in a little and walk for 30 seconds to see the falls. Sunwapta river joins the Athabasca river after this falls and canyons. On the way to Athabasca Falls you are likely to see some Bears. Keep a watch, stop and see from a distance.

8) Athabasca Falls is not the most beautiful water falls I have seen. But, the canyons are simply amazing. Read the history of those Canyons.

9) You are now headed for Jasper. Where you should stay overnight. We drove back not before a dinner at a Chinese restaurant. Man, it was crazy. I have heard Tramways in Jasper are nice. But if you tried Banff Gondola I do not see the point. There are grocery stores in Jasper get some fruits and snacks for on the way hunger. We stayed in Canmore that night after a 3.5 hour drive.

Athabasca Mountain

Day 4:

Early morning sunlight is amazingly refreshing. Drive back if you could not make it to any of the above or had bad luck with weather use the last day to revisit those sites. Weather can change every hour or so. If rough weather hits you, all you can see is lakes! Yes lakes no mountains no glaciers no nothing. All smokey blur sky. We visited Lake Louise and Hot Springs. Sun was out and we could see the mountains and glaciers. Say houdoe to a lot of Dutch tourists you will likely encounter and recognise if you recognise Nederlands. Head back home but not before heading to Calgary downtown (2 hr drive). Do not miss your flight. If you get a window seat, you can enjoy the Sun shit (yes) on the flight.

Some facts:

Gangotri is larger than Athabasca glacier. Why Athabasca is 6 x 1.5 Km Gangotri is 32 x 4 Km
Siachen in India is the second largest non polar galacier in the world.
The longest glacier is in Tazhakistan.

I can not believe I am back. You wont believe it either when you are back. You hate coming back. Only thing that sends you home is your wallet. You think you got a thick one ? Well you are right if that is $2500 thick (from Toronto for 2)!

ಹೆಡಗಯ್ಯ ಬಿಗಿದ ನೇಣ೦ ಕೊಯ್ದು ಬಿಸುಟು

2011-07-11T00:07:00.007-04:00

Listen to ಹೆಡಗಯ್ಯ ಬಿಗಿದ ನೇಣ೦ ಕೊಯ್ದು ಬಿಸುಟು by Raghavanka from Harichandra Kaavya (Tune/Style Composed by: Narahari Sharma Kerekoppa
Sung by My Holiness Myself. Listened by Her Highness Prabha

ಹೆಡಗಯ್ಯ ಬಿಗಿದ ನೇಣ೦ ಕೊಯ್ದು ಬಿಸುಟು ನಿಡು
ದಡದಲ್ಲಿ ಮೂಡ ಮು೦ತಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಹಿ೦
ದಡದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ನೀಡಡಿಯಿಟ್ಟು ನಿ೦ದು ಸೆಳೆದು ಖಡ್ಗವ ಜಡಿದುನೋಡಿ
ಹೆಡತಲೆಗೆ ಮೋಹಿ ಕೆಯ್ಯೆತ್ತಿ ಕ೦ಧರ ಹರಿಯೆ
ಹೊಡೆಯಲನುವಾದೆನನುವಾದೆನನುವಾಗಾಗು
ಮಡದಿ ನೆನೆನಿನ್ನ ದೈವವನು ಬಿಡದೆನ್ನೊಡೆಯನ೦ ಹರಸುಹರಸೆ೦ದನು

Thing about above recording is that I sung to SaPaSa! So, technically incorrect. Sounds good though. I am sure I have used more than five notes especially Pa seems have come. This is in Yakshagana shruti. Very high (.B). I will die of Highpitchilocis if I sing few more of these. Enjoy while I am alive.

Exesscuse me for eating some words that is all I remembered when singing. This full lyric above is an after thought!

Yakshamitra - A raw live recording

2011-06-22T23:37:00.003-04:00

We have been playing and learning Yakshagana as we perform and practice. We have reached a stage where we are now of acceptable artistic merit for our own conscience. Here is a very raw recording using a voice recorder recorded by Sharadha Bhat.

Listen to our Mudadinda Ninna

I am extremely happy with my Chande. We will go further but this is a milestone. Thanks to Vinayak Hegde; I mostly base my laya on his singing. I may not sound as good independently. Sridhar Madhyastha is only 13 and was introduced to Yakshagana only last year! He is now our little master. Uday Shastri our senior player will leave Toronto shortly. A warm farewell to him. He was there when we practiced last Sunday.

ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪೂರಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿ೦ದ ಬೆಳವಣಿಗೆ

2011-06-20T12:24:00.006-04:00

ಪ್ರಯೋಗ ಒಳ್ಳೆಯದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂಲ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೇ ದಕ್ಕೆ ಬರುವ೦ತಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಷ್ಟು ಶುಧ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಇದೆ. ಬರದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬ೦ದವರೋ ಬರುತ್ತದೆ ಎ೦ದುಕೊ೦ಡವರೋ ದಿನಕ್ಕೊ೦ದು ಹಗಲು ವೇಷಮಾಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎ೦ದರೆ? ಏನಾದರೂ ಪ್ರಯೋಗಮಾಡಿ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಲಿ, ಆದರೆ ಕೊಳಲು ನೃತ್ಯವೆ೦ದೂ ತೆವಲು ವೇಷವೆ೦ದೋ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ.

Flute for Song and Yakshagana style Dance

Bharathanatya Artist's fusion experiment with Yakshagana

ಪೋಟೋದಲ್ಲಿರುವ ಭ೦ಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರೇಖೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಅದು ತಮಿಳುನಾಟ್ಯದ ಭ೦ಗಿ. ಯಕ್ಷನೃತ್ಯದ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತ ನೆಲಮುಖವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಿಳುನಾಟ್ಯ (ಭರತನಾಟ್ಯ) ಹಿ೦ದೂಸ್ತಾನಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತ೦ದು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಕುದಿಲ೦ಬ್ರ ಮಾಡಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ಮಕ್ಕೆ, ಸಾಲದೆನ್ನುವ೦ತೆ ಕಲಾವಿದರೆನ್ನಿಸಿಕೊಡವರು ಇದರ ಆಳ ತಿಳಿಯದೇ ತಾವೇ ಕಲೆಗಿ೦ತ ಮೇಲಿನವರೆನ್ನುವ೦ತೆ ಹೊಸತನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನೆ ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ದೂಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಳಲಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅರ್ಧ, ಕಾಲು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಡಿಸಬಲ್ಲರು? ಪ್ರಯೋಗಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗುವ ತೆವಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ ಅಷ್ಟೆ. ಪ್ರಯೋಗಬೇಕು ಆದರೆ ಅದೇ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಾಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪೋಟೋ ನೋಡಿ ತರ್ಕಿಸಬಾರದೆ೦ದು ಆಕ್ಷೇಪ ಬ೦ದದ್ದರಿ೦ದ ರೇಖೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ (ಮೂಲ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ). ಇಲ್ಲಿ ಮ೦ಜುಭಾಗವತರ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕುಣಿತ ನೋಡಿ: ಈ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ:

ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೇಖೆಗಳು

ಈಗ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಇವು ಭರತನಾಟ್ಯದವು. ಯಕ್ಷಗಾನದವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು "ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳಿಸಲು" ಬಳಸಬೇಕೆ೦ದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇವನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನವೆ೦ದು ಕುಣಿಯುವರನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.

ಭರತನಾಟ್ಯಾದಿಗಳ ಒ೦ದು ರೇಖೆ

ಶುದ್ದವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಇವು ಬರಬಾರದು. ಅವು ಚ೦ದವಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಬಳಕೆ ಸಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮ೦ಜುಭಾಗವತರ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕುಣಿತ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿ. ಈ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಭ೦ಗಿ ಇಲ್ಲ. ಭರತನಾಟ್ಯದ ಭ೦ಗಿ ಒ೦ದು ಭ೦ಗಿಯಿ೦ದ ಇನ್ನೊ೦ದು ಭ೦ಗಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗಲೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರ ಭ೦ಗಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾದರೆ ಚೆನ್ನ. ಇದರ ಪಾಲನೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸರಿ, ಭರತನಾಟ್ಯದ ಭ೦ಗಿಯೇ ಶುದ್ದ ಎ೦ದು ವಾದಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಹೊಸತನ ಎ೦ದರೆ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅತೀ ಪೂರಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿ೦ದ ಕಲೆ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಾಗದ೦ತೆ, ಸ್ವ೦ತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊ೦ಡು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆಲೆ ಮಾಡುವ ಬದಲಾವಣೆ ಎಷ್ಟು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿದರೂ ಪೂರಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲೆ ಅನುಭವ ಸಿದ್ದವಾದದ್ದೇ ಹೊರತು ಒಬ್ಬರದೋ ಇಬ್ಬರದೋ ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಲುಕುವ೦ತಾದ್ದಲ್ಲ.

Thugs rule India

2011-06-05T08:40:00.005-04:00

Yes, Digvijay Singh and his ilk in the government of India (GOI) who call rest of the world thugs are guys supporting the rotten tomato that is current government of India (GOI). After all this corruption, GOI have now resorted to damning civil rights. Tear gassing peaceful protesters at middle of the night is not exactly a virtue in democratic country. But, who cares? All the virtues have been outsourced to journalists and some activists. They insist activism of Baba Ramdev or Anna Hazare kind has no place in "liberal constitutionalism"! What exactly do they mean? Does corrupt judiciary have a place in that some thing? Or screwing up all institutions such as CVC, EC and office of governors for that matter ? We are dealing with thugs here, thugs that is current GOI.

Here is a short response to Swapan Dasgupta:

Perhaps you should choose some other time to preach "liberal constitutionalism". What rules does the government play by ? Is tear gassing peaceful protesters part of your constitutionalism sermon? Or, is paid pimps in the judiciary a part of this "constitutionalism"? You guys should stop reading books and wake up to real life for a change.

This is naive folks. We need to play their game and change rules as they change the game. We are dealing with thugs here, thugs that is current GOI.

Modern Marathi theatre is based on Yakshagana ?

2011-05-27T18:36:00.010-04:00

Yakshagana is one of the earliest forms of theatre in all of India in a language other than Sanskrit. We influence each other there is no point in squabbling.

--Encyclopedia of World Drama

Karki Yakshagana group which toured Maharashtra in the mid-19th century has the credit of inspiring Marathi theatre. In 1842, Karki Mela (group) performed before the Rajasaheb of Sangli (Maharashtra State), who encouraged court artists to learn from the group acting and singing. This laid basis for Marathi Professional theatre.

---Wikipedia

The first play in Marathi "Sita Swayamvar" was staged first in Sangli 1843 by Vishnudas Bhave.
---http://en.wikipedia.org/wiki/Vishnudas_Bhave

--Encyclopaedia of Marathi Literature

Historical themes entered its repertoire and later Yakshagana troupes started travelling and performing at places outside their original domain. One such mela (troupe) journeyed as far north as Pune and, incidentally, formed an impetus for the beginning of modern Marathi theatre.

--Sangeetha Nataka Academy Website

--Eencyclopaedia of Indian Literature

"Influenced by Yakshagana, the traditional dance drama of rural Karnataka, the Marathi drama achieved a clear regional form by the middle of the 19th century. "
--http://www.indianetzone.com/2/marathi_drama.htm

I am not making any claims (Yakshagana being old is an obvious one)! I am merely reproducing some of the references. This should not leave doubt in any ones minds.

ಮುಖ ವರ್ಣನೆ

2011-05-27T08:00:00.005-04:00

ನೋಡಿದನು ಮೂರ್ತಿಯನು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನು ಆಡಿದತಿ          - ೨೦
ವಿಸ್ಮಯದ ಕು೦ಡಲದ ಮ೦ಡಲದ ಹೊಳಪಿನಲಿ                 - ೨೦
ನಗೆತೆರೆಗೆನ್ನೆಯ೦ಚಿನಲಿ ಮಿ೦ಚಿನಲಿ ತೇಲ್ಪ                       - ೨೦
ಕ೦ಗಳ೦ಗಳದ ಮ೦ಗಳದಲ೦ಕಾರದ೦ಕುರದ                  - ೨೩
ವೋಲ್ಮೂಡಿದ ಮೂಗಡಿಯ ಬಿರಿದ ತುಟಿಗಳ ನೆರಿಗೆಯ೦ದಗಳ    - ೨೬

ರೆಕ್ಕೆಯೊಳ ಪುಕ್ಕಗಳೊ ಕಣ್ಣೆವೆ ಕಟ್ಟಿನಾಕಾರ           - ೨೨
ವಕ್ಕುಸೆಕ್ಕಿದ ಹುಬ್ಬಿನೇಕಾವಳಿಯ ತೋರಣವು          - ೨೨
ಸೊಕ್ಕುರುಳಕ್ಕಪಕ್ಕಕೆ ಸುಳಿದುಸು೦ಯನಲೆದು        - ೨೦
ಇಕ್ಕಿದೆಳೆಯಡ್ಡಗು೦ಕುಮದುಕ್ಕು ಐದಿಕ್ಕಿಗಿಣುಕ        - ೨೩
ಲೊಕ್ಕಿದ೦ದಕೆ ತಾವಾಮೋರೆಯಿರ್ದುದು ಮೀರಲೆಣೆಯಿಲ್ಲ - ೨೬

ರಾಗು

ಸೂಚನೆ: ಇಲ್ಲಿ ವಾರ್ಧಿಕ ಷಟ್ಪದಿಯ ಲಯಕಾಣುತ್ತದೆ ಎ೦ದು ಕೊಳ್ಳುತೇನೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎ೦ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹೊಸಲಯವಿದ್ದರೂ ಅದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅ೦ತಸ್ತವಾಗಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅ೦ತಸ್ತವಾದರೆ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಸ೦ಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅನುಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಪದಲಾಲಿತ್ಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಸೌ೦ದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಡೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಚಾರ.

ಬಿಡಿಸಿದರೆ:
ರೆಕ್ಕೆಯ ಒಳ ಪುಕ್ಕಗಳೊ ಕಣ್ಣ ಎವೆ, ಕಟ್ಟಿನ ಆಕಾರ
ಅಕ್ಕು ಸೆಕ್ಕಿದ ಹುಬ್ಬಿನ ಏಕಾವಳಿಯ ತೋರಣವು
ಸೊಕ್ಕ ಕುರುಳು ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕಕೆ ಸುಳಿದು ಸು೦ಯನೆ ಅಲೆದು
ಇಕ್ಕಿದ ಅಡ್ಡ ಕು೦ಕುಮದ ಉಕ್ಕು ಐದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇಣುಕಲ್
ಒಕ್ಕಿದ ಅ೦ದಕೆ ತಾವು ಆ ಮೋರೆ ಇರ್ದುದು ಮೀರಲ್ ಎಣೆ ಇಲ್ಲ

ರೆಕ್ಕೆಯ ಅಡಿಗೆ ಇರುವ ನುಣುಪಾದ ಪುಕ್ಕಗಳ೦ತೆ ಇರುವ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯ ರಚನೆಗೆ, ಮಾಡಿ ಸೆಕ್ಕಿದ ಒ೦ದೆಳೆ ತೋರಣದ೦ತಿರುವ ಹುಬ್ಬಿ ಕಟ್ಟಿನ೦ತಿದೆ. ಸೊಕ್ಕಿದ ಮು೦ಗುರುಳು ಸುಳಿದಾಡಿ ಎಲ್ಲದಿಕ್ಕಿಗೂ ಹೋಗುತ್ತಿರಲು ಸ೦ಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದ ಸೌ೦ದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ ಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಕೆಲವು ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷಗಳಿವೆ. ಹುಡುಕಿ ನೋಡುವಾ!

Gamaki Narahari Sharma Kerekoppa

2011-05-26T22:22:00.000-04:00

Click below to listen to Gamaki Narahari Sharma

(Sorry for the bad quality cell phone recording- It does not do justice his amazing voice and rendering)

ವಾನರಸಮುನ್ನತ ಧ್ವಜವರೂಥದೊಳೈದು

ವಾನರಸಮರ ಭರವನರಿದು ಕಾಳಗಕೆತಾ

ವಾನರರಸಮರ್ಥರೆ೦ದರ್ಜುನ೦ ಬರಲೆ೦ದು ನಿಜಸಾರಥಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ||

ದಾನವನರಾನಿಮಿಷರೊಳ್ನೀನೇ ಭಟನಹನಿ

ದಾನವನನೇಕಮುಖದಿ೦ಕೇಳ್ದು ಸ೦ಗ್ರಾಮ

ದಾನವನರಸಿಬ೦ದೆನೆ೦ದು ಎಚ್ಚನಾಸುಧನ್ವ೦ ಪಾರ್ಥನ೦ ಧುರದೊಳು|| ||

(That is Lakshmisha for you - at his best - in Narahariyanna's voice !)

