ರಾಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕು

ಮಟ್ಟು ಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದೂ ಸ್ವರ ಕದಂಬಗಳನ್ನು (arrangement of notes) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಯರಚನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿದಾಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಟ್ಟುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ. ನಾನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸರಿಯಾದರೆ ನಂಬಿಯಾರರು ಹೊಸತೋಟದವರು ಇದನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ, ತಾಳ, ಶೈಲಿ, ರಾಗ, ಕಲಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶ ಇದು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಟ್ಟು ಗತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿ ಇದ್ದಂತೆ. ಹಳಿ ದಿಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹೊಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಾಗ ಹತ್ತಿ ನಾವು ಇಳಿದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇಡದಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಡುವ ಸಂಭವ ಇದೆ!

ಒಂದೊಂದು ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇದೆ. ಸಿಟ್ಟು ಅತಿವೇಗ, ದು:ಖ ಅತಿವಿಲಂಬ, ಲವಲವಿಕೆ ಉತ್ಸಾಹಗಳಲ್ಲಿನ ಚುರುಕು, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕ್ಷಣಿಕ, ಸಂತೋಷ ಕ್ಷಣಿಕವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸೀಮಿತ ಸಮಯ, ಹೀಗೆ. ಈ ಭಾವನೆಗಳ ಸಮರ್ಥ ತೋರ್ಪಡಿಕೆಯಿಂದ ರಸೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ (Rasa is an abstraction one level above emotion, Raga is an abstraction one level above melody). ಇವೆಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದೇ ರಾಗದ ಹಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದಾಗ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗಗಳ ಪೂರ್ಣ ರೂಪ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾಗ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟು ಅಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಪದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಇದು ಸ್ವಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಮಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಇವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕು.

ರಾಗ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟುಗಳ ಕಲಿಕೆ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಬಾರದು. ಕಲಿತ ಮಟ್ಟನ್ನು ರಾಗ ತಪ್ಪದಂತೆ ಹಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಸ್ವರ ಬದಲಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಸುವುದನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗ ತಿಳಿದು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವಹಾನಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಟ್ಟಿನ ಲಯಬಂಧವನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರರಾಗ, ಸ್ವಂತ ಹೊಸರಾಗದ ಬಳಕೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು "ಸರಿ" ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗದ ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಗಳನ್ನು ಈ ವಿಷಯದ ಸಲುವಾಗಿ ಬದಿಗಿಡೋಣ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಹಳೆ ಭಾಗವತರನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಮೊಹನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮಾರವಿ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರವಿ-ಏಕ ಮಟ್ಟು ಎಂದರೆ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ತಿದ್ದಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಹಾಡು, ಆಡಿದ್ದೇ ಆಟ, ಮಾಡಿದ್ದೇ ಮಾಟ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಿಯ ರಾಗ ತಂದು, ಹಾಗೇ ಹೇಳಿ ಎಂದಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗವನ್ನೇ ಸರಿ ಹಾಡಿ ಎನ್ನುವುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಲಾಪನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮನೋವೃತ್ತಿಗೆ ಹೊಂದಿ ಬೇರೆ ಬಂದರೆ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ ಆದರೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗದಲ್ಲೇ ಹಾಡಲು ಬರುವುದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿಪುಣತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಇದಕ್ಕೂ ವಿದ್ಯೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರಿಂದ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪಡೆದ "ಖ್ಯಾತಿ"ಗೂ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ.

ಬಡಗಿನ ಪದಕ್ಕೂ ತೆಂಕಿನ ಪದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ೫೦-೬೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಭಾವವಾಗುವಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಗಿ ಮೂಲ ತೆಂಕಿನ ಶೈಲಿ ಕೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಅಗರಿ ಭಾಗವತರ ಪದಕೇಳಿದರೆ ಹಳೇ ಬಡಗು ತೆಂಕುಗಳ ಪದ ಸಮೀಪ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇರುವ ಸಾಮಿಪ್ಯ ಬೇರೆ! ಇದು ಎರಡೂ ಕರ್ನಾಟಕಿಯಂತೆ ಆಗಿ ಬಡಗಿನವರೂ ತೆಂಕಿನವರ ಕಲಬೆರೆಕೆ ಆಗಿ ಆದದ್ದು. ಹೀಗೆಯೇ ತೆಂಕಿನ ಹಳೆ ಮದ್ದಲೆ ಮಾಯವಾಗಿ ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕಿಯ ಶೈಲಿಯ ಮದ್ದಲೆ ಬಂದಿದೆ. ನುಡಿಸುವುದೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತೆಂಕಿನ ಮದ್ದಲೆ ಏಕೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಂಬಿಯಾರರ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕಿಯ "ಪ್ರಭಾವ". ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಭಾವವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟದ ಮೂಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸತತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಸದೃಢಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಧ್ಯಯನ ಬೇಕಷ್ಟು ಆಗಿದೆ. ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಕಿ ಇರುವುದು ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆ. ಕರ್ನಾಟಕಿಯಂತೆ ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳುವವರು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಸ್ವರ, ರಾಗಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದಂತೆ ಬಳಸಲು ಕಲಿಯಿರಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹಲವು ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಆಗ್ರಹ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿ ಕೊಡುವ ಗುರುಗಳೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸಿಕ್ಕವರಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ! ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಹೇಳುವುದೇ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎನ್ನುವ ಮನೋಭಾವ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೇಡ ಆದರೆ ಅದರ ಹೆದರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಹಾಳಾಗುವುದು ಬೇಡ. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದು:ಖವೆಂದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಅವರಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಪರಂಪರೆ ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಬೇರೆಯವರು ತಮಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಜನಕ್ಕೆ ತಿಳಿದರೆ "ಖ್ಯಾತಿ"ಕೆ ದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದಲ್ಲ!

Example of Agari Bhagavataru (Tenku Yakshagana singing):

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಡಲು ಬರದು ಇತ್ಯಾದಿ ಹೇಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದೇನು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವರ ಕಲಿಯಬೇಕು, ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ ಹಾಡಿದರೆ ಅಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕೇಳಿ ಹಾಡಿದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ತಾವು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನೇ ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಶುದ್ಧವಾದ ರಾಗ ಜ್ಞಾನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಮಟ್ಟು, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಗುರುಗಳಿಂದ ಹೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯಬೇಕು ಕೂಡ. ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಹಾಡುವವರ ಹಾಡು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇಂಪಾಗಿ ಚಂದವಾಗಿ ಹಾಡುವುದೆಲ್ಲ ಬೇಕು. ನಾನೂ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎಂದು ಒಂದುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕೇಳಿ ಕಲಿತು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಬುದ್ಧಿ ಕೆಲವು ಹಳೇಯ ಪದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಂದಿದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ನಾವುಡರು, ಅಗರಿ ಭಾಗವತರು, ಮರಿಯಪ್ಪಾಚಾರರು ಇವರ ಪದ ಕೇಳಿ ಈಗಿನ ಪದದ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನಾವು ಏನೋ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಅನ್ನಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆನೋ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ! 

What is inflation? Not what you thought it is I bet!

I know we think inflation is understood well. So many government departments banks and what not throw out numbers and tell you how much your money lost value in the last few years or months. Those numbers are just irrelevant. Almost.

Inflation is relative to our spending! How much do things we mostly buy cost us today compared to last year is the real indicator of how much value the money we make lost. Only us and no one else can calculate exactly how much inflation there is. If you don't buy things they use to calculate inflation then those numbers are not relevant. With all the business analytics in place, one day in near future Banks will be able to tell us the exact inflation based on what we spend our money on.

Food, transport and dwelling are our primary expenses. So how much we spend on these will give us a sense of how valuable our money is.

Yakshagana in USA and Canada 2013 by Kondadakuli and Team

Please visit the link below for Yakshagana schedule in USA and Canada from Sept 18th to Dec 12th 2013

Kolagi Keshav Hegde, Ananth Phatak, Sampa Lakshminarayana and Kondadakuli , Nilkod Shankar Hegde are touring USA and Canada. Do not miss their shows: 

The Schedule is Here - Click
www.yakshamitra.com 
 

What are numbers? Part-1

This is not something I have chosen to write to show I think philosophy or 'larger questions of life' etc. I am merely sharing some confusion and discomfort I have with my understanding of numbers. To me, understanding numbers is a scientific problem and is important. I say so with some resolve because I think, numbers as we know today are incomplete. So throwing out my current understanding will follow. You will see how scientific or otherwise, it is.

I will take two practical approaches to understanding numbers. I am not interested in whether the number is a concept or a thing etc. What numbers do, explains a lot more. So the two approaches are:

1. Enumerate what property numbers help denote.
2. Assume numbers are incomplete and verify if consequences explain inabilities of numbers as we know today. 

What do numbers help denote?