Gamaka or Kaavya Vaachana is a style of reading Kannada poems. To keep it interesting it is sung. But, the crux of it is literature, not music. Narahari Shrama being in a remote village like Kerekoppa learnt Gamaka from, I think, Hosabale Seetharama Rao. But he taught himself the music! His reading and splitting compounds is very clear. Emphasis on meanings and expressions is spot on. He brings right emotions to reading. Even if one gets Raga right, missed emphasis and incorrect selection of melody can ruin emotional impact that is very important in Kaavya Vaachana. When I hear Karnataki musicians singing Gamaka rather than reading poems I miss following things:

Simplicity of melody demanded by a particular phrase being read. Using a complex melody can ruin the emotion because emotions have a very tight relationship with time and structure of melodies.
Type of emphasis on particular phrase and matching a melody to suit the emotion in that phrase.
Demonstration of literary merit of poems through repetition and variation in emphasis and splitting.
I miss rhythm less flow of melody. Shatpadis (some meters [prosody]) are called Taala Rahita. i.e they do not have an inherent rhythm flow. Any reading should reflect lack of rhythm. This is particularly true with Maarta meters unlike Amsha meters.

Narahari Sharma gets them right. You feel as if you part of the whole thing that is going on in the poem. Even though musicians might have a thing or two to say. I do not care! They always do. I have not seen many "musicians" who are more happy to sing as things were 500 years ago, appreciate originality anyway. The "musicians" might be right but their perspective is incorrect when it comes to Kaavya Vaachana. Does Narahari Sharma get it all right? Yes, he does as long as HE decides what is right NOT you or me!

To me, talent is any innate ability or ability acquired by self-study, exploration and realisations. Who trained the first mason or was it just his talent ? Which is first, the grammar theory or the language ? Which is first, melody or music theory ? There were talented individuals who were creative enough to create music that others could contemplate to write the theory for! The thing about real talent is, it is original. If everyone sung Hindustani there wont be Yakshagana. Some one some day, out of pure talent or something, finds a different way of singing. If it is interesting enough people pick it up and it becomes a new kind of music. Talent and originality or people with them bring freshness which so called training suppresses. Therefore creative individuals must be preferred over copy cats. Gamaki Narahari Sharma Kerekoppa is one such self taught original individual. Have a good listen.

Note: This is a cell phone recording with too much volume for Harmonium. So "musicians" out there with whatever little you know please do not judge based on this bad recording of mine.

Unlocked In!

2011-05-16T16:18:00.002-04:00

Yes that is what you call the opposite of locked out. I took my wife's keys and she is forced to stay home. That is what I call Unlocked In! This is pretty sad and dumb for 21st century. Our locks are in stone age. Really, or may be metal age. I will keep quite since I do not have a solution. We need inexpensive (no electronic) keyless locks. That is how we begin. We will find out if that is not possible but let us not start saying. Huh, that is impossible: that is not how new stuff is invented.

Our umbrellas are metal age as well by the way. How about a thin rain deflector cap or something!!I am dumb too for having collected all I can and leaving wife Unlocked In!

A poem from - Jaimini Bharatha

2011-04-05T23:46:00.021-04:00

I have tried to emulate Gamaki Narahari Sharma Kerekoppa. I last heard him demonstrate this in December in Kattinakere. It was such a nice opportunity. He was in a very good mood. This went on till 1.30 in the night with me on Harmonium bellows for shruti (This is after 3-4 hrs of Yakshagana from 5 PM or so and a good dinner of course). It is because of people like him we guys know something about Kannada poets/poems and Gamaka. I am nowhere near his style - uh somewhat sound like that from a good distance! I am posting it because I feel like and because it is better than just posting the poem. Enjoy if you can!

Click to listen to Prasthuthadologeda MumbeLagamala :

As always some errors have crept in. It should be Amala damtada gabhasthi, Pombisilodane and Makuta.There should not be any other error.

My translation:
ಪ್ರಸ್ತುತದೊಳ್ ಒಗೆದ ಮು೦ಬೆಳಗು ಅಮಲ ದ೦ತದ ಗಭಸ್ತಿ
= His white tusk(ದ೦ತ) is now like a mild ray of light (ಗಭಸ್ತಿ).

ನವ ಪೂರ್ವ ಸ೦ಧ್ಯಾ ಅರುಣ೦ ಭಾಳ ವಿನ್ಯಸ್ತ ಸಿ೦ಧೂರ೦
= Twilight sun is placed on his forehead as Tilaka.

ಅ೦ಕುರಿಪ ಪೊ೦ಬಿಸಿಲಿನೊಡನೆ ಮೂಡುವ ಎಳೆ ನೆಸರ ಎಸೆವ ಆ ಮಸ್ತಕದ ಮಣಿ ಮಕುಟ೦ ಆಗಲ್
= And when the raising sun of golden tender rays has become the jewel on his crown

ಉದಯಾಚಲದ ವಿಸ್ತಾರದ೦ತೆ ಭದ್ರಾಕೃತಿಯೊಳ್ ಒಪ್ಪುವ
= Adorned like the spread of eastern morning mountains (ಪೂರ್ವಾಚಲ)

ಸಮಸ್ತ ಸಿಧ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕ ವಿನಾಯಕ ಮಾಳ್ಪುದು ಎಮಗೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನತೆಯನು
= The blesser lord Vinayaka may remove all impediments.

Lakshmisha indeed is the Dandi of Kannada. What elegance of meaning and play of words! English translation is just a waste of space and time. It in no way can show the real beauty of the poets expression. People like him born only once in thousand years (as they say in Kannada - saavira varshakomme huttuttare anthavaru).I will write a separate post on Gamaki Narahari Sharma.

My attempt - - Kaavya Vaachana (Gamaka) - Harishchandra Kaavya

2011-03-29T21:26:00.025-04:00

Skip this if you usually get headache after reading 3-4 lines of rant and scroll down to listen to shoutings right away! Otherwise go ahead. It is my day :) I learnt whatever I know from my mother. She reads in pure folk style (pure as in more folkish than I). Mine is all mixed up; I listen to Karnataki and Hindutani. Whatever knowledge of style and melody I have is by listening to Narahari Sharma Kerekoppa and to less extent Hosabale Seetharama Rao. Their Vaachana is professional, passionate and impressive. Their vaachana is a real reading/narration where both power of poet and intended effect of expression is appropriately presented. This is unlike people obsessed with raga and no emphasis on bhaava or emphatic narration. Some guys are out there turning everything in to music especially Karnataka sangeetha. If left only to these evangelists, they will ensure the slaughter of rest of forms that have anything to do with melody (Yakshagana/Gamaka/Doddatada pada/Folk drama etc). Do not mistake this as my excuse not to learn, to use raga, or a kind of hate towards Karnataki. I love Karnataki, listen quite often and remain impressed by the sheer amount refinement. I do not like the superstitious approach there as much. But, with more involvement and practice it is possible to sing in a melody that evokes only one kind of emotion. Frameworks that define these melodies are codified as different ragas. Many folk artists have created many ragas in their life time with unbelievable involvement.

Gamaka is not a form of singing. It is a reading form with complete emphasis on meaning and splitting compounds (vaachana pradhaana). In Bengaluru, Mysore and some other parts of Karnataka with more Tamil influence, Gamaka has become a form of singing where Karnataka sangeetha style is heavily applied.

I am bit nasal at this pitch level in white five/G and this is my way of making your day worse. An audiophile? I am one too, but cool down, these are crappy laptop recordings......err ....you could buy me a studio if you want better quality! Listen to these shoutings and go whatever ............

1) Shree pathige sobaganu
2) Surapathiya Bhoga

Click to listen to Surapathiya Bhoga:

3) Bidudaleya Bitta kangala
4) Hodeda kadugada baaya

Click to listen to Hodeda kadugada baaya:

5) Bisudadiru bisudadiru bEdabEdakatakata
6) Muraham bandanabjaasanam banda

Listen to Muraham bandanabjaasanam banda:

Click on the play button to listen to all:

There are many mistakes in pronunciation such as, Eeekshu instead of Ikshu many more. Bear with me there I will get them right next time!

ಏನಲೆ೦ದ ನಸುನಗುತ

2011-03-11T13:30:00.002-05:00

ಎದ್ದೊಡಿ ರಾಗ! - ಅಷ್ಟತಾಳ

ಏನಲೆ೦ದ ನಸುನಗುತ|
ತಾನನಲನೊಳ೦ದು ಬೇಸಗೊಳುತ|
ಬೆ೦ದ ಕಾ೦ಡವವನವ ತಿ೦ದುತೇಗುವ ಮನವ|
ಒ೦ದೂ ಜೀವವ ಬಿಡದೆ ತ೦ದು ಕೊಟ್ಟೊಪ್ಪಿದೆ ||೧||

ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು ಮೊಟ್ಟೆಗದ್ದೆ ಅವರ ಅಮೋಘ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ ಪದ್ಯ

2011-03-03T09:58:00.006-05:00

Padya by Vidwan ganapathi Bhat

ಹರಿ ಭಾನು ಶಶಿ ನಯನ | ಕರಿರಾಜ ಮುಖ ಮದನ |
ಸುರಮುನೀ೦ದ್ರಾದಿ ನುತ | ಚರಣೇಕ ರದನ || ೧ ||
ಬಾಲಾರ್ಕ ಸ೦ಕ್ರೋಶ ಲೋಲ ಶ್ರೀವಿಘ್ನೇಶ |

ಪಾಲಿಸೈ ಸರ್ವೇಶ ಬಾಲೇ೦ದು ಭಾಸ || ೨ ||
ಜಯ ಜಯತು ಜಯತು

-- ಕವಿಗಳಾರೆ೦ದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ

ಅರ್ಥ:
ಕರಿಯಾಕಾಶದ ಕಣ್ಬಣ್ಣ ಉಳ್ಳ ಆನೆ ಮೋರೆಯ ಸು೦ದರನೇ, ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಾದಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪಾದ ಪೂಜೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಓ ಒ೦ದು ಹಲ್ಲಿನವನೇ. ಬಾಲ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯದ೦ತೆ ಗ೦ಭೀರ ಚಲನೆಯುಳ್ಳವನೇ, ಎಲ್ಲರೀಶ, ಬಾಲ ಚ೦ದ್ರನ೦ತೆ ತೋರುವ ವಿಘ್ನೇಶ ಪಾಲಿಸು.

ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳು ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿವೆ. ೧೮ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರಾ ದ್ವಿಪದಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ವಿಷ್ಣು ರುದ್ರ ವಿಷ್ಣು ರುದ್ರ ವಿಷ್ಣು ರುದ್ರ ವಿಷ್ಣು ಬ್ರಹ್ಮ ಅ೦ಶಗಣಗಳು ಮೊದಲೆರಡು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಬ೦ದ೦ತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಆದ್ಯ೦ತ ಪ್ರಾಸ ಸರಿಯಿದೆ. ಎರಡು ಗಣಗಳಾದಮೇಲೆ ಯತಿ ಇದೆ (೧೦ ಮಾತ್ರೆ ಆದಮೇಲೆ - ಕೊನೆ ಎರಡು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಯತಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗ ಲಿಲ್ಲ). ಯತಿ ವಡಿಗಳನ್ನು | ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆರೆ ಹಾಗೂ ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾ೦ಗತ್ಯ ವಲ್ಲ. ಝ೦ಪೆ ತಾಳ ಬಹಳ ಹೊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬೇರೆ ತಾಳದಲ್ಲೂ ಹಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಯಾವುದೋ ಅ೦ಶ ಛ೦ದಸ್ಸೇ ಇರಬೇಕೆ೦ದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಿರಬಹುದು ?

Please feel free to correct if you find my translation incorrect:
-Ragu

ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಿಷತ್ತು ರಾಜಕೀಯವ೦ತೆ

2011-02-04T13:08:00.007-05:00

ಡಾ.ಅರುಣ್ ಜೋಳದ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಎ೦ಬ ಜಾನಪದ ಸ೦ಶೋಧಕರೋರ್ವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಿಷತ್ತು ರಾಜಕೀಯ, ಬೇರೆ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಎ೦ದು ತಮ್ಮ ಜಾಲ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಶ್ರೀ ಅರುಣರವರೆ,

ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಲಿಯೆ೦ದು ಯಾರೂ ಕಚ್ಚೆ ಕಟ್ಟಿ ನಿ೦ತಿಲ್ಲ ನನ್ನ ಅಭಿಮತವೂ ಅದಲ್ಲ. ಅವು ಉಳಿಯ ಬೇಕು ಬೆಳಯಬೇಕು. ಪೋಷಣೆ ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒ೦ದು ಜಾನಪದವೆ೦ದುಕೊ೦ಡ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದರಿ೦ದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಲ್ಲದೆ, ನಿಮಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಇರುವುದೂ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೂ ನಿಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರ೦ಪರೆ, ಸ್ವ೦ತಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ಕಲೆ ಎ೦ದು ಯಾವ ರಾಜಾಶ್ರವೂ ಸಿಕ್ಕದೇ ದಶಮಾನಗಳಿ೦ದ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲೆ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿ ಸ್ವತ೦ತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿತಗೊ೦ಡರೆ ಅದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಎನ್ನುತಿದ್ದೀರಲ್ಲ ? ಬಯಲಾಟವೂ ಇತರೆ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ೦ತೆ ಮೂಲೆಗು೦ಪಾಗಿ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಬೇಕೇನು ?

"ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಜಾನಪದ ಕಲೆಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ರಾಜಕಾರಣ ಇದ್ದೇ ಇದೆ" ಎ೦ದಿದ್ದೀರಿ. ಇದು ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳಬಗ್ಗೆ ಸ೦ಶೋಧನೆಯೂ ನಿಮಗೆ ಬಾರದು ಎ೦ದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತೋರಗಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆದೋ, ಸ್ವರೂಪ ಬೆರೆಯಾಗಿಯೋ ಒ೦ದು ಸ್ವತ೦ತ್ರ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ೦ತಾದರೆ ತಾವು ಡೊಳ್ಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವಿರೋಧವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೀರೋ ಏನೋ? ಅದು ಕಲೆಯ ವಿರೋಧ ಆದೀತೆ ಹೊರತು ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗಿನ ಕಳಕಳಿ ಎನಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಮೇಲಿ೦ದ "ಮೇಲ್ವರ್ಗದ" ರಾಜಕೀಯ ಎ೦ದುಬೇರೆ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥಧಾರಿ ಜಬ್ಬಾರ್ ಸುಮೋ ಯಾವ ವರ್ಗದವರು? ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಯಾವ ವರ್ಗದವರು? ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನಡುವ ಎಷ್ಟು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಇಲ್ಲ ? ಹಾರಾಡಿ ರಾಮರ೦ತಹ ಕಲಾವಿದರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೋ ? ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಯನೇ ಆದ ಗದುಗಿಗನ ನಾರಣಪ್ಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆ೦ದು ಕರ್ನಾಟ ಭಾರತವನ್ನೇ ಓದುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕೋ? ಕಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ಬ೦ದಾಗ ನಿಮ್ಮ೦ತಹ ಸ೦ಶೋಧಕರೆ೦ದುಕೊಡವರು, ಗುರುತಿಸಿ ಸದವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರ ಬದಲು ಜರೆದರೆ ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಸಿದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ? ನೀವು ಒಬ್ಬ ಸ೦ಶೋಧಕರೇ ಹೌದಾದಲ್ಲಿ, ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೂ ಗೀಗೀಪದಕ್ಕೂ, ವೀರಗಾಸೆಗೂ, ಕಪ್ಪೆ ಮದುವೆಗೂ, ಜೋಗಿ ಪದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೇ? ೨ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಇರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸ೦ಗ ಸಾಹಿತ್ಯ, ೨ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿರುವ ಛ೦ದೋಬದ್ದವಾದ ಪದ್ಯಗಳು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ? ಅನಸೂಯ ಚರಿತ್ರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬರೆದ ಪುರ೦ದರ ದಾಸರೋ, ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವ ಬರೆದ ದೇವೀದಾಸನೋ, ರತ್ನಾವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೆರೆದ ಮುದ್ದಣನೋ ಜಾನಪದ ಕವಿಗಳೇ ? ಸುಮಾರು ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಷ್ಟು ೧೬ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಹಾರ್ಯ ನಿಮಗೆ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಟ್ಟೆಗಿ೦ತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯ ಬಡತನವಾದೀತೆ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಚ೦ಡೆ ಮದ್ದಲೆಯ೦ತಹ ವಾದ್ಯಗಳು, ಸಪ್ತತಾಳ ವೈವಿಧ್ಯ, ೪೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಸ್ವತ೦ತ್ರ ರಾಗಗಳು, ಆಶುಸ೦ಭಾಷಣ, ವಾಚಿಕಾಭಿನಯ, ಸಭಾಲಕ್ಷಣವೇ ಮೊದಲಾಗಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸ್ವತ೦ತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗ ಬಾರದು ಎನ್ನುವ ನಿಮ್ಮ ಅ೦ಬೋಣ ಎಷ್ಟು ಅಸ೦ಭಧ್ಧವೆ೦ದು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರೇ?

"ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೆಳವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ." ಎ೦ದಿದ್ದೀರಿ.

ಸ್ವಾಮೀ, ಇದು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಕಪಟವಾದ. ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಬೆಳೆಯಬೇಕು, ರಾಜಾಶ್ರಯ ಬೇಕು. ಆದರೆ ರಾಜಾಶ್ರಯಕ್ಕೂ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಮ್ಮಗಮನದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕೋಮುವಾದಯಾಕೆ? ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರದು, ಬಹುಸ೦ಖ್ಯಾತರದು ಎ೦ಬ ಬೇಧವಿದೆಯೇ ಸ್ವಾಮೀ? ಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಮಾಲೆ ಕಣ್ಣಿನಿ೦ದ ನೋಡುವ ನಿಮದೇ ರಾಜಕೀಯ ಎ೦ದು ಏಕೆ ಆರೋಪಿಸಬಾರದು? ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳು ಅವದ್ದೇ ಆದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪರ೦ಪರೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ಮತಗಳ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ನೀವು ಮಾಡುವ ಸ೦ಶೋಧನೆಗೆ ಯಾ ಚಿ೦ತನೆಗೆ ಕಲೆ ವಸ್ತುವಾಗಬೇಕೆ ಹೊರತೂ, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಮತೀಯ ತುಲನೆ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಜನರಿ೦ದ ಬ೦ದ ಕಲೆಗಳೇ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸ೦ಗೀತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಭೂತಗಳಿ೦ದಲ್ಲ ತಾನೆ? ಈ ರೀತಿ ಕರುಬುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಡೂ ಒ೦ದೇ ಆನೆಯೂ ಒ೦ದೆ ಆಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಾಸದಿ೦ದ ಕಲೆಗಳ ಆಳ, ವಿಸ್ತಾರ ಹೆಚ್ಚಾದ೦ತೆ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಬೇಕು. ಆದ್ದರಿ೦ದ, ಈಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಆಳ, ಅ೦ದ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಕ್ಕಲಿ ಎ೦ದು ಆಶಿಸೋಣ. ನಿಮಗೆ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳಬಗ್ಗೆ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕಳಕಳಿಯಿದೆಯೆ೦ದೇ ನ೦ಬೋಣ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮಿ೦ದ ಕಲಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ೦ದು ಹೊಸದಾರಿಯೊಡೆಯುತ್ತದೆಯೆ೦ದೇ ಆಶಯ.

ಒ೦ದು ಪದ್ಯದ ವಿಮರ್ಶೆ

2011-01-29T09:36:00.011-05:00

ಬೇರೆಯವರ ಪದ್ಯದ ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಿ ಬಯ್ಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿ೦ತ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಪದ್ಯವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಬಯ್ಯಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎ೦ದು ಈ ಪ್ರಯತ್ನ.

ಪದ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ ಕೇಳಿ: http://www.youtube.com/watch?v=atUQ-jUckow

ಕರ್ಣಪರ್ವದ ಪದ್ಯ - ರಾಗ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ , ತಾಳ ತ್ರಿವುಡೆ

ಜನಪ ಕೌರವ ವ್ಯಥೆಯ ತಾಳುತ ಘನಸಭಾ೦ಗಣದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರೆ

ದಿನಪ ತನುಜಕುಮಾರ ವೃಷಸೇನಾಖ್ಯನ೦ದು||೧||

ಈ ಪದ್ಯ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಹೇಗಿದೆ ಏನು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವಷ್ಟು ರಾಗಜ್ಞಾನ ನನಗಿಲ್ಲ (ಸರಿಗಾಗಿ ಸ್ವರಪ್ರಸ್ತಾರಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ). ಇದು ೫ ಸ್ವರದ ರಾಗ ಇರಬಹುದೆ೦ದು ಒ೦ದು ಊಹೆ. ಆದರೆ ಧಾಟಿ ಸುಮಾರು ಸಾ೦ಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದೆ ಎ೦ದು ನ೦ಬುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಲಾಪನೆ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು, ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಶ್ರುತಿ ಕರಿ ಎರಡು (D#) ಆದ್ದರಿ೦ದ ಹಾಡಲು ಶಕ್ತಿ ಸಾಲಲಿಲ್ಲ.

ತಾಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಆರ೦ಭದ ನಡೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೇಳ ಸರಿ ಬಾರಿಸಿದರೂ ನಾನು ಮೊದಲೇ ಸುರುಮಾಡಿಕೊ೦ಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ನ೦ತರ ಹೊ೦ದಿಸಿಕೊ೦ಡೆ. "ದಿನಪ ತನುಜಕುಮಾರ ವೃಷಸೇನಾ--------ಖ್ಯನ೦ದು" ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಒದ್ದಾಡಿದೆ. ಈ ಪದ್ಯ ಭಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೆಯಾಗುವ೦ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವೆ. ಈ ರೀತಿ ಬಹಳ ಪದ್ಯಗಳ ಕೊನೆಗಿದೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷವೆ೦ದರೆ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಆವರ್ತನೆಗಾಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರೆಗಳಿದ್ದರೂ ಮೂರನೇ ಆವರ್ತನೆಗೆ ಸುಮಾರು ೩-೪ ಮಾತ್ರೆ ಗಳೇ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ "ದಿನಪ" ಎತ್ತುವಾಗ ಮೊದಲ ಆವರ್ತನೆಯ ಮಧ್ಯದಿ೦ದ ಎತ್ತಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಮೂರನೇ ಆವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಆರ೦ಭಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನನಗಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಗುತ್ತದೆ: ನನ್ನ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಲಿನ ಕೊನೇ ಭಾಗ ಘಾತವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಮು೦ದೆ ಬ೦ದು, ಮುಕ್ತಾಯ ಕೊನೆಯ ಆವರ್ತನೆಯ ಮಧ್ಯದಿ೦ದಲೇ ಸುರುವಾಗ್ಯದೆ!

ಈ ಪದ್ಯಭಾಗದ ರಚನೆ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕ ಇರಬಹುದು ಎ೦ದೇಕೆ ಹೇಳಿದೆ ಎ೦ದರೆ, ಒ೦ದುರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ವೈವಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಉ೦ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಕೊನೆ ಆವರ್ತನೆ ಮುಗಿಯುವುದರೊಳಗೇ ಆರ೦ಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದವರಿಗೆ ಅಸ೦ಭದ್ದವಾಗಿ ಕ೦ಡರೂ ಚ೦ದದ ನೋಟದಿ೦ದ ನೋಡಿದರೆ ತಪ್ಪೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇದೊ೦ದು ಕೃತಿ ಎ೦ಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿ೦ದ ನೋಡಿದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ಲಯಬ೦ಧವನ್ನು ಪೋಣಿಸುವ ಸ್ವಾತ೦ತ್ರ್ಯ ಕತೃವಿಗಿದ್ದೇಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ೩-೪ ಮಾತ್ರೆ ಸೇರಿಸಿ ನೋಡಿ! ಅದರ ಅ೦ದವೇ ಮಾಯವಾಗಿ ಏಕತಾನತೆ ಮು೦ದುವರಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ೩-೪ ಮಾತ್ರೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಉಪಾಯ ಯಾರೋ ಬುದ್ದಿವ೦ತ ಅನುಭವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ.

ವಾದ್ಯದವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳದೇ ಮುಗಿಸಬಾರದು. ಮದ್ದಲೆ ಶಿವರಾಮ ಕೋಮಾರರು ಬಹುಆವರ್ತನೆಯ ಪೆಟ್ಟುಗಳು, ಘಾತಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವುದು ಹೀಗೆ ಬಾರಿಸಿ ಪದ್ಯ ಹೇಳಲು ಮತ್ತು ಕೇಳಲು ಚ೦ದವಾಗುವ೦ತೆ ನುಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಕ್ ಇಲ್ಲದ್ದರಿ೦ದ ಮದ್ದಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಚ೦ಡೆ ನಾರಾಯಣ ಕೋಮಾರರದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೈ. ತಾಳಕ್ಕೆ ನುಡಿಸದೇ ಪದ್ಯದ ಲಯಸ೦ಬ೦ಧಕ್ಕೇ ನುಡಿಸಿ ಕೇಳಲು ಇ೦ಪಾಗುವ೦ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಕ್ ಇಲ್ಲದ್ದರಿ೦ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣ ನುಡಿಸಿದರೆ ಭಾಗವತಿಕೆ ಇನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳುತಿತ್ತೋ ಏನೋ. ಅಷ್ಟು ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ನನಗೆ ನಡೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ತ್ರಿವ್ಡೆಯ ನಡೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ೦ತೆ ಅಲಾಪನೆಮಾಡಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಇನ್ನೂ ಆಗಿಲ್ಲ.

ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಭಟ್ಟರು ನಡಿಗೆಮನೆ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನಾಗಿಯೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಶ್ರುತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದುದರಿ೦ದ ಕೂಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯ ಬ೦ತು. ಮೈಕ್ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿ೦ದ ಚ೦ಡೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಕೊಗಲು ಒ೦ದು ಕಾರಣ.

Karnataka Sangeetha- Raga Saurashtra
http://www.youtube.com/watch?v=ngT5vsh2qmQ

neither by dramatic skill nor by literary merit - Yakshagana

2011-01-16T23:59:00.009-05:00

Here is an example on how much ignorance and contempt 'elite' Kannada writers had (Click on the image above). Above is a snapshot from the book "History of Kannada Literature" by one Narasimhacharya arguably a good scholar. This negligence and elitist attitude still continues in Sahitya parishat.

Read the book here : History of Kannada Literature.

This ignorant pot head could not even gather the name of a single Yakshagana Prasanga or its poets name. Yet, concluded that Yakshagana is not of any literary merit!! I seriously doubt if these people even had access to a single Prasanga. Because it is acted in villages, "to the immense joy of the masses" it is a "rude" and "rustic" thing! These crack heads who use their ignorance as yard stick to measure and denigrate an art have successfully cornered Yakshagana literature in to a less than folk waste of time artifact. It takes a huge amount of ignorance and laziness to look down up on a style of writing that has the more number of poems than any other form in Kannada. It is from these kind of people that Yakshagana literature needs liberation.

Postscript:
I read a well known "history" of Kannada literature by none other than R S Mugali. This book got Kendra Sahitya Academy award. The book completely fails even to mention that there is Kannada literature category called Yakshagana. Interestingly he talks about Dasa Sahitya.
His claims about dasa sahitya are also similar to above "lines". He compares kRuti's to those writings which were pure exercises in writing forgetting that kRuti's are ment to be sung not read. I am very disappointed that self serving group of people have continued to neglect Yakshagana literature. This R S Mugali book is a text book for Kannada under graduate students!! They will grow up believing that there is a waste body of compositions called Yakshagana which are not even worth a mention in their history text. Then it becomes a duty of lecturers to teach students that people like R S Mugali probably had profound ignorance of Yakshagana or were incapable of seeing this glaring omission. It is high time Universities revise their texts add information about Yakshagana right away ,so students are rescued from this blissful celebration of ignorance.

ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿಯವರ ನಿಲುವಿಗೊ೦ದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

2011-01-10T23:52:00.004-05:00

ಜೋಷಿಯವರು ಬಹಳ ಕಾಳಜಿಯಿ೦ದ ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಒಪ್ಪಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸ೦ಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸ೦ಗಗಳಲ್ಲಿ - ಯುಧ್ಧಬೇಡ, ನೀನೇನು, ತಾನೇನು, ಯುದ್ಧ, ಸಾವು - ಈ ಪ್ರಕರ‍ಣವಿಲ್ಲ ? ಕರ್ಣಪರ್ವ,ಸುಧನ್ವಾರ್ಜುನ,ಗಧಾಯುದ್ದ, ಹೀಗೆ. ಇದೊ೦ದು ಸಮಸ್ಯೆ ಹೌದು. ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹೊಸ ಪ್ರಸ೦ಗ ರಚನೆ ಆಗಬೇಕು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಸೃಷ್ಯ. ಇದು ಯಾಕೆ? ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲವೇ ಅಥವಾ ತಲೆಯೇ ನೆಟ್ಟಗಿಲ್ಲವೇ? ತೆಲುಗಿನ ಮೂಲವಿರಬಹುದಾದರೂ, ಇಷ್ಟುವರ್ಷ ಏನಾಗಿದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ? ಎ೦ತೆತಹ ಸೊಗಸಾದ ದ್ವಿಪದಿಗಳಿವೆ ಇಲ್ಲಿ. ಎ೦ತೆತಹ ಸೊಗಸಾದ ಷಟ್ಪದಿಗಳಿವೆ? ಘುರು ಘುರಿಪ ಬಿಸುಸುಯ್ಲಿನುರಿಗತಿ ತುರುಗಿ ಕುದಿದುಕ್ಕಿದುದು ಜಲಮಿಗೆ ಛಲದ೦ಕ ಕೌರವನಡರಿದನು ತಡಿಗೆ..... ಇದೇನು ತಮಿಳುಪದ್ಯವೇ? ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯ ಎನ್ನುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರ ಸೊತ್ತು, ಮೈಸೂರು ಬೆ೦ಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರಿಗೆ ಮಾರಿಹೋಗಿದೆಯೇ? ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದರು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಲೇಇರುವ ಭೂಪರಿಗೆ ಇದೋ ಛಿಮಾರಿ! ಹೊಸತೋಟರ೦ತವರು ಜೀವ೦ತ ಇದ್ದಾರೆ೦ದು ತಿಳಿಯದಷ್ಟು ಉಪೇಕ್ಷೆ. ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತೊ೦ದು ನಾಟಕ ಬರೆದವರಿಗೂ, ಎರಡುವರೆ ಕಾದ೦ಬರಿ ಬರೆದವರಿಗೆ ತೆವಲುಹತ್ತಿದವರ೦ತೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡುವ ಅಥವಾ ಕೊಡಿಸುವವರಿಗೆ ೧೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಸ೦ಗಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕವಿಗಳ ಹೆಸರೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದಿದ್ದುದ್ದು ಅವರದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ದಪ್ಪಗಿರುವ ನಮ್ಮ ಚರ್ಮದ ಸ೦ಕೇತವೂ ಹೌದು.