Numbers help count. What does 0.75 Mango mean then? Numbers help measure size. Note that both counting and measuring are not relative, that is independent of what is being measured or counted (relative to itself). Measuring weight, length etc are relative to how much 1 Kg is or 1 cm is. For example, measuring the weight of a thing is nothing but counting how many 1 Kgs equal weight of that thing. It goes similarly for length etc and other measurements relative to a unit. We then see that count and measure have attributes: they may be excessive(+ve) or lacking (-ve). Let us call it presence. What about 22/7 ? Anything 22 can not be split into 7 equal parts. So these irrational numbers have no independent existence or meaning but there is nothing irrational about them - just a wrong name. These irrational numbers acquire meaning only when there is a possibility of converting them to a rational number eventually. For example, cos(pi/3)  = 0.5 has a meaning. Thus, irrational numbers denote an approximate measure that can be used in the further calculation without loss of precision. For example, 22/7 or pi tells us that, "Look, you can never count in units of  its radius the perimeter of a circle precisely, but you can approximate". Fair enough? 

So far we have the following things numbers can inherently denote:

1. count
2. measure
3. indicate presence
4. approximate measure

Wait a second, doesn't number denote angles? No, they don't! It is how we define the unit degree that gives 90 a meaning that it is the angle. 90 otherwise is just a count.

That brings us to imaginary and complex numbers. I think mathematicians just misnamed them using their 'imagination' and 'complexity'. These should have been called Rombers (pun)! Multiplying by i actually denotes rotation, where i is a dimension. So far we know numbers are two dimensional. Are we sure? We do not know. Some have proved that there are no three dimensional numbers. But I do think it is correct to think numbers have dimensions, although numbers, to me, inherently denote something independent of our interpretation.

Now, we can think about what else can numbers denote. Are there things numbers denote yet we do not know? I believe so. That we can see in Part-2 when I have some concrete thoughts.

Note on 21 Jan 2014: The explanation of numbers except the imaginary are my own notably the irrational numbers and original as well. Today I realised I am not first to come up with such explanation for real numbers.

MR

A friend of my grandfather, MR is ones the great artists of Yakshagana taalamaddale in Sagara-Soraba region. I had a chance to visit his place and record this conversation. Please watch and enjoy.

Multi-Crop Method for Marketable Medicinal Plants

Interview of 

Shri Prakash Manchale 

on his 

Multi-Crop Method 

for

Marketable Medicinal Plants

A Production of 

PMM Trust (R) Kattinakere

Our Notion of History

I will keep it short and to the point (Indian perspective - my opinion):

1. History as List of Events:  We do not get a sense of life style and its evolution by reading textbooks. Events, mostly involving powerful people, do not tell us about common people. In my opinion, history should be taught as evolution and life style along with events as things change. 
2. Ideological Interpretation of History: When there is an accident you dont look at it through a political ideology. Using an ideology to interpret history is misuse of audience for history to further cause of the ideology.
3. History According to Current Ethics: All historical events should be viewed in the ethical framework of their time. It would then be necessary to agree on what ethical standard was at the time. Although not accurate they would help improve our interpretation and sense of ethics.
4. History as Fact: There are as many versions as there are people even for an accident that took place minutes ago. How can we be so sure about thousands of years of history? School textbooks preach history as if they are facts. Right degree of confidence or otherwise should be indicated along with "fact" of history. School children must be ware of sources even though they may not fully comprehend quality or authenticity.

A Meeting on a Mountain - Hosathota Bhagavataru

Interview of 

Shri Manjunatha Bhagavataru Hosathota

on

His Life and Yakshagana Literature

A Production of 

PMM Trust (R) Kattinakere

The Art of Gamaka - An Introduction and Reflection

The Art of Gamaka - Introduction and Reflections by Gamaki Narahari Sharma

 

Demo and Tips on Gamaka Part 2

On Future: 

http://youtu.be/hi_ZmChoRrE?t=19m13s

Highlights: 

http://youtu.be/0GLHeCAh4uk?t=14m5s

Lava Kusha: 

http://youtu.be/hi_ZmChoRrE?t=4s

Ending: 

http://youtu.be/0GLHeCAh4uk?t=31m1s

A list of free event management software

There are many open source Event Management Systems that can be run as web applications. I have used none of these. But this morning I spent a while in reading reviews and exploring which could be a best fit for us running our own conference/event management server. I will provide a list and links to them. Of course my opinion is as good as yours if you are new to this. Do give these a try and share your experience here so others may benefit. I will try as well my webhost permitting! Running these on my own little webserver is an option too but only will become a learning exercise. I usually would like my learning to be useful and fully functional after all the effort I put. So unlikely that I will spend time on something that wont be useful for anything.

[For beginners: These are softwares you can install on a web server which automatically gives you a decent usable event management website ready to use. But these usually need some customization and configuring to be useful ]

Here is a list (not a ranking):
0) This is probably all going to need: The Events Calender. I have read  is good for Wordpress though not perfect.
1) Indico by CERN folks seems to me very good. I tried their demos. It seems all geared up for scientific conferences.
2) Drupal's own conferences seem to run using User COD: User Conference Organizing Distribution.  This obviously runs on Drupal CMS. The look of it and proof of its successful use makes it the first I would try if I were to need event management.
3) http://pkp.sfu.ca/?q=ocs - The Open Conference System. This seems to be nice as well but do not know how easy or workable this is.
3) http://zookeepr.org/ seems to be used in : http://linux.conf.au/
4) http://www.conftool.net/

Rest:
5) http://www.openconf.com/demo/
6) http://www.read.seas.harvard.edu/~kohler/hotcrp/
7) http://pentabarf.org/Main_Page
8) https://github.com/herlo/ConMan
9) http://act.mongueurs.net/
10) https://github.com/igal/openconferenceware
11) http://sourceforge.net/projects/coms/
12) Here is another list of list: http://feeding.cloud.geek.nz/2010/05/list-of-open-source-conference.html


These are also called Content Management Systems (CMS) or Plugins to CMS. Open Source Web Applications. Event Management System or anything you can cook up for it to mean similar thing. 

ಹಿಮ್ಮೇಳ - ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ

ಆಟ, ದಶಾವತಾರ, ಬಯಲಾಟ ಎಂದೇ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡದ ಕಲೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಸರೇ ಯಕ್ಷಗಾನ. ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದೇ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಬಯಲಾಟದ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ದೊಡ್ಡಾಟ, ಘಟ್ಟದಕೋರೆ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರಂಗ ಕಲೆಗಳು ಮೂಲೆ ಗುಂಪಾಗಿ ನಶಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಯಕ್ಷಗಾನವೆಂದು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಡಗು ಮತ್ತು ತೆಂಕು ಶೈಲಿಯ ಆಟ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದರೂ ಸಿನೆಮಾ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲೆಗಳ ಹಾವಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಸಂಪೋರ್ಣ ವಿಕಾರಗೊಂಡು ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ. ಯಾವುದು ಯಕ್ಷಗಾನ ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ತತ್ವಗಳು ಏನು, ಅದರ ರೂಪುರೇಷೆ ಯಾವುದು, ತಾಳ ರಾಗ ಕುಣಿತಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಚಾಲಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಯಾವುದು ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಸದೃಶವಾಗಿ ಡಾ ರಾಘವ ನಂಬಿಯಾರರ ಕೃತಿ 'ಹಿಮ್ಮೇಳ' ಈಗ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಏನು ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ಪುಸ್ತಕ, ಲಯ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯ ತಾಳಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ, ತಾಳಗಳು, ಹಾಡುಗಳ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ಆಪ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಅಂಶ ಎಂದರೆ, ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತಾಳಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಯಾರರು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲದೇ ತಾಳಗಳ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನದ ತಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬ ಅವರ ವಿವರಣೆ ಬಹಳ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ, ತಾಳಗಳ ಅಕ್ಷರ, ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಗತಿ ಎಲ್ಲಾವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅಕ್ಷರದ ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದರಿಂದಲೇ ತಾಳ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಸಂಶೋಧನೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಉಪಕರಣಗಳಾದ ಎರಡೂ ತಿಟ್ಟಿನ, ಕಂಚಿನ ತಾಳ, ಚಂಡೆ, ಮದ್ದಲೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ರಚನೆ, ಬಾರಿಸುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ತತ್ವ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾದರಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿಸುವ ವಿವರನ್ನೂ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ನಂಬಿಯಾರರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಗುಟ್ಟು ಇರುವುದು ಮಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳಿದ್ದು! ಮಟ್ಟುಗಳೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ಅಳತೆಯ ಛಂದೋಲಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾಡಿನ ಧಾಟಿ. ಒಂದೇ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಟ್ಟುಗಳು ತಾಳಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೋಷ್ಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುವ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರೂಪುರೇಷೆ ಮೂಲಧರ್ಮ ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದು ರಾಘವ ನಂಬಿಯಾರರ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಪುಸ್ತಕದ ಸಾಧನೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳಂತೆ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ. ಬದಲಾವಣೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದರೆ ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಹಾಳುಮಾಡಿದಂತಾಗಬಾರದು. ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೂಲ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಕಲಾವಿದರ ಅನುಭವಗಳ ಸಂಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಬದಲಾವನಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಳಕಳಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲೆಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಲುಮೆ ಇದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಗ್ರಂಥ - ಹಿಮ್ಮೇಳ.

ವೀ ಸೂ: ಈ ಗ್ರಂಥದ ಪುನರ್ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನೆಡೆದಿದೆ. ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಹಕರಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ಆಸಕ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ತಾಣವನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿ:
http://www.shruti.hejje.com/pledge

ರಾಗು ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ
ಯಕ್ಷಮಿತ್ರ
http://www.shruti.hejje.com/pledge
http://www.yakshamitra.com