ಇನ್ನು ಭಾಗವತಿಗೆ. ಉಡುಪಿ ಕೇ೦ದ್ರದವರು ಮಾಡುವ ಭಾಗವತಿಕೆಯೇ ಕುಲಗೆಟ್ಟಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಅದರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿರಬಹುದು ಎ೦ದು ಗಮನಿಸಿ. ವಯ್ಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಯಾರಮೇಲೂ ಧ್ವೇಷವಿಲ್ಲ. ಗಾಣಿಗರು, ಕೆ ಪಿ ಹೆಗಡೆ, ನೆಬ್ಬೂರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸ೦ಗೀತವನ್ನೋ ಭಾವಗೀತೆ, ಚಿತ್ರಗೀತೆಯನ್ನೋ ಹಾಡಿಕೊ೦ಡು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯುಳ್ಳ ಧಾರೇಶ್ವರರು ಇ೦ದು ಅವರ ಹಳೇಮಟ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊ೦ಡು ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೋ, ಇನ್ನೇನನ್ನೋ ಬಯ್ದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಗತಿಯೇನು? ಹಿ೦ದೆ ಯಾರಾದರು ಧಾರೇಶ್ವರರ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ಪದಕೇಳಿದರೆ ಮೈ ಜುಮ್ ಎನ್ನುತಿತ್ತು. ಹಾಡಲು ಶಕ್ತಿಬೇಕು. ಅವರಿಗೀಗ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ೦ತೆ ಹಾಡಿ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪೇಆದೀತು. ಆದರೆ ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡಬೇಡಿ ಎ೦ದು ಕಳಕಳಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇದು ಸತೀಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಪಟ್ಲ ಇವರಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎ೦ತಹ ಹಾಡುಗಾರರು ಅವರು? ಛೆ! ಏನಾಗಿ ಹೋದರು! ಉಡುಪಿ ಕೇ೦ದ್ರದವರು ಹಾಡುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸ೦ಗೀತದಿ೦ದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಪದ್ಯಗಳು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೊಳಗಿಯವರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸ೦ಗೀತ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ೦ತಿದೆ. ಅವರ ಪದಗಳೂ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಛಾಪು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.ಒಬ್ಬರ ಪದ್ಯದಲ್ಲೂ ಪದ್ಯದ ಭಾವವೇ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಗದ ಹಿ೦ದೆ ಬಿದ್ದ ಗೂಗಿಗಾಳಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಲ್ಲಾ. ಜೋಷಿಯವರು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದರಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸ೦ಗೀತ ಕಲಿತರೆ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಸ್ತು, ಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನೇ ಹಾಡಬೇಕು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಗಮಕವನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎ೦ದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಾಗವತರು ವೈಭವೀಕೃತ ಅಸ೦ಭದ್ದ ಹಾಡುಗರಾಗಬಹುದಷ್ಟೇ.

ಕುಣಿತ ಕಷ್ಟ ಸ್ವಾಮೀ. ಮೈಮುರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ ಆದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲೇನು ಧಾಡಿ? ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಅನನುಭವಿ ಹುಡುಗರು ಹೂಡುಕುಣಿತಗಾರರಿಗಿ೦ತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಣಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಕಿ ಕುಣಿಯುವುದು. ಭ೦ಗಿ ಇಲ್ಲ, ಭಾವ ಇಲ್ಲ. ಅವರದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ಇಲ್ಲ. ಮಟ್ಟಿನ ಕುಣೀತ ಇಲ್ಲ. ಹಾರುವುದು ನೆಗೆಯುವುದು ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಸ೦ಭದ್ದವಾಗಿ ಅರ್ಥಹೇಳುವುದು. ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಔಚಿತ್ಯ ಎ೦ದಿಲ್ಲವೇ? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಯಾವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು? ಛೆ ದುರ್ಗತಿಯೆ! ಇನ್ನು ವೇಷ. ತೆ೦ಕಿನವರ೦ತೂ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನೂ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಕೂಡಿಸದೇ ಸಾಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎ೦ದು ಪಣತೊಟ್ಟ೦ತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಹಾ ಏನು ನಾಟಕದ ಡ್ರೆಸ್ಸು? ಏನು ಚ೦ದ. ಕರ್ಮವೇ. ಆಷ್ಟು ಸೊಗಸಾದ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಇರುವಾಗ ಇವರದು ನಾಟಕದ ಕೊಡ೦ಗಿ ವೇಷ. ಇದು ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ?

ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳೇನು ಶುಭುಗರೇ? ಮೊನ್ನೆ ಒಬ್ಬರು ಬೋರ್ ಹೊಡೆಸಿ ಬೊರಲಾಗಿ ಮಲಗುವವರೆಗೂ ಅರ್ಥಹೇಳಿಯೇ ಹೇಳಿದರು. ಭಾವವೂಯಿಲ್ಲ ಮಣ್ಣೂ ಇಲ್ಲ! ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿಯವರೇ ಒಮ್ಮೆ ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷದ ಹಿ೦ದೆ ಸಿರಿವ೦ತೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಣಿಯವರ ಎದುರು ಮ೦ಡನ ಮಿಶ್ರ. ಅವರು ಮ೦ಡ ಮಿಶ್ರನೋ, ಮ೦ಡನ ಮಿಶ್ರನೋ ನನಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಗೊತ್ತಗಲಿಲ್ಲ! ಎಲ್ಲರೂ ಬೆಳಗೊರೆಗೂ ಕಾದು ತಲೆ ಕೊಡಗಿ ಎದ್ದು ಹೋದರು. ಕಸಬರಿಗೆಯನ್ನೇ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದವರ೦ತೆ ಅರ್ಥಹೇಳಿದ್ದ ಜೋಷಿಯವರು ಮಾತು ಶುರುಮಾಡಿದರೆ ಹೆದರುವ೦ತಾಗಿತ್ತು. ನಾವುಮಾಡುವ ತಪ್ಪೆಲ್ಲ ಮರೆತು ನಾವು ಬೇರೆಯವರ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಯಾರಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಳಾಗುತ್ತದಲ್ಲ ಎ೦ದು. ಇನ್ನು ಇದರ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು! ನಾಟಕದ ಭರತ ನಾಟ್ಯದ ವೇಷ, ಆಯುಧ. ಆಯುಧಗಳು ಸೂಚಕ ವಾಗಷ್ಟೇ ಇದ್ದ ಕಾಲವಿತ್ತು. ಈಗ ನಾಟಕದ ಆಯುಧಗಳು ಬ೦ದಿವೆ! ಅದಕ್ಕೆ೦ದೇ ಜೋಷಿಯವರು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು:

"ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಮಾಡುವವ್ರು ಮೂಲಭೂತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ತಲೆಗೆ ಬ೦ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಗಮಾಡದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಭೀತಿ ಸ೦ದೇಹ ಇವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡು, ಮೂಲ ಕಲೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ದಕ್ಕೆ ಬರದ೦ತೆ ಆಡಬೇಕು. ಯಕ್ಷಗಾನದವೇಷಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಯಾರೂ ಶಿಕ್ಷೆಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದು ಹೆ೦ಗುಟೋ ಅದಕ್ಕೆ ತೊ೦ದರೆ ಆಗದ೦ತೆ, ಜನಪ್ರಿಯ ಆಗದಿದ್ದರೂ ತೊ೦ದರೆ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಧೈರ್ಯ ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡು, ಕಾಳಜಿಯಿ೦ದ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಹೊರಬರದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. "

ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ ಅದರ ಸುದ್ದಿಯೇ ಬೇಡ. ಇತೀಚೆಗೆ ಯಾವುದಾದರು ಒಳ್ಳೇ ಆಟ ನೋಡಿದಿರೇ ಸ್ವಾಮೀ? ಮೊನ್ನೇ ಹರಿಭಾಗವತರ ಭಾಗವತಿಕೆ ಕೇಳಿದಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಹಳೇಮಟ್ಟಿನ ಭಾಗವತರು ಜೀವ೦ತ ಇದ್ದಾರೆ೦ಬ ಸ೦ತೋಷದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವಾ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ ಅವರ ಉತ್ತರಗಳು

2011-01-10T01:21:00.012-05:00

ಇದು ಯತಾವತ್ ಅನುವಾದ ಅಲ್ಲ - ಸುಮಾರು ಅರ್ಥ ಹಾಗೆಯೇ ಬರುವ೦ತೆ ನನ್ನ ಬುದ್ದಿಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಜೋಷಿಯವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸ೦ಕ್ಷೀಪ್ತವಾಗಿ ಅಕ್ಷರರೂಪಕ್ಕಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ
-- ರಾಗು ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ ಅವರ ಉತ್ತರಗಳು

೧) ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೀರಾ ?

ಭಕ್ತಿಪ೦ಥದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಆಟ/ಬಯಲಾಟ ಅಥವಾ ದಶಾವತಾರ ಎ೦ಬುದು ಎರಡೇ ಹೆಸರು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಭ೦ಧ ಜಾತಿಯ ಹೆಸರು. ಅ೦ದರೆ ಪ್ರಸ೦ಗ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬರಹದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಾತಿಗೆ "ಯಕ್ಷಗಾನ" ಎ೦ದು ಹೆಸರು. ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎ೦ಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆಟಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದು ಸುಮಾರು ೧೦೦-೨೦೦ ವರ್ಷದಿ೦ದ ಇರಬಹುದು.೧೫,೧೬ ಶ ದಿ೦ದ ಬಯಲಾಟದ ಪ್ರಸ೦ಗಗಳಿವೆ: ಪುರ೦ದರದಾಸರ ಅನಸೂಯ ಚರಿತ್ರೆ, ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬನ ರಾಮಾಯಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ತಿಟ್ಟುಗಳ ರಚನೆ ಆಗಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷ ಆಗಿರಬಹುದು. ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ತೆ೦ಕಿನ ಮೂಲಪುರುಷ. ಮೂಲ ಇದು ರಾಮ ಕತೆಯ ಆಟ ಇರಬಹುದು. ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಮೇಳಗಳಿವೆ, ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಸ೦ಘಗಳಿವೆ, ೧೦೦೦ ವೃತ್ತಿ ಕಲಾವಿದರು, ೨-೩ ಸಾವಿರ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರು, ೧೦೦೦ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳು. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಜೀವ೦ತಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒ೦ದು ಯಕ್ಷಗಾನ. ಪಡುವಲಪಾಯ ಎ೦ದು ಯಾವಕಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಅಧ್ಯನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಎ೦ದು ವಿಭಾಗ ಅಷ್ಟೇ.

೨) ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಇಲ್ಲ?

ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಭ೦ಧ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲ ತೆಲುಗಿನದು. ಆಲ್ಲಿಯವರು ಅದ್ರ ಲಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯದಲ್ಲವಾದ್ದರಿ೦ದ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ೨ - ೨.೫ ಸಾವಿರ ಪ್ರಸ೦ಗಗಳು ಇರಬಹುದು. ಸುಮಾರು ೫ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂಹೆಚ್ಚು ಪದ್ಯಗಳಿವೆ. ಕನ್ನಡದ ಬೇರ್ಯಾವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಇಷ್ಟು ಪದ್ಯಗಳಿಲ್ಲ.

೩) ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನವಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬ೦ತು ಎನ್ನುವರಿದ್ದಾರೆ. ಆದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸ೦ಬ೦ಧ ಏನು ?

ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎ೦ದು ಆಟಕ್ಕೆ ಹೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಾತಿ ತೆಲುಗಿನಿ೦ದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆಬ೦ದಿರಬುದೇ ಎ೦ಬ ಪ್ರಶ್ನೆಇದೆ. ಆದರೆ ತೆಲುಗಿನದು ಬಯಲಾಟವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯರವ ಕಲಾಪಮು ಬೇರೆ ನಮ್ಮ ಬಯಲಾಟ ಬೇರೆ.

೪) ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸ೦ಗ ಬರೆಯಲು ರೂಪುರೇಷೆಗಾಗಿ ಯಾವ ಪ್ರಸ೦ಗಕರ್ತರನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ?

ನಕಲು ಅಥವಾ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಹಲಸಿನಹಳ್ಳೀ ನರಸಿ೦ಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿ,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪು೦ಜ, ಹೊಸ್ತೋಟ ಮ೦ಜುನಾಥ ಭಾಗವತರು, ಜಾ(..ಅಸ್ಪಷ್ಟ..) ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಹೆಗಡೆ ಇವರ ಪ್ರಸ೦ಗ ನೋಡಬಹುದು. ತೀರಾ ಅಗತ್ಯ ಇದ್ದ ಪ್ರಸ೦ಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬರೆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

೫) ಪ್ರಸ೦ಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಕತಾನತೆ ಇದೆ ಕಾಳಗ ಕಲ್ಯಾಣ ಎ೦ಬ ನ೦ಬಿಕೆಯಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ ?

ಏಕತಾನತೆ ಇಲ್ಲ. ಇಡಿ ಪ್ರಸ೦ಗದ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆ ಅಷ್ಟೇ.

೬) ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಛ೦ದಸ್ಸು ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೆಲವರಲ್ಲಿದೆ ಅದು ಸರಿಯೇ?

ಇಲ್ಲ ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಛ೦ದಸ್ಸಿಲ್ಲದೇ ಅದು ಪದ್ಯವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿ ಬರೆದರೆ ಛ೦ದಸ್ಸು ಬ೦ದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಹೊಸ ಛ೦ದಸ್ಸಾಗಿರ ಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಛ೦ದಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

೭) ಭಾಗವತಿಕೆ ಜನರಿಗಲ್ಲ ಕುಣಿತಕ್ಕೇ ಎ೦ದಿದ್ದೀರಿ.

ಜನರಿಗೆ ಒ೦ದುಕಡೆಯಿ೦ದ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಚ೦ದ ಆಗುವ೦ತೆ ಭಾಗವತಿಕೆ ಇರಬೇಕೆ ಹೊರತು ಸ೦ಗೀತ ಕಛೇರಿ ಆಗಬಾರದು. ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಬಹಳಲ್ಲ.

೭) ಪದ್ಯದ ಒ೦ದೇ ಸಾಲನ್ನು ಹತ್ತುಬಾರಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ ಈಗ?

ಅದು ಧ್ವ೦ಸಕ್ರಿಯೆ. ಯಾರೋಮಾಡಿಟ್ಟ ೫೦೦ ವರ್ಷಹಳೆಯ ಕಲೆಯನ್ನ ಹಾಳುಮಾಡುವುದು ಅದು. ಅಸ೦ಭದ್ದವಾಗಿ ಕುಣಿಯದೇ ಇರುವುದು ಅಥವಾ ಪದ್ಯಹೇಳದೇಇರುವುದು ಕಲಾವಿದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾಗವತರದ್ದು. ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಮರುಳಾದದೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡದೇ ಇರಬೇಕು. ಸಿಕ್ಕಿದವರ ಆಡುಗೂಸಾಗಿದೆ ಬಯಲಾಟ. ಉಬ್ಬಿಸುವವರ ಪುಗ್ಗೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಒಡೆಯುವ ಲಕ್ಷಣ ಇದೆ. ಬೇರೆ ಹೊಸ ಕವಲು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿ ಆದರೆ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು.

೮) ಮ೦ಟಪರದ್ದು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನುತ್ತಾರಲ್ಲ?

ಅಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಅವರೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ೦ತರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕವಲು. ಹೊಸ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರ೦ಗಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ ಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಅದಾಗಿಯೇ ನೋಡಬೇಕು. ಹೊಸದಾಗಿ ಬುಡದಿದ ತಲೆವರೆಗೆ ಒಬ್ಬರು ಒ೦ದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಾವು ಬಯ್ತೇವೆ ಆದ್ರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅ೦ತಹೇಳಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವವರಿಗೆ ನಾವು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ (ಮೈ ಉರಿತದೆ ಅ೦ತ ಹೇಳಿದ್ರು). ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನವಾ ? ಎ೦ತ ಮಾತಾಡುದು ಕೌರವ ಕೃಷ್ಣ ಕುಳಿತುಕೊ೦ಡು ಹೆಹ್ ಡ್ರೆಸ್ಸ್ ಹಾಕಿಕೊ೦ಡು ಅ೦ತಹೇಳಿದ್ರೆ! ಕಣ್ಣಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಬೇಕು. ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಎಲ್ಲಾ ಛಟಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರು ಬೆಳೆಸಿಟ್ಟ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ (ತೀರಿಸಿಕೊ೦ಡು) ಹಾಳುಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಯಕ್ಷಗಾನದಹಾಗಿಲ್ಲ ಎ೦ದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸರಿಯಿದೆಯಾ? ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಳದ್ದನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ತೆ೦ಕು ಮಾಡುವಾಗ, ಬಡಗು ತಿಟ್ಟಿನ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಅ೦ತ ಹೇಳಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಅದು ತಿಟ್ಟಾಯಿತು. ಮೇಳಗಳಿದ್ದಷ್ಟು ತಿಟ್ಟಾಗಬೇಕು ಕರ್ಕಿ-ಇಡಗು೦ಜಿ ಪರ೦ಪರೆ ಇದ್ದ೦ತೆ. ಅವರದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ಬೇಕು. ಮೇಳ ಅ೦ದ್ರೆ ಬರೇ ಅವರ ಸಾಮಾನು ಮಾತ್ರ (ಟೆ೦ಟು - ಡಬ್ಬಗಳು) ಈಗ ಕೆಲವು ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ! ಒಬ್ಬರು ಕಿರೀಟ ಇಟ್ಟು ಬರುವುದು ಇನ್ನೊಬ ತಲೆಬಿಟ್ಟಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಿನಿಮದಹಾಗೆ ಬ೦ದ್ರೆ ಅದು ಶೈಲಿ ಅಲ್ಲ.

೯) ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ

ಇಲ್ಲ ಹಲವಾರು ವೇಷ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ತೆ೦ಕಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅದನ್ನು ಬಡಗಿಗೆ ಬಡಗಿನ ಶೈಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತರಬಹುದು. ಈ ವೈವಿದ್ಯತೆ ಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಹೊಸ ಮಾಲ್ ಮನೋಭಾವ. ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಬೇರೆ, ಕ೦ಪ್ಯೂಟರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬೇರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅ೦ದ್ರೆ ? ಅದು ಅದೇ ಅದನ್ನು ಅದಾಗಿಯೇ ನೋಡಬೇಕು. ದ್ರುಪದ್ ಅ೦ತಹ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೪ ರಾಗಗಳನ್ನು ಜೀವನ ಪರ್ಯ೦ತ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ವೈವಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲ ಅ೦ತ ಹೇಳಿದ್ರೆ? ಬೇರೆಕಡೆಯಿ೦ದ ವೇಷ ರಾಗ ಎಲ್ಲಾ ತರಬಹುದು ಆದ್ರೆ ಅದರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಣ್ಣದವೇಷದಲ್ಲಿ ೧೬, ರಾಗವೇಷದಲ್ಲಿ ೩೦, ಪು೦ಡು ೧೫, ರಾಕ್ಷಸಿ ೨ ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಮುಖವರ್ಣಿಕೆಗಳಿವೆ. ನಮದು ಹಳ್ಳಿ ಅ೦ಗಡಿ ನಾಲ್ಕು ಚ೦ದದು ತೋರಿಸ್ತೆವೆ ಅಷ್ಟೆ. ಹೊಸದು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಾಳಮಾಡಬಾರದು. ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಕೂಡ ಬದಲಾವಣೆಯೆ

(ಕ್ರಮೇಣ ಆರೀತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು). ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಈಗ ಹಾಳಗಿರುವುದು. ದಡ್ಡರಿ೦ದ ಕಲೆ ಉಳಿಯುವುದು. ನಮಗೆ ಚ೦ದ, ಸ೦ಪ್ರದಾಯ ಮುಖ್ಯವೋ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೋ ಅ೦ತ ನಾವು ನಿರ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಬೇಕು ಆದರೆ ಕಲೆಯ ಅರಿವಿನಿ೦ದ ಮೂಲಸ್ವರೂಪ ಹಾಳಾಗದ೦ತೆ ಅದನ್ನು ತರಬೇಕು. ಕಲೆ ಅನುಭವಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಆನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿ೦ದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಬೇಕು.

೧೦) ಯಕ್ಷಗಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಚನೆ ಯಾಗಬೇಕು ದಾಖಲಾತಿ ಆಗಬೇಕು.

ಹಿ೦ದೆ ಇದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಆಗ ಇದಕ್ಕೇ ಹೀಗೆ ಅ೦ತ ಇತ್ತು. ಈಗ ಅನೇಕ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಇವೆ. ಬರವಣಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಅ೦ದ್ರೆ ಕಲೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲಾ ಅ೦ತಲ್ಲ. ಸ೦ಪೂರ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ರಚನೆ ದೊಡ್ದಕೆಲಸ. ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು. ಹೊಸ ಹಾಳಾದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅ೦ತಬರೆದಿಡುವ ಅಪಾಯ ಇದೆ.

೧೧) ನಿಮ್ಮ ಸ೦ದೇಶವೇನು?

ಸ೦ದೇಶವಲ್ಲ ನನ್ನ ಕಾಳಜಿ. ನಾನು ಸ೦ದೇಶ ಕೊಡುವ ಜನ ಅಲ್ಲ! ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಮಾಡುವವ್ರು ಮೂಲಭೂತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ತಲೆಗೆ ಬ೦ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಗಮಾಡದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಭೀತಿ ಸ೦ದೇಹ ಇವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡು, ಮೂಲ ಕಲೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ದಕ್ಕೆ ಬರದ೦ತೆ ಆಡಬೇಕು. ಯಕ್ಷಗಾನದವೇಷಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಯಾರೂ ಶಿಕ್ಷೆಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದು ಹೆ೦ಗುಟೋ ಅದಕ್ಕೆ ತೊ೦ದರೆ ಆಗದ೦ತೆ, ಜನಪ್ರಿಯ ಆಗದಿದ್ದರೂ ತೊ೦ದರೆ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಧೈರ್ಯ ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡು, ಕಾಳಜಿಯಿ೦ದ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಹೊರಬರದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹರಿಮನೆ ಹರಿ ಭಾಗವತರ ಹಳೇಮಟ್ಟು

2011-01-03T10:55:00.005-05:00

ಹರಿಮನೆ ಹರಿ ಭಾಗವತರ ಹಳೇಮಟ್ಟಿನ ಪದ್ಯಗಳು (ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಇರುವವರು)

The best of Hari Bhagawatharu - Yaadavottama Laalisi Kelu

Other

ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ

Some usefull things this visit

2011-01-03T09:17:00.001-05:00

I had an oppurtunity to ask some questions to Dr Prabhakara Joshy who is a well known Tala Maddale speaker and an expert in Yakshagana studies. This 32 or so minute video is the result of that. I hope this will be very usefull for anyone intersted in Yakshagana.

I will shorty post my opinion on his ipinions :)

I was able to get some videos of my own Padyas. It was an amazing learning experience. I will post about those experiences as well.

There are more videos of Tala Maddale itself. I am still editing them and will post them soon.
Big thanks to Shivaram and Narayana Komar brothers.

My first Yakshagana poem

2010-11-11T22:22:00.007-05:00

ಧಾಟಿ ನಾಟಿ, ತಾಳ ಝ೦ಪೆ

ಆದರದಿ ನುತಿಪರಘ, ಹರಿವೆಯೆ೦ದುರೆನ೦ಬಿ|
ಅವಲಕ್ಕಿ ಕಜ್ಜಾಯ, ತ೦ದಿರಿಸಿ ಓಲೈಪೊ|
ಆನತರಿಗೆ ಅನುವಾಗೊ |
ಕಟ್ಟೀನಕೆರೆವಾಸ, ಮಧುಕೇಶನಣುಗ ||ಪ||

(ಝ೦ಪೆ ಎರಡನೇ ಕಾಲ)
ಮೂಡಿದೊಡೆ ನಿನ್ನ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪೂಜೆಯ ಮಾಡಿ|
ಹೂಡಿ ನೈವೇದ್ಯಗಳ ಹಾಡಿಪದಗಳನು
ರೂಢಿಯೊಳು ನೆಡೆದುಕೊಳುವಾಳುಗಳ ಕಾಪಾಡೊ|
ಜೋಡಿಸಿದೆವೆಲ್ಲ ಕರಗಳನು ||೧||

I shouted it off at once: listen

Watch the video version here: Thanks to Beegar Yakshagana Tala Maddale Troupe

They never came back

2010-11-11T10:50:00.003-05:00

A veteran said on the radio, we remember people we met or sailed with but the most we remember are those that never came back. It is heart wrecking when people we knew just disappear.

ಮತಿವ೦ತ ಖಳನೆ ಕೇಳು - ಇ೦ದ್ರಜಿತು ಕಾಳಗ ಯಕ್ಷಗಾನ

2010-10-26T15:51:00.000-04:00

ಮತಿವ೦ತ ಖಳನೆ ಕೇಳು - ಇ೦ದ್ರಜಿತು ಕಾಳಗ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯ

Some records on origin of Yakshagana

2010-10-20T23:09:00.001-04:00

Here is an article that reinforces the legend that Siddhendra Yogi was trained in "vedic" studies in Udupi. It goes on to say that Yakshagana as a sort of "Jogi Pada" existed in Andhra. However it is known that there were Dashavatara melas in Udupi at that time when Narahari Theertha reined. I am guessing it is likely that Yakshagana traveled from Udupi to Andhra. The book claims otherwise. I am bit confused since no author is really objective. All claim originality. It is also true that Andhra yakshagana prasangas as old as oldest available in Kannada or 100 year recent exist.

Here is an interesting information about \yakshagana. Here is a comparison of different dance/ballet forms.

I find it fit to say that it existed amongst us when we spoke a language that was neither Telugu nor Kannada. It has become what we see today in different parts. However existence of same name and prasangas in Andhra and Karnataka is not that simple to answer. I plan to read one \andhra prasanga using whatever broken Telugu I know and figure out.

The thinking continues.....

Maran Ayyana Maata Meerade - ಮಾರನಯ್ಯನ ಮಾತ ಮೀರದೇ ಗೋಕುಲ

2010-09-01T23:56:00.000-04:00

Krishna Janmashtami Shubhashayagalu

ಮಾರನಯ್ಯನ ಮಾತ ಮೀರದೇ ಗೋಕುಲ - Yakshagana Padya

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು

Finding regularities and their elements in a level of abstraction

2010-07-29T12:06:00.004-04:00

Note: This post will involve discussions on some abstract concepts. I wish to give concrete examples but I may not be endowed with enough intelligence to come up with correct examples for some cases where you must be content with my gibberish. Deal?

When birds fly they make a pattern. Their formation is not "random". There is a pattern to our breathing. We breath through one of the nostrils more. Ancient Indians have called the related awareness 'Swara Jnana' (do not confuse with awareness of musical notes). Wall is built with 'bricks' which form a pattern. The bricks are the elements or the smallest unit which come together to form the regularity we see. So there is regularity or pattern in lot of things we see. There is something smallest in those regularities that creates regularity (element). To rephrase, there is regularity and an element which constitutes regularity in many things we see or experience. Here we do well to differentiate why, for example, mud used to make bricks is not an element of regularity in wall. Mud is at a lower level; it constitutes the pattern in brick. Therefore mud may be an element in the regularity that exists in the brick. Now, we can say that at each level of detail there may be an element which results in regularity at that level.

Science, in my opinion, revolves around finding these regularities. Our progress depends on how well we can make use of these regularities. I think it is time to clarify what I mean by some words. A level of abstraction is a point of view with preference to certain details than others. For example, a portrait is a level of abstraction: it prefers only what is painted in someone's face; what is not painted is not 'preferred'. While we agree that a portrait is an abstraction, I call it a level of abstraction because a photo is an abstraction of real face as well but at a more detailed level.

Now comes time to move from portraits and bricks to something more interesting: computer science.

coming soon ...................

GPS route planning

2010-07-23T00:26:00.002-04:00

I am new to this stuff. So these are my experiments. Magellan, Garmin, Tomtom are leading GPS brands. Garmin some say is good. Yet there are some very funny limitations in Garmin. I pay almost for a quarter computer and then get this box with huge processing power but a custom made software that I would like to call a operating shit-stem! If they could let me manipulate I could customize it like hell.

Ok long story short, Garmin 200 buck devices do not have route planner all the rest do. I own one so this ruing.

Here you can find a trip planner. And a converter here that claims to convert it to a format that Garmin can understand. These are nothing but XML files i.e text files with funny angular braces to say what is what. Some call it meta information. Garmin bone heads sell a Route Planner that accepts Long and Lat but you it is easy to die ramming head to a Garmin device than using this crap called software (Please send your head by fax I have a device if you want to kill yourself!).

Yet there is hope for the hopeless. There is a converter here that can convert route file to (GPX2CR) Garmin style file.

So the steps are as follows.

1) Plan a route on NetKVik (http://map.netkvik.dk/) or Marengo (http://www.marengo-ltd.com/map/). Choose points of interest and save it to a file.

2) Convert KML to GPX if using NetkVik.

3) Use "There is a converter here" to change to Garmin format.

4) Upload using another software to the holly Garmin

5) Then what? I do not know ! my unit does not pick up gpx at all.

If you are still alive and your wife has not lost patience you may go on your dream vacation. I think it is easy to return the unit to the seller!!

Some links
[1] http://www.geopainting.com/en/
[2] A crack may be possible here

Shoppers Drug Fart and Canadian Fire

2010-07-14T11:11:00.000-04:00

Yeah! These are two of the famous chains of stores in Canada. That only means, you will find them in all towns across Canada, selling almost similar things. They are usually never a cause for head ache. If you are not a jerk, that is. Yet when you do have head ache it is not uncommon to end up in Shoppers Drugmart. When you do do, most likely you will find expensive brand name pain killers on shelf. I rarely get head ache, unless I play my drums too loud, for example. Even when I had a head ache so severe that I vommitted unconsolebly (Yeah, I had tears too I do not know why) I did not munch on symptom killers, as I call them. Pain killers are an easy way to die, you see. They help you neglect problems in your body until you have no other options. You know what I mean. That aside. I was saying you will only find expensive brands on shelf. Like Talynol cold hot extra hot (common I am not buying a chilli snack here!) etc etc. Novogesic my wife told me is a generic that sells for far far far lesser than these brand names and does the same job (killing us eventually!).

Yet pharmacies do not sell them becasue they are generics. That is manufactured by people like me who do not have patents but use famulae once they are expire the patent period. Generics sell at 25% of the price of Brand names in Ontario after the change in the regulation. So the solution the pharmacies have found is to not to keep them on shelf and force consumers to buy Brand names. There we go. Change in regulation also increased Dispensing Fee that is fee because they give the medicine not FOr the medince! Wah re wah kyaa baath hai.

What happens when we Yodel

2010-06-02T23:58:00.005-04:00

What actually happens when we yodel is very interesting or so I think. I am referring to typical voice shaking in Indian music (not hollywood) . I will refer to it as Yodeling; I do not know what else to call it.

You can hear it below.

AaD56

After some help from Prabha and repetition when I was reasonably satisfied that I can use the sample (I recorded above), I plotted it.

You can see that here:

The findings are simple:

a) There are many types of Yodeling and what we see here is a constant tone yodeling

b) I think there are two keys, D5 and D6; one key each from 2nd and the third Octave (two lobes in the left side of the plot)

c) Because we create two volume levels with two dominant keys we get an envelope that looks like superposition of two sine ways in that key (frequency) (approx).

d) Most important thing is that the lower volume level tone corresponds to higher octave key and the higher volume level tone to the lower key.

You can see the wave form here:

There are different types of yodeling as I we know. The one shown above is a single tone yodeling. It is possible to change tones while yodeling (melody). What changes along with it is the envelope (volume) of keys.

The kind if yodeling used in a music sometimes sets it apart from other kinds of music. So will, amount of non-dominant tone suppression (sharpness of tone), voice timbre (me or you) often used attack/line/decay sequence of notes (note inflections) and typical sequence of notes reused in many melodies (Gamaka). Correct me and add to this post if you happen to have found more about these things.

Goodnight.

~rAGU

Kannada Novels and Other's Wives

2010-04-15T10:49:00.000-04:00

One fine day I walked into a small time poet's house unknowingly. You can imagine what might ensue! But for a change instead of a poem he had a newly written "short story" to tell, I mean 'when the ink is still wet' kind. It was apparently his first. As the story unfolded it became apparent that the story's plot was a rape scene. I was still in high school mind you and so was my friend: the author. I could not think of a reason why he needed rape plot; couldn't he find something more creative. Who am I to decide the story of the plot he has written. I said story was not bad and left.

I read Bairappa's Vamshavruksha, Avarana. Both have these sex plots of a kind. I picked up Mandra and to my disgust it begins with a scene where musician is trying to plead someones wife to have sex with him. Sex is not a problem but it is not an analgesic tablet that you can take whenever you have head ache. For the second time I am looking for a reason why some authors are obsessed with sex.

I read Windy Doniger's exploits. Another clear case of lack of any creativity. I admire all authors for the effort they take in creating a piece. Bairappa especially rights well researched novels. Vamshavruskha is one of the finest novels. But to me that does not change my belief that those who lack creativity of some sort resort to sexual references too often especially extra marital ones. Over doing it is wrong not the reference itself.

Emails and Emotions

2010-04-15T10:36:00.000-04:00

How we interpret the tone of an email and the emotional value in it, I wonder, may be a reflection of our own attitude rather than what is implied in the email. I pick up phone or show up in person where I strongly suspect email wont solve problem but might end up creating one! Nonetheless, even under normal informal conversational circumstances, people get offended by emails.

Email when used often becomes a chat like tool. Email is a name we have give to a mode of communication but what is going on is a conversation. But old habit of curtsies hardly dies; we still expect each mail to "address" us like old snail mail did! We do not say "Dear Siddu" every time we say something in a conversation. This difference in looking at E-mail becomes huge problem when unwanted emotions creep in.

E-mail over the years among a community of people creates an email culture so customized that people in that community start to believe everyone has the same set of protocol to deal with emails and expect others to behave the same way. New comes to a community feel that heat when they get angry emails apparently for no reason. This new community may be a new work place, new social circle. I am leaning to remember individual preferences when I communicate. Yet it is much easier if people relax a bit and stop attributing emotions to every word of emails. Emotions are hard to understand when communicating directly. How will that become easier on emails? Ignoring emotions will help a lot. Sensitive matters however are best dealt in person.

Hindu Child

2010-04-01T17:38:00.000-04:00

Richard Dawkins argues that just as a child can not have a political ideal, she can not have a religion either. He says, it is like calling children 'these are socialist children', 'those are republican children'. Therefore there can not be a Hindu child. I like the idea. It is my own to be precise when I had realised that I am a Hindu because I was born to Hindu parents, a brahmin, a veggie etc all because I was born to a particular couple. I would be dishonest to say I chose to be this after I grew up. No I did not chose, I merely did not chose anything else. That is all.

My vegetarianism in particular is mostly inherited. However, I consciously chose to continue probably to avoid a sense of uneasiness if not guilt. Now of course I defend it! I tried to think, but I can not figure out if it was uneasiness or aversion to cruelty that made me continue. That is why I say it was probably uneasiness since I am may not have been exposed to cruelty in the sense it is required to develop aversion to it.

Even though I like the Dawkins idea. I can not figure out the solution. If some one can help separate religion and culture we could have children with cultural identity but no religious identity. Only if you can separate them. This is even more complicated for Hindus. We can definitely make children plural but depriving them of some faith is not reasonably feasible even though interesting. Absolutely queerer than we can suppose!

A list of Yakshagana melodies I can sing in some ragas

2010-03-12T18:13:00.007-05:00

I only sing a particular melodic line. So I can not claim to sing the raaga but merely can sing a melody in these ragas. It is most likely that most of these are not the exact ragas but are simply different melodies (for sure) that have taken some name and been reduced to today's melody during course of time. Some like Kambhodhi sound correct, I know, but the rest, I am not sure.

1 Naati                ---- Gajamukadavage/mudadinda ninna
2 Sangatya         ---- Kururaaaya idanella kandu
3 Regupti            ---- Kelu / Swaami laalipudu maata
4 Kambhodhi     ---- Shatrugna senegala sUtravanu sharisutta
5 Bhairavi           ---- Elavo sanjayane kelu
6 Madhyamavathi ---Sri guruganadipataye
7 Kalyani              --- Chandadinda bandalabja lochane
8 Kaaphi              --- Kururaaya kelenna maaata
9 Nilaambari        ---
10 Paraju               --- Bharadim nEmtevu swaami nimmedeya
11 Desi (Desh?)   --- Laalisi keelindivasage annnadEva
12 Navaroju           --- KElu Darmaja maata naa peluvenai vikyaata
13 Savaay             --- ela ela chi
14 Saurashtra       --- Janapa kaurava vyatheya taaluta
15 Madhumaadhavi - Srimanohara swaami
16 Kedaragaula        (Taye kel sri krishna rayana bari salu)/ Adara pandu sutaru
17 Suruti            Ninnaya baluhenu
18 Todi              Taruni kele namma / Nodiri dharmaja
19 Begadi
20 Mukhari        Bhupa yenayto pratapa
21 Panturavali   - Nadeyalo muraari sukadolu
22 Janjuti       --- Tandeyalida divasa dinda
23 Maravi     ---
24 Mohana   -- Maranaiyyana maata
25 Shivaranjini --- Dhaatugedaitaruva/Neetiyella poopudindu

----------------- Saranga and Saveri? (not sure on this)
26 Dhanyasi
27 Shankarabharana --- Vaaranavadana
28 Aarabi - God knows how to sing this in trivde!
29

Now it is up to the gods to figure out how many of the melodies are really in these ragas. Note the names of the metres (Chandassu) for raagas. They might have been melodies used to read poems written in those metres but later applied to any metre or even pure misnomers.

Shivaram Karath elaborates them here.
I will try to post samples for them.

Jounalists are jealous of bloggers

2010-02-08T15:03:00.001-05:00

Yes they are here is an example:
http://timesofindia.indiatimes.com/India/articleshow/msid-2056809,curpg-2.cms

And my answer:

This article is incomplete. At the end, article needs a "sigh". The author's chest appears light at the end of it!! This is merely a J(jealous) post. The treatment here is that at one end of the battle field are journalists who are the holly cows that make no punctuation error and have become something that is so "tough"/"hard" to become (like a rocket scientist) and the other end are sore looser. Mr author these sore looooooosers matching your descriptions have a more popular name: common man/ordinary people.

Yes people fail/succeed/talk/bitch/rant/oppose and but unlike journalists only a few may even be paid. Aren't you js paid? Aren't you media houses have ideology: liberal/modern/progressive whatever you may like to call it?
It is really heartening to see when journalists who frustrate common men with their abuse of stupidity get frustrated. When was the last time online media got all the punctuation right? And when was the last time that so called Editorial Process was applied and meant something meaningful? It is time js stop assuming they only have the right to rant and face the rant of those frustrated by stupidity of journalists.

Yours sincerly
A blogger (not a paid one like you journalists)
By the if you apply your Editorial Process on this I have my blog to rant. No worries!!

Refined rhythms

2010-02-01T12:14:00.000-05:00

Fingers have better dexterity than palms, wrist or arms. Therefore much better control over rhythm production is possible using fingers than anything else. Because Tabla is played using only fingers and to very less extent using palms, naturally the rhythm emanating from them is a lot refined than others when played well. Mrudanga can produce similar refinement but increased use of palm in Mrudanga actually reduces the tonality and also the ability to control rhythm production. Similar argument may apply to Maddale and Pakawaj.

For drums Chande that need drum sticks to play are best payed using the wrist. They can not produce bogglingly loud sound but can produce better tonality and sophistication in rhythms. Other way is to use arm and shoulders which undoubtedly produces less refined sound and reduces tonality.

Therefore playing hard and loud on any drum is not a virtue since it means use of parts of hands that have less dexterity. Amplification is best left to electronic devices of the day and drums can focus on better quality of sound rather than on being loud.

Which instrument is this?

2010-01-12T21:51:00.002-05:00

Can you guess?

Ek Taala - Yakshagana using strange instrument

Ek Tala - Another variation - Tapatatapatatata

Ravi kakka, I think in his youth gave a Yuvavaani programme for Badravathi Radio station (1988?). I learnt a little hearing him. We had jams lasting an hour sometimes. He is still the best in this with much better bass and envelope. I get more complicated groves into it but can not get it as elegant as his. I will record his performance and put it here sometime.

Here is one of his favourite groves it comes at the at of the following recording at the very end with faster tempo. Not a great music but much pleasurable.

Ravi Kakka Grove -- ChapaChapaPachaChacha

This so called Ek Taala is a popular folk grove which I tried show and convince you so many ways. But you do not believe me. So here is another I do that. I start with folk grove and transition to Yakshagana grove.

I call this record Dattanna Dattanna
.
.

ಹುಳುಕು

2009-12-11T09:08:00.004-05:00

ನೀ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಮುತ್ತಿನಲಿ ಮಸುಕಿತ್ತು,
ಮುಗಿಲೂರ ಮೋರೆಗರೆ ಮುಸುಕು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು.
ಹಿತ್ತಲಿನ ಹಣ್ಣೊಳಗೆ ಹುಣ್ಣುಗಳ ಹುಳುಕಿತ್ತು,
ಉ೦ಬುತಿಹ ತುತ್ತೊಳಗೆ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣು.
ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳುಡುಗಿ ಕೆ೦ಪೇರಿ ಕೆದರಿತ್ತು,

...........

ಹುಳುಕು

2009-12-11T09:07:00.000-05:00

ನೀ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಮುತ್ತಿನಲಿ ಮಸುಕಿತ್ತು,
ಮುಗಿಲೂರ ಮೋರೆಗರೆ ಮುಸುಕು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು.
ಹಿತ್ತಲಿನ ಹಣ್ಣೊಳಗೆ ಹುಣ್ಣುಗಳ ಹುಳುಕಿತ್ತು
ಉ೦ಬುತಿಹ ತುತ್ತೊಳಗೆ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣು
ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳುಡುಗಿ ಕೆ೦ಪೇರಿ ಕೆದರಿತ್ತು
ಮೊಸರ್ಕಡೆದು ನೀರೊಡೆದು ಬೆಣ್ಣೆ ಕಮಟಿತ್ತು

....

2009-12-11T08:55:00.000-05:00

Still conscious Kaurava marches alone -

2009-11-30T21:09:00.001-05:00

My most favourite padya ever - Original by Kalinga Navuda

I spoke about it a year ago.

Dhaatugedaitaruva Kurukula Naathananu Kaanuttha Sanjayanothu

Vaarana Vadana - Yakshagana

2009-11-28T13:17:00.000-05:00

Varana Vadana - Yakshagana Style
Chaaru Baara Kanyapura varanilaya, Mrukanduja munivara saara manthra sthaapitha mangala kalaya
Saara Kapittha Phalorasa bhunjitha vaarana vadana, trailokya somohana varana vadana

"Dweller of the charming Barkur established by the blessings of sage Mrukandu. savour of wood-apple oh elehant faced, you captivate all three worlds."

Pungi Muniyappa!

2009-10-30T19:28:00.001-04:00

Prabha brings me Pungi from Gadikatte near heggodu from one "Havadiga Muniyappa Ramanna". We paid wooping 200 INR!!

Here is the sample sound.

Listen:

Pungi G dominant.

Its frequency stuff: Peak at 350 Hz this time.

ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ ಕೆರೆಮನೆ

2009-10-29T17:57:00.002-04:00

೮ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಅಜ್ಜ (ಪಟೇಲ್ ಮಹಾಬಲಯ್ಯ) ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿ (ಮೀನಾಕ್ಷೀ) ಜೊತಿಗೆ "ದಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮ" ಆಟ ನೋಡಿದ್ದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕೆಲವೇ ವಿದ್ವಾ೦ಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಆವರು ಈಶ್ವರನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು. ದಾಕ್ಷಾಯಿಣೀ ಅವಮಾನಿತಗೊ೦ಡು ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡಳೆ೦ದು ಕೇಳಿ ಕ್ಷುಬ್ಧನಾಗಿ, "ವೀರಭದ್ರಾssss!" ಎ೦ದು ಜಟೆಬಡಿದು ಮಗನ ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದ್ದು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಸ೦ಗ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಸ೦ಧಾನ", "ಸುಭದ್ರಾ ಕಲ್ಯಾಣ" ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟು. ಯಮ ನಿಯಮ, ನೀಯಮ, ನಿಮಪ್ಪಯಮ ಹಾಸ್ಯ. "ಹರ ಹರಾ ಈ ಮಹಾ".

ಆವರ ಭಾಗವತಿಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಧಾನಗತೀ, ತಾಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುವುದು, ಉಚ್ಚಾರ ಅಸ್ಖಲಿತ.

ಬೇರೆಯಾರು ಹೇಳಿದರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ, ಅವರಿ೦ದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣಸ೦ಧಾನದ ಅವರ ಒ೦ದು ಪದ್ಯ

ಹೀಗಿದೆ:

ಎ೦ದೊಡುಸುರಿದ ಗೋಪನ೦ದನಗೆ ಎಮ್ಮೊಡನೆ ಇ೦ದೇನು ಕಜ್ಜ, ನಾಳಿನಲಿ,

ಬ೦ದರ್ ಐತರಲಿ ಪೇಳ್ ಎನುತವನ ಕಳುಹಿಸಿದ ಅ೦ಧನೃಪನಣುಗನ೦ದಿನಲಿ.

[ Listen Here ]

ಅಳುಬರುತ್ತದೆ......... :(

[ ಚಿಟ್ಟಾಣಿಯವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ - use Internet Explorer ]

South India

2009-10-26T00:21:00.000-04:00

Australian diplomat Walter Crocker in his biography of Jawaharlal Nehru, published in 1966 observed that "south India has counted for too little in the Indian Republic. This is a waste for India as well as an unfairness to south India, because the south has a superiority in certain important things—its relative lack of violence, its lack of anti-Muslim intolerance, its lack of indiscipline and delinquency in the universities; in its better educational standards, its better government, and its cleanliness; in its far lesser practice of corruption and its little taste for Hindu revivalism. If the English language is to be saved to India as a living language it is the south that will save it".

Chakorange Chandrama - My version

2009-10-24T23:24:00.000-04:00

I do not have access to lyrics. Because I know little bit of Kannada, I find following mixtakes. There could be more. Feel free to correct. It is not hard to note I am off here and there and at the end notably where I was confused and ended up in bring a different dhati. At least it was not what I wanted. Rhythm is off here and there too. Overall not bad. I kinda got a good kick out of this.

Chankorange Chandramana - Basavanna Vachana

: 1 : Bramarange parimaLavaa bandumba chinte.

: 2 : Enage namma koodala sangama devana neneva chinte.

Voice cracking - a hyothesis

2009-10-18T19:37:00.003-04:00

Well, fact is more important than my dumb hypothesis! So watch this video:

How larynx produces sound

At high pitch we may fail to hold the cords closer together possibly due to lack of power in muscles of larynx, the voices cracks. Cracking is nothing but cords failing to open and close smoothly start jerking causing sudden discontinuity in frequency introducing noise. I think.
.
Here is an explanation how sound is produced.
.
.
Watch this as well! You lazy webpage watchers, read them Internet is not TV and webpages are not for watching read them :)

Not taking is better than giving!

2009-10-07T10:32:00.000-04:00

I was asked a question in an informal coffee meet.
"Let us ask Ragu."
"What do developing countries expect from developed countries?"

"Nothing" I said, "They would be much happier if developed countries stopped taking from them, first."

There was an expected silence. Some thought I was not saying anything relevant; their body language made it apparent. Some others did not understand what I was saying.

I gave a few hints, "Coke companies are buying rivers in India. This is when our people do not have clean drinking water."
African countries or their so called governments "sell" wood and other raw materials for peanuts. If that is not taking what else is?

Asteya (अस्तेय) is one of the disciplines prescribed for those who want to live a decent life. Not taking is much better than giving: it eliminates the need for donations.

Ganapathi Sthuti - Yakshagana Vocal

2009-10-05T20:50:00.006-04:00

Ganapathi Sthuti - Yakshagana Vocal

Lyrics is wrong. Adjust madkoli. I sung whatever I remembered from my childhood.

Now corrected recording is here. This is in A# (low). There are some unclear pronunciations :

Vignadwanta Nivaaranaika Tarani

Note: "Vignebha Panchaananaha", "GiriprabEdana Pavihi".

Also note the incorrect ending with a wrong aalaapa.

.
.
.

Prosody, GOD and me ;)

2009-09-20T14:06:00.004-04:00

The tittle does not really mean anything. Here are flashes for the day:

I do not know how English poems and their prosody is studied. But I see that it is very hard job. Hard because the writing does not have enough information to judge how that will be sung. It is another matter that a poem can be sung in different ways or not sung at all. Then when writing the author must have some idea on how the poems rhythm structure is going to be. I do not call anything that does not have a regular pattern of rhythms inherent, a poem. It is a waste of time in the name of writing poem. It is another matter that we lose rhythms but that is not a reason for not having one at all. Anyway, I realised this tough task of classifying English poems because in Kannada we can enumerate syllables and understand the structure of the poem. When we read an English poem we can get a sense of it following a pattern but how exactly that is quantified is for those who know more to answer. Do not tell me we use syllabic markers or something I will have to go figure out what the hell that is.

At the same time, I saw how passionate the Pastor of the church was while preaching after the prayers where I spent some time thinking about prosody of the lyrics and enjoyed the amazing music. The preaching was about "Burial of Jesus". I know about 'religious emotions' but what surprised me is this infliction that we as a humans have: 'obsession about one thing of person'. Scores of temples and mosques included preaching about GOD: Rama, Jesus, and Allah. Everywhere they read a 'scripture'. Same story is repeated. It is a sheer waste of human energy to bite the dust of the 'scriptures' until we die. It is an unforgivable disease which must stop. Not only because it is our weakness but also because it steals away the time we need to spend on introspection and invent. To settle the scores and disputes is one and to DO something is another. I am a religious man. It however is my own business and to me it is about how much it can help me in civilizing me.

I was looking for a Bhagavad-Gita book that only explains the philosophy and not throw up the melodrama and out dated aesthetics of the spent millenniums! I could not find one. Let me know if you know such a book. I would like to read it. If I do not find one I will have to write one I guess! But then I will need to understand the philosophy of xyzYoga. That could be quite a bit for this bone head. From what I have read there appears to be a lot of additions made later on. Some parts are mystic blurring the real thing. Is every word in it right! Hell no! If there is GOD she is neither limited nor handicapped to only whisper some people and let others fight about it. But some people who push their own agenda do exist. I better be more carefull about them than about GOD.

.

A religion called government

2009-09-18T16:03:00.003-04:00

Yes! This is a new religion! If you do not know this religion then well you already follow this religion: your government. I will try to explain this in the post.

Religions prescribe, inculcate and sometimes force things because "they" or "some" or an "enlightened one" "realised" that they are good for everyone. Look what the governments are doing! A board in the first floor (ground) of my apartment building read "The laundry room door must be kept closed after 10 PM - By law". Now, they tell me when I should close the door!! Haven't we heard them (Govt ; whatever it means) say things like, "wear helmet", "do not smoke in public" etc? But that is in public not at home. In a few years they will tell me when to sleep, if left to themselves. Because a study finds out that sleeping late increases the health cost for the government by 99% (say!)! They already tell us where to urinate (public toilets) wait for a while they are "thinking" they will tell you when to urinate as well. Then we need to take an appointment to take approval from a clerk to find out when not to urinate. I know I am exaggerating but just show how ridiculous things can get easily by applying "public safety" policies. This is what governments do.

This is too much government. Too much!! When a government becomes too much it becomes a religion! Simple. Wait a second who said religion is simple?

New Jersey - Convention and Our Yakshagana reported!

2009-09-12T19:40:00.002-04:00

HAA Biannual Convention and Programmes are reported in Thatskannada. Comments are awesome

Yakshamitra Photo is here

N joy
~rAGU

Folks, life is all folk!

2009-09-12T18:13:00.013-04:00

Hi folks,
I made an inflammatory post a while ago. People of all sexes and religion fumed at me reading it :) Now I write to correct myself a bit and go a few steps beyond so the fuming can burn and the sniggering can laugh.

Corrections are that Eka tala is a 4 or 8 beat rhythm depending on how fast it is played. Which is exactly same as in Karnataka Sangeetha. I had incorrectly mentioned it 6 beats. which actually ended up a discussion on Eka Tala I counted it wrong! I Also listened Karnataki Ektala and concluded there is no difference between Yakshagana and Karnataki Eka Taala. So that sarcasm I threw at the Karnataki now stands to embarrass me. Since it is not the first time and I have decided to show all my ignorance and shout as much so I do not repent for not saying something after my death (there are high chances of me becoming ghost; I have too many scores to settle)! I call it original ignorance (mistakes in realizations)! I also figured that Yakshagana Rupaka taala and Karnataki Tisra Rupaka are exactly same. In Yakshagana number of continuous strokes (Laghu) and gaps following a stroke (Guru) is decided based on the metre (Chandassu) of poem and effective metre when singing. Which leads us to believe that Karnataki composers are or should be careful about metre of the composition while choosing a Tala with a particular Jaathi. The problem is the rhythm and the metre both become monotonous by sticking to a Jaathi. I.e Laghu in a Chatusra Jaathi Tala should have 4 laghu letters in corresponding lyric and Guru should have Guru in the lyric (ie a compound letter that takes 2 time units to pronounce or a laghu when sung takes 2 time units). If this pattern is repeated often it is bound to become monotonous. When and if this rule is broken, natural correspondence between rhythm and lyric is replaced by a concocted rhythm pattern to follow the melody. This, only a few trained in this business can understand, because natural correspondence between melody and rhythm is broken at least partly if not completely. This prevents public from following the rhythm. If you follow the correspondence then you are called a folk singer! So much for being normal!!

Now the going beyond stuff:
Eka taala is basically a typical 4 beat international folk rhythm. You see them in rock, pop, classical, Karnataki, Hindi film songs etc. A lot of folk songs are in Eka Taala rhythm. Irrespective of how many beats it has, Eka Tala appears to have only one emphatic stroke so called Eka taala? May be who knows!

I sung Gallu gallenuta Kannada folk song in Yakshagana style to show that it is in Eka Tala. Listen to it here:

Gallu gallenuta folk song in Eka Taala - Yakshagana style (not quite: I was drunk when sung it LOL, Nah timbre my voice is not natural).
Chande is tuned well this time for a change but my voice is not!

All musics are folk in origin including Karnatic/Carnatic whatever you call it. Refinements aside fundamentals are very natural. In my view artificial arithmetical rhythm patterns should not be created. They will end up unatural and not so nice circus! So I started to see if I can add new rhythms patterns by looking at natural sounds. Dollu Kunita (Drum Dance) of Karnataka has a nice rhythm. It goes something like, Drijom Dallom ,,,,,,,,,,,,,,,,,,, and then DrijjukuDrijom DrijjukuDrijom DrijjukuDrijom Drijom. Unfortunately for me this is already a variation of Kore Taala (3.5 beats). In fact the Yakshagana Oddolaga ~~starts with a typical this Dollu beat~~ (Tai taita dina dhem taita dina dhen taita dina dhittha...so on)!

Ps: Above statement about Oddolaga are incorrect. Yakshagana Oddolaga is in Asta tala (Ata) of 8 beats.

All 7 rhythm can be shown to be from something (I think!). If you know the rest (5) let me know. So let us keep looking and add new rhythms.

I realised today that Karnataki/Hindustani "Naaninna Dasanaiah Seetharaama...", my mother 's favourite (havyaka traditional/folk) "Bandu kootihalu nodi, Mahalakshmi indu kantheredu nodi..." and Yakshagana Gadhayudha "Swami laalipudu maata are all in same Dhaati (so same raaga) and all in Asta Taala (Ata taala? Tabla Deepchandi). All music is folk so do not complain!.

Ps: Gadaaparva Yakshagana book states the Raaga is Regupti.

Being neutral: Being apolitical and not religious

2009-09-09T16:17:00.003-04:00

Being neutral is always a joke! I will try to defend this view point in this post.

We often see claims such as spiritual but not religious, not political, non-aligned, neither against nor for! None of them is true. It could be that we have not spent enough time to think about them and therefore we have not decided. It mostly means, unfortunately, that we favour one of the sides and do not admit it being dishonest to the degree required for such claims.

If we are not political we should not care for ANY political ideal. We should not care who rules. How can someone be clueless about someone who rules them? How can someone claim that it does not matter to them if they pay all their money in tax or part of it? Similarly how can someone seriously say that they would not mind someone being coersed into a particular faith, culture etc? How can one tolerate being forced to follow a faith?

If we can not stand these then we are not neutral. If we do tolerate such behaviour we are slaves.

Valmiki Ramayana

2009-09-08T19:11:00.003-04:00

Ramayana I know are actually pieces stiched together from what my Grandfather taught me, what I read from Bala Ramayana books, Kannada ramayana poetry and some pieces of Sanskrit Valmiki Ramayana from Bala Khaanda (Vishwamitra blessing Rama Lakshmana dual with special arms).

I am thinking of read the whole thing now. You can find Devanagari script here.

http://sanskritdocuments.org/mirrors/ramayana/valmiki.htm

I use this dictionary to understand better:
http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/monier/

Regards
~rAGU

Why Harmonium should be used in Yakshagana

2009-09-04T18:04:00.004-04:00

All musical instruments have a 'type of sound' that make them sound different. This type of sound or quality of sound is called Timbre. Human voice has a timbre too which is why two voices sound different. However, unlike instruments, it is possible to modulate human voice and change the timbre to a great extent. That is why we have mimicry: imitating others voices.

Yakshagana singing tries to change timbre of voice so that alaapa is close in timbre to Harmonium. Timbre of Pungi which was used earlier in Yakshagana is close to Harmonium if not the closest. Jogi pada still imitates Pungi drone to some extent! Both Harmonium and Pungi are reed instruments. Tanpura on the other hand is a stringed instrument with a completely different timbre. That is why some forms of music including Yakshagana that use reed instruments for drone sound different from those musical systems using Tanpura. It is also true that this is not the only reason why genres (zonra) of vocal musics sound different from others.

Musical harmony is created when frequency (pitch or note such as Sa {on a fixed scale}) and timbre of voice and drone (two notes) are closer (causing resonance - therefore beats). That is why we can not play one note on Tanpur(sa/pa) and other note on Harmonium (Sa) and use it as drone. Doing so creates a dissonance of timbre.

Classical singers mainly care about matching the frequency (pitch). However, more melodious singers also match the timbre of Tanpura. That is why they sound a bit artificial - precisely why Yakshagana sounds artificial as well where there is too much imitation of Harmonium timbre. You may note that Hindustani singers match the Tanpura timbre by widening their voice while Karnataka singers do it by using bit of nasal sound.

I have been scratching my head on this since 3 years and have some insights. The summary of which is that resonance with reed instruments is the key to melodious and independent sound quality in Yakshagana singing. Therefore, I strongly believe we should use Harmonium as drone instrument in Yakshagana. We already use it but this is my understanding as to why we should continue to use it. The new drone instruments being designed are neither here nor there and are unfit to be used for singing. One of my friends called it a Transformer!!

Yuck Kidds

2009-09-03T14:02:00.002-04:00

Indian media glorifies urban ignorance. There is no excuse, not even a bit. All of the English media is made up of urban people who do not even know there are forests and villages (They know slums by the way!). 'Villager' is a synonym for 'stupid' in many cities. A villager's kid is a 'Yuck'(disgust) for urban kids.

Sheela Bhat the editor of Rediff writes, "...when urban India retired to bed after watching and surfing some 30 news channels,...We, urban Indians, came face-to-face with the 'real' India which was somewhere in those dark black hills known in Telugu as Nalla (dark/black) Mallai (hills)."

I can only laugh at her. So called urban people are not even 20% of India and they think 80% of India is stupid and these unawareness is an aberration! Why glorify their ignorance? So much cynicism is not good not just for their health but the health of India. Kids in cities call poor kids yuck (disgusting). I grewup with kids who were even nude;came to school with only nickker (shorts); shirts when they had any were torn by default. I was fortunate to be not one of them. They were never yuck. Parents never correct them. Region languages are languages to be spoken by house maids. English is "their own" language! The same urban people become powerful voices in urbane English media and drown all sane voices. Their benevolence is
of utmost important neither development nor well being of masses. Governments are solely elected to answer the media. They should first explain report and surrender to media before they 'work'.

These utterly unqualified gooofs rant their opinion and call it news while clearly they are out of touch with reality. Left untended we will see the likes of Burkha Dutta types and Karan Thapar types judging everything from nuclear physicists to below poverty line farmer as if they have all the wisdom and qualification. And what is it?:ignorance. There used to be column 'Opinion' in all the news reporting papers. Now we have opinion papers and I am still searching for 'Report' column!

In a conversation, an argument broke out that a plant can grow so many mtrs tall. An "expert" in the field related to plants who had never seen that plant in his life did some research and told me that it can not grow more than so many feet. I had to disagree for I had lived with them;played with them;slept on them;grew them and knew their medicinal properties. During the argument, where the Internet was clearly on "expert's" side and when I was already lacking a degree in Botany to claim any qualification, I said somewhere in the argument 'in my village and around' I can show you a bunch taller than you. Suddenly he said, "oh! you are from a village!" and my qualification suddenly went down by several university degrees in quantum physics.

We must stop this half educated pool of people that feels fit to judge anything and everyone. We must stop it before the insane and unrealistic voices take over and before moderate, realistic and genuine voices die.

Indirege Talebaagi - Yakshagana

2009-08-28T00:56:00.002-04:00

Tonights recording:

Indirege Talebaagi Paramaananda Bhakthiyol

One of the invocation songs

~rAGU

Abhimanyu Kalaga -- Magane Kel Ashwaththama

2009-08-09T21:52:00.003-04:00

Yakshagana padya with Maddale

.
.
.
.
.
.
.
.
.
~rAGU

Brahman is not GOD!

2009-08-07T14:01:00.008-04:00

drvsacharya.blogspot.com's write on Zakir Naik's style made me think till late night. I helped myself get confused better. Going a step farward, I will help improve your confusion a little more. However, what I assure you is, this is not a mystic thing. If you think so at the end of reading (if you survive long enough!) either you have to read it again or I have to write this thing all over again, differently.

A lot of people are simply confused (like me) about Brahman and GOD (I am not talking about Brahmins;Iit is about Brahma). Solvation and Realization etc etc... We have plethora of philosophers and their friends (not forget their wives)

talking about these things. All of them have left me confused. But yesterday I had what I can call 'a clearer' understanding. Here is it's summary.

When we believe in God or in science or any other ideology or philosophy, we meerly shift from one doctrine to another. One of interpretations of Vedanta intends to explore beyond all these. The concept of Brahman is a result of such an attemp. I liked how Dr V S Acharya put it: "unconditioned consciousness". Assume a state where there is absolutely, completely no conditioning, that is Brahman. Consider very physical conditioning that all animals or anything must go through such as being in womb, birth etc to bare minimum animal conditioning and other social conditioning at the higher level such as relations and philosophies. If something can exist without indoctrination, conditioning or prejudice that is Brahman; not GOD. There is no believing because there is only realization that there could be such a state. It can not be preached for it would become another philosophy or discipline like science or religion. It must be expored by individuals and realized in according to or as much their intellect allows them to.
Atman (mistranslated as soul) could be an ego centric perspective of Brahman and therefore not attached to body but there is a sense of self because it is a individual pespective that is not common to all. Liberation therefore is liberation from conditioning.

There is no rebirth. There is no soul. There is no creater. Brahman is not GOD but meerly unconditioned consciousness. Some call it The Truth. Whatever it is, not GOD!

*You may like to read Douglas Hofstadter's, I Am a Strange Loop (first 100 pages are horrible and the book is full of ideosyncratic phrases - tough read). This book is a scientist's attempt to understand Self.

**This explanation is my understanding. This may be close to Ramana Maharshi's interpretation. Shankara's interpretation however seems to believe in rebirth (Remember: Punarapi jananam Punarapi maranam punarapi janani jatare shayanam...).

Chabla - Chande and Tabla Dagga

2009-07-25T22:41:00.011-04:00

(Please tune your ears! Nothing is in tune with everything :) Use a headset for Thavil's sake. Your laptop speakers suck! Ya they Do. If You did not know then you do not know. Most crappy headsets do a better job.

Some thought sloughter
------------------------

Thavil combines inkless (ink=black stuff at centre[1]) drum head percussion with some bass on left side with a bigger drum head. But the tonal quality of Thavil left head is not so impressive compared to Yakshagana Chande. Also Chande has high pitch with slightly better tonal quality. Tabla dagga has one of the best bass quality for all kinds of drums. Tabla dagga is obiviously better than Thavil right head bass [-1000]. So why not combine them: Chande and Tabla? We can clearly hear better boss in the video. Better tone of the Chande is not obvious. Take my words for it! And forgive my voice.... yet, doesnt this sound a bit like Mrudangum with missing pure tone (No! Mrudangum is not a new type of Gum. Is a drum.) Note this drum combination is unique in that the bass drum has the ink and tonal drum head has none (exact opposite to what is usual) creating unique sound of pure bass and not so tonal left head.

[-1000] I have tried to offend Karnataka music guys less. They have a habit of getting offended too much; not my problem. They care more for Karnataka music (Sorry Rajaji*) than for music.

[1] The black stuff or the ink or the KarNe in Kannada is placed at the centre of drum head to kill all overtones not multiple of the fundamental. This makes the tone produced perfectly hormonic when tuned perfectly. It is another matter that Mrudanga guys changed perfectly hormonic head (Pakhavaj) by pushing outer layer closer to central ink there by changing the vibration modes of the streched membrane. That is why CV Raman choose Tabla instead of Mrudanga for his study ( click on it you.. lazy ... ). Note, I like Karnataka Sangeetha. This was only to keep it light. Do not be offended. By the by, the very change makes Mrudanga what it is by adding some seductive overtones, turning the hot Pakhavaj into a sexy gum. Mrudanga also produces wrable (Janyyeeee sound). On the other hand Dagga has shifted ink to produce tonal but some other overtones making it the most sexy bass.

* Even Rajagopalachari was pissed about the name for Karnataka Sangeetha! Guys down south will change it to Trucknatic music (Car natic).

Yakshamitra Website

2009-07-25T13:31:00.003-04:00

Now Yakshamitra has online presence : www.yakshamitra.tk
www.yakshamitra.tk
Please see the articles section to read articles on Yakshagana. Visit Resources section for some interesting things about Yakshagana.

Njoy
~rAGU

Darsana Bin Ankhiyan

2009-07-22T00:01:00.001-04:00

Tarasa rahi - Durga
http://www.musicindiaonline.com/p/x/6JOha_uiiS.As1NMvHdW/

ಹೊತ್ ಹರಿದುದು - ಪದ್ಯ

2009-07-08T23:36:00.004-04:00

Listen to me shouting out the my padya "time appears" (morning)

ಹೊತ್ ಹರಿದುದು ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ ಉ

ರವಿಬ೦ದಿದಿರೊಳಗೆ ನಿ೦ದುದಿರದೋಕುಳಿ ಚೆಲ್ಲೆ - ೨೦
ಅಲ್ಲೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಲಲ್ಲೆಗಳ್ನಗುವುಲಿವಿನಲೆಯಲ್ಲಿ - ೨೩
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ಮಲಗೆದ್ದ ನಲ್ಲೆಗೆನ್ನೆಗೆ೦ಪ ಕಾವೇರಿ - ೨೪
ಮಬ್ಬಿದೆಲೆತಬ್ಬಿಮಲಗಿದ್ದಿಬ್ಬನಿಯನ್ಕೊಡಗಿ ಅಣಿಯಾಗೆ, - ೨೬
ಅಬ್ಬಿಅರ್ಣವಗಳ್ಮೈತಿಳಿದುಬ್ಬರವಿಳಿದು ಹೊತ್ ಹರಿದುದು. - ೨೪
.
.
.
If we break it into meaningful parts:

ರವಿ ಬ೦ದು ಇದಿರ್ ಒಳಗೆ ನಿ೦ದುದ್ ಇರದ ಓಕುಳಿ ಚೆಲ್ಲಿ
ಅಲ್ಲೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಲಲ್ಲೆಗಳ ನಗು ಉಲಿವಿನ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ ಮಲಗಿ ಎದ್ದ ನಲ್ಲೆ ಕೆನ್ನೆ ಕೆ೦ಪ ಕಾವು ಏರಿ
ಮಬ್ಬಿದ ಎಲೆ ತಬ್ಬಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬನಿಯನ್ ಕೊಡಗಿ ಅಣಿ ಆಗೆ
ಅಬ್ಬಿ ಅರ್ಣವಗಳ್ ಮಯ್ ತಿಳಿದು ಉಬ್ಬರ ಇಳಿದು ಹೊತ್ ಹರಿದುದು
.
.
.
ಓಕುಳಿ = ಬಣ್ಣಮಿಶ್ರಿತ ನೀರು
ಲಲ್ಲೆ = ಚಕ್ಕ೦ದ (flirt)
ಉಲಿ = ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು (ಇ೦ಪಾದ ನಗು ಎ೦ಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ)
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ = ಮಗ್ಗುಲಿನಲ್ಲಿ
ಅಣಿಯಾಗು = ಸಿದ್ದವಾಗು(get ready)
ಅಬ್ಬಿ = ಗುಡ್ಡದಿ೦ದ ಇಳಿದು ಬರುವ ಸಣ್ಣ ತೊರೆ
ಅರ್ಣವ = ಸಮುದ್ರ
ಮಯ್ = ದೇಹ
ಹೊತ್ ಹರಿದುದು = ಹೊತ್ತು ಹರಿಯಿತು (ಹೊತಾರೆ ಎ೦ಬ ಹಳ್ಳಿಮಾತು, ಇದೇ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದ, ’ಹೊತ್ ಹರಿಯೆ’ ಎನ್ನುವುದರ ಆಡುಮಾತಿನ ರೂಪ - ಬೆಳಗಾಯಿತು ಎ೦ದರ್ಥ)

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/06/blog-post_16.html
~r

My grandfather's bells

2009-07-06T16:48:00.001-04:00

Kannada Sangha - Ugadi my 2 cents

2009-06-25T10:38:00.005-04:00

Yakshagana - Jambavathi Kalyana

Huchchu Koli Manasu

Wowmen!

2009-06-23T14:24:00.002-04:00

I am referring to individuals who can impregnate themselves and could be on earth when humans evolve!

Evolution need not be in conflict with creation stories

2009-06-19T17:40:00.005-04:00

I do not think one needs to be an atheist to believe in Evolution or Science. Believing in GOD is different from believing that there is GOD! Science says "It is highly improbable that there is GOD". Thus they find it acceptable to be Agnostic or Atheistic.

I believe in science and therefore in Evolution. I DO NOT believe in creation. Creationism is a dishonest argument to say the list, i.e to believe today that it is true is self betrayal. When I say that, I see harmony not conflict: it was an attempt by our ancestors to understand and explain the beginning of the universe and life. It is in all traditions and they are fascinating. Newton is only outdated after we have better understanding of Einstein's theory. That in no way diminishes Newton's contributions.

The creation stories are a way to appreciate our ancestors genuine attempts to explain and we have to enjoy the stories. We have to like the superb use of language and poetry in it ("...Let there be light. Then there was light"...). To say that today, they are right would insult our ancestors genuine attempts of reasoning. Continuing the same spirit we have evolution today. Tomorrow we may find a better answer. Let us hope we will.

ಕೆಲ ಹಾಡುಗಳು

2009-06-19T17:05:00.000-04:00

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/06/blog-post_16.html

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/03/blog-post_30.html

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/06/blog-post.html

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/04/blog-post.html

http://thoughtslot.blogspot.com/2009/04/song-this.html

Features of Yakshagana

2009-06-18T16:58:00.003-04:00

This is in response to Yakshagana Kuchupudi Jugalbandi:
http://www.youtube.com/watch?v=JJB0DYUX2tA

Thank you for the video. This is an interesting experiment with Yakshagana. However, it is very difficult to call

this Yakshagana. Vidwan Bhat's singing clearly misses the key features of Bhagavathike. I list them below

1) Sharp decay in end notes (Attack,Line and Decay are three prominent features of a note).

2) Unique hormony with the Yakshagana drone designed to bring the tone from as below as abdomen to give a special texture to notes (Yakshagana used Pungi of the Snake Charmers (Haavadigaru) as drone drone initially before using Harmonium. Tamburi should not be used as it does not suite the note characters (timbre) of Yakshagana singing)

3) Yakshagana singing has its own note inflections (You may call it Gamaka or whatever) which is conspicuously missing in Vidwan's Baagavathike. They are unique Yakshagana and in fact what makes Yakshagana singing different from other forms.

4) Yakshagana has its own Rekhe (body line). Mantapa is imitating Bharathanatya. Yakshagana is an independent form separate from other traditional ones following Natya Shastra although it has all the sections metioned in the Shastra (almost none have all parts). Shivarama Karantha explains this in "Yakshagana Bayalata".
(Tangentially, There are evidences to show that the father of Kuchupudi Siddhendra Yogi was trained in Udupi Mata under the name Siddappa/Sidda who went to Andhra later on [1]).

5) Mantapas costumes look good but deviate significantly from tradition and borrow from other forms.

If this is deliberate both Ganesh and Mantapa owe an explanation to Yakshagana fans and why this is being done. Shivarama Karantha when introducing his version ensured that the features of Yakshagana are not touched except removing dialogs to make it language independent. He only added few features without diluting existing ones. But as I said, experiments are welcome, but I only hope they know what they are doing.

[1] Yakshagana Bayalata - Dr Shivarama Karantha

ಹೊತ್ ಹರಿದುದು

2009-06-16T13:06:00.008-04:00

Many have described sunrise in their own words. This is my take.

Imagine a tent on beach where a couple wakes up to sunrise, thus:

.
ರವಿಬ೦ದಿದಿರೊಳಗೆ ನಿ೦ದುದಿರದೋಕುಳಿ ಚೆಲ್ಲೆ - ೨೦
ಅಲ್ಲೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಲಲ್ಲೆಗಳ್ನಗುವುಲಿವಿನಲೆಯಲ್ಲಿ - ೨೩
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ಮಲಗೆದ್ದ ನಲ್ಲೆಗೆನ್ನೆಗೆ೦ಪ ಕಾವೇರಿ - ೨೪
ಮಬ್ಬಿದೆಲೆತಬ್ಬಿಮಲಗಿದ್ದಿಬ್ಬನಿಯನ್ಕೊಡಗಿ ಅಣಿಯಾಗೆ, - ೨೬
ಅಬ್ಬಿಅರ್ಣವಗಳ್ಮೈತಿಳಿದುಬ್ಬರವಿಳಿದು ಹೊತ್ ಹರಿದುದು. - ೨೪
.
.
.
If we break it into meaningful parts:

ರವಿ ಬ೦ದು ಇದಿರ್ ಒಳಗೆ ನಿ೦ದುದ್ ಇರದ ಓಕುಳಿ ಚೆಲ್ಲಿ
ಅಲ್ಲೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಲಲ್ಲೆಗಳ ನಗು ಉಲಿವಿನ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ ಮಲಗಿ ಎದ್ದ ನಲ್ಲೆ ಕೆನ್ನೆ ಕೆ೦ಪ ಕಾವು ಏರಿ
ಮಬ್ಬಿದ ಎಲೆ ತಬ್ಬಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬನಿಯನ್ ಕೊಡಗಿ ಅಣಿ ಆಗೆ
ಅಬ್ಬಿ ಅರ್ಣವಗಳ್ ಮಯ್ ತಿಳಿದು ಉಬ್ಬರ ಇಳಿದು ಹೊತ್ ಹರಿದುದು
.
.
.
ಓಕುಳಿ = ಬಣ್ಣಮಿಶ್ರಿತ ನೀರು
ಲಲ್ಲೆ = ಚಕ್ಕ೦ದ (flirt)
ಉಲಿ = ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು (ಇ೦ಪಾದ ನಗು ಎ೦ಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ)
ಮಗ್ಗುಲೊಳ್ = ಮಗ್ಗುಲಿನಲ್ಲಿ
ಅಣಿಯಾಗು = ಸಿದ್ದವಾಗು(get ready)
ಅಬ್ಬಿ = ಗುಡ್ಡದಿ೦ದ ಇಳಿದು ಬರುವ ಸಣ್ಣ ತೊರೆ
ಅರ್ಣವ = ಸಮುದ್ರ
ಮಯ್ = ದೇಹ
ಹೊತ್ ಹರಿದುದು = ಹೊತ್ತು ಹರಿಯಿತು (ಹೊತಾರೆ ಎ೦ಬ ಹಳ್ಳಿಮಾತು, ಇದೇ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದ, ’ಹೊತ್ ಹರಿಯೆ’ ಎನ್ನುವುದರ ಆಡುಮಾತಿನ ರೂಪ - ಬೆಳಗಾಯಿತು ಎ೦ದರ್ಥ)

.
.

ಆಶಾವಾದ

2009-06-10T14:11:00.006-04:00

An old poem that I wrote when I was in PUC (11 years ago). I consider this strange one in my list. But it has some nice expressions.

ಕೂಡದಹನಿಗಳ ಮೋಡವನರಸುತ ಹೊರಟಿಹೆ ನೀನೆಲ್ಲಿ
ಬೇಡದ ಚಿ೦ತೆಯ ತು೦ಬಲುತಲೆಯಲಿ ನಿನಗಾಸರೆಯೆಲ್ಲಿ
ದೂರದಲೆಲ್ಲೋ ತೂರುತಲಿರುವ ಆ ಗಾಳಿಗೆ ಅದುರಿ.
ಬೆದರುತ ನಿ೦ತಿಹ ಹಸಿರೆಲೆಯ೦ತಿರೆ ನೀಗಾಬರಿಯಲ್ಲಿ,
ಮೋಳೆಯದ ತೊ೦ದರೆ ಎ೦ದರೆ ಕುದುರುತ ಹಿ೦ದಿಡುವಾ ಹೆಜ್ಜೆ
ಎ೦ದೂಕುಣಿಯದ ಕ೦ಬಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಆ ಕ೦ಚಿನ ಗೆಜ್ಜೆ.
ಸುಡುವಾ ಸೂರ್ಯನ ಸೋಗಿಗೆ ಕಾಯದೆ, ಮೆರೆನಸುಕಿನ ನೆಪದಲ್ಲಿ
ಎ೦ದಿಗು ನಿನ್ನದೆ ಬೆಳದಿ೦ಗಳ ಸೆರೆ, ಮರೆ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ

Is religion like food!?

2009-06-08T15:47:00.005-04:00

Yes! If we grew up eating burgers, we will come back to it and will like it always. If we ate Dose/Idli, we will go find a South Indian restaurant like I did here! If we are the followers of some Y ism, more likely we will remain one: more or less! I mean more when we are older and less when we are younger! Faith can get weaker or stronger but will remain.

Then you have some varieties. You grow up disliking carrots, say. Then you end up never liking. We might never come back and like it. Some like Ambedkar dislike and change religion(Buddhism) because they grew up not liking something (Hindu). Some like Periyar are just happy blaming Brahmins for all evils: they become atheists or whatever they call themselves not fascists. That is because Brahmins are not Jews!

How does it matter? Or why should it? At least they are thinking. Thinking they are, changing their faiths and feeling good. Like food we eat growing up, we like and dislike faiths. Do not tell me some are intellectuals. They are a bit more conscious that is all!

Enough is enough

2009-06-02T14:31:00.001-04:00

Enough is enough in a totally different sense. When we posses enough to meet our needs we are most happiest. When we possesses even a little more we start seeing problems. We all know the problems of not having enough.

When we have more than enough money, it comes at the cost of time. We do not have "time" to have fun with what we earn. When we have more than enough utensils Per Se we have to wash them too! When we have lots of furniture we have less space! And when we have a bigger house do you come help me clean it? Or will you pay the rent or mortgage or whatever? If not again I have to start working more to pay off loans. That's is why I said. Enough is enough.

By its side remember some smart people are fast. They can save time and earn more. Then it is like going to where you are supposed to on time, or before! We miss things by the side of the road. Now, this is not life! This is yet another blog post that is all. Have a nice whatever!

Why is media mostly liberal biased?

2009-05-24T21:54:00.005-04:00

Seemingly complicated question! Or is it like asking why people are liberal? No, much simpler answer can satisfy us, I assure you. When media is a business and news is sold, it can only do that helps its business: promote sale! Of what? Does not matter! This does answer the question we begun with. I will tell you how.

Collectivism simply reduces number of consumers or end users. At the heart of liberalism lies self. Promote self interest, you get individualism. No further explanation is needed to understand how this helps consumerism. Lo, you get a media that simply promotes consumerism in the name of liberalism.

What is the outcome? Same! The make believe media is just another arm of crony capitalism. Middle and poor class become slaves of the more "Enterprising". Take a few out from and add a few to this class and that class; people change; things do not change. "Enterprising" is a relative term. Not that you are not smart, but that it is fair then to charge you for someone else being smarter. Isn't that what our ancestors called cheating? Some names change, things wont! What was your name yesterday